شادی غفوریان در گفتوگو با ایسنا درباره ایده شکلگیری فیلم «سرخاب سفیدآب»، اظهار کرد: دغدغه من عمدتاً مسائل مرتبط با زنان است؛ از روزمرگی زنانه گرفته تا جزئیات زندگی زن در ساحتهای مختلف تاریخ و اجتماع. این دغدغه گاهی در شمایل زن طبقه متوسط و گاهی در مصائب زنان کمبرخوردار جامعه و تلاش آنان برای گذران زندگی در اقتصاد ناخوشاحوال و اجتماع دردمند معاصر خود را نشان میدهد.
وی ادامه داد: زن، زنانگی و تنانگی او، موضوع اصلی من در فیلم «سرخاب سفیدآب» است. تنانگی زنانه و رنج تن زن اگرچه قدمتی به اندازه تاریخ دارد، اما پرداختن به آن همواره در تار و پود تابوهای جنسیتی، فرهنگی و عرفی کمرنگ شده است.
این کارگردان تئاتر با اشاره به جایگاه مفهوم «تنانگی» در هنر و مطالعات زنان، افزود: در جامعه این تفکر رواج داشته و دارد که ذهن و فکر بر بدن ارجحیت دارد. تنانگی اگرچه گاهی مورد توجه هنر قرار گرفته، اما فلسفه علاقه چندانی به پرداختن به آن نشان نداده است. مبحث بدن زن و رنج تن در حوزه مطالعات زنان به شکل برجستهتری خود را نشان میدهد.
غفوریان بیان کرد: ویژگیها و نمودهای تنانگی زنانه از دیرباز در شعر، ادبیات، داستان و فیلم بازتاب داشته، اما بازنمایی واقعگرایانه آن نیز همواره مکتبهای گوناگون هنری را به چالش کشیده است. عرف، شرم و تابوهای جنسیتی، فرهنگی، اجتماعی و دینی گاهی بازتولید واقعگرایانه امور تنانگی زنانه را در آثار هنری منع کردهاند.
وی یکی دیگر از دغدغههای خود را مسئله حاکمیت زن بر بدن خویش دانست و گفت: این امر به دلایل گوناگون، از ساختارهای سنتی و مردسالارانه گرفته تا مسائل حقوقی و فقهی، همچنان در جامعه امروز به شکل کامل عملی نیست. من به عنوان زن، همچنان با گیر و گرفتاریهای بیان زنانه در آثارم مواجه هستم، در حالی که پرداخت ادبی، هنری و تصویری به موضوعات مرتبط با زنان میتواند به کاهش بسیاری از آسیبها و عمیقتر شدن فهم جامعه از زیست نیمی از آن منجر شود.
سینما امکان نزدیکتر شدن به سوژه را فراهم کرد
این تهیهکننده درباره انتخاب مفاهیمی همچون وسواس، تنهایی و مرز میان تقدس و واقعیت در «سرخاب سفیدآب»، خاطرنشان کرد: دغدغه زنان، هم در نمایشنامهنویسی و تئاتر و هم در فیلمنامهنویسی و تجربه ساخت فیلم، با من بوده است. موضوع در هر دو مقوله برای من زن است و تفاوت در زبان و نحوه بیان است. مدیوم تصویر امکان پرداخت متفاوتی را در اختیار من گذاشت. اگر بخواهم با زبان تصویری بگویم، منِ نویسنده و کارگردان تئاتر که برای خلق نمایش گویی دوربینی با لنز نرمال همراه داشتم، در فیلم «سرخاب سفیدآب» توانستم لنز ماکرو بر دیدگانم بگذارم و به سوژهام تا آنجا که میخواهم نزدیک شوم.
وی با اشاره به تفاوت دو مدیوم تئاتر و سینما، افزود: تئاتر همچنان به نظرم اصیلتر و غریبتر است و مثل خانه است برای من. تجربه ساخت فیلم، بیرون رفتن از این خانه برای پیدا کردن تجربههای جدید است. سینما جادویی دارد که هرآنچه در تئاتر میآموزی را به شکل دیگری میآراید؛ جنس مخاطب، خروجی، کارکرد و پروسه آن متفاوت است، اما این به معنای بهتر یا بدتر بودن یکی نسبت به دیگری نیست، چراکه به نظرم آبشخور سینما همچنان صحنه نمایش و تئاتر است.
تأمین بودجه؛ یکی از چالشهای اصلی فیلم کوتاه
غفوریان درباره روند تولید فیلم اظهار کرد: مراحل پیشتولید و تولید اثر، اگرچه سختیها و اضطرارهای زمانی و مالی داشت، با همراهی و همدلی گروه به خوبی پیش رفت.
وی یکی از مهمترین چالشهای ساخت فیلم کوتاه را مسائل مالی دانست و گفت: اگر بودجه مورد نیاز تولید در اختیار فیلمساز باشد، با طیب خاطر میتواند به آنچه در مراحل پیشتولید و خلق فیلمنامه اندیشیده، برسد. البته کیفیت یک اثر صرفاً به میزان بودجه آن وابسته نیست؛ برخی آثار با بودجه قابل توجه تولید میشوند و ارزش هنری ندارند و برخی آثار نیز با کمترین هزینه تولید، بهترین بازخوردها را دارند.
این کارگردان تئاتر ادامه داد: با این حال، برای تولید یک اثر استاندارد، اجاره تجهیزات تصویربرداری، دستمزد عوامل حرفهای و تأمین الزامات تولید و تدارکات از مهمترین دغدغههای فیلمساز است و در شرایط کنونی اقتصادی، مواجهه با هرکدام از این مسائل میتواند چالشبرانگیز باشد.
وی ساخت نخستین فیلم مستقل خود را تجربهای دشوار اما شیرین توصیف کرد و گفت: ساخت اولین فیلم مستقل برایم مثل پریدن در استخر آب یخ بود. از پارسال، پیش از جنگ و ماجراهای عجیب و غریبش، در دوره فیلمسازی انجمن سینمای جوان ثبتنام کردم تا یک نفر مرا با تمام ترسها، نقصها و امیدهایم تا لبه این استخر پر از یخ ببرد و مجابم کند دست از شنا در خشکی بردارم.
غفوریان انتخاب بازیگر نقش مریم را یکی از مهمترین بخشهای تولید «سرخاب سفیدآب» دانست و فاطمه توانا را «برگ برنده» خود در ساخت این فیلم توصیف کرد و گفت: فاطمه توانا چند سالی است به بوشهر مهاجرت کرده و از فضای تئاتر و فیلم خودخواسته فاصله گرفته است. از ماههای اول نگارش فیلمنامه، ایده را با او مطرح کردم و شک داشتم بتوانم بعد از این دوری، او را برای ایفای نقش در فیلم و آمدنش به مشهد مجاب کنم. گفتوگوهای ما درباره موضوع، پیشبرنده و نقادانه بود و درک مشترکی از فیلمنامه داشتیم. او نیز همدلانه در مسیر تولید فیلم و ایفای نقش اصلی گام برداشت و برای تولید به مشهد آمد. اگر نمیآمد، بیشک یک پای ماجرا میلنگید.
وی درباره بازی توانا نیز گفت: او در اجرای صحنههای سخت فیلم، چه از جهت بیان احساس، میمیک و بازی و چه از لحاظ فنی و تکرار برداشتها، درست، دقیق و اندازه بود. به لحاظ اخلاق حرفهای و کاری نیز بینظیر و مثالزدنی است و حضورش برای شهری مثل مشهد موهبت است، اگرچه این موهبت چند سالی است ترک وطن کرده است.
«سرخاب سفیدآب» راهی جشنوارهها میشود
غفوریان درباره برنامه اکران و حضور این فیلم در جشنوارههای داخلی و خارجی، خاطرنشان کرد: با توجه به اتمام زمان تدوین و مراحل پستولید و زمانبندی جشنوارهها، استراتژی پخش فیلم معین خواهد شد، اما به طور قطع این اثر برای حضور در جشنوارههای مختلف ارسال خواهد شد.
وی درباره تأثیر نخستین تجربه فیلمسازی بر مسیر آینده خود، گفت: خوشبختانه توانستم در اولین تجربه فیلمسازی، احساس رضایت از نحوه تولید و نتیجه آن کسب کنم. اگرچه به عنوان اولین تجربه، سختیها و دلمشغولیهای خودش را داشت، اما بسیار برایم آموزنده و ترغیبکننده بود. موضوعات اجتماعی، بهخصوص موضوعات مرتبط با دغدغههای زنان، همچنان مسیر کاری من خواهد بود.
این تهیهکننده درباره عوامل فیلم ادامه داد: بازیگران این فیلم فاطمه توانا و علی عبداللهی هستند و خلاصه داستان درباره مریم، زنی تنهاست که زندگیاش را با انجام فرایض قضای اموات دیگران بنا کرده است، اما اکنون با بحرانی روبهرو میشود که نهتنها جسم، بلکه تمام دنیای ذهنی و معیشت او را به چالش میکشد.
غفوریان تصریح کرد: این فیلم پس از سه روز تصویربرداری، اکنون در مرحله تدوین و پستولید قرار دارد و سازندگان آن قصد دارند پس از تکمیل مراحل فنی، «سرخاب سفیدآب» را برای حضور در جشنوارههای مختلف داخلی و خارجی ارسال کنند.
انتهای پیام
