به گزارش ایسنا، حسین شاهباز در مراسم گرامیداشت روز جهانی حفاظت از لایه ازن که امروز در سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد، با اشاره به تاریخچه کشف و شناسایی لایه ازن اظهار کرد: در سال ۱۹۱۳ لایه ازن شناسایی شد و بعد از آن، در سال ۱۹۲۸ گازهایی معرفی شدند که بعدها مشخص شد در روند تخریب لایه ازن نقش دارند. در دهه ۱۹۴۰ این گازها به صورت انبوه در ایالات متحده آمریکا تولید شدند و در واقع تخریب لایه ازن از همان سالها آغاز شد.
شاهباز ادامه داد: در دهه ۱۹۶۰ مطالعاتی درباره تخریب لایه ازن انجام شد. در مطالعات اولیه حتی تصور میشد این تخریب ناشی از گازهای هواپیماها و مواردی باشد که به فضا پرتاب میشوند اما در دهه ۱۹۷۰ مشخص شد که برخی گازهایی که از سال ۱۹۲۸ معرفی و تولید شده بودند، عامل اصلی این تخریب هستند.
مدیر دفتر حفاظت لایه ازن سازمان حفاظت محیط زیست اضافه کرد: از سال ۱۹۲۸ تا ۱۹۵۸، حدود ۳۰ سال، مطالعات و تلاشها ادامه داشت تا مشخص شود چه اتفاقی برای لایه ازن در حال رخ دادن است و در دهه ۱۹۷۰ تشخیص درست درباره عوامل تخریب این لایه صورت گرفت.
وی افزود: بهتدریج دولتها متوجه شدند که باید برای این موضوع اقدامی انجام دهند و ۲۸ کشور در سال ۱۹۸۵ در اتریش دور هم جمع شدند و کنوانسیون وین شکل گرفت البته سه کشور مهم در زمینه تولید این مواد از جمله آمریکا، کانادا و نروژ نیز در این روند حضور داشتند.
شاهباز تصریح کرد: کنوانسیون وین یک ساختار حقوقی بود تا دولتها به آن بپیوندند و راهکاری ارائه شود، اما برای حفاظت از لایه ازن به یک پروتکل نیاز بود.
وی ادامه داد: پروتکل مونترال در ۱۶ سپتامبر سال ۱۹۸۷ شکل گرفت و جمهوری اسلامی ایران نیز دو سال بعد یعنی در سال ۱۹۸۹ به آن پیوست. پروتکل مونترال نیز در همان سال اجرایی شد و دولت جمهوری اسلامی ایران با تصویب مجلس شورای اسلامی به کنوانسیون و پروتکل پیوست و مقابله با گازهای مخرب لایه ازن و اقدامات کشور برای حفاظت از این سپر حفاظتی زندگی روی زمین آغاز شد.
مدیر دفتر حفاظت لایه ازن سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اقدامات انجامشده در کشور گفت: بعد از آن، جمهوری اسلامی ایران دفتر طرح ملی حفاظت لایه ازن را در سال ۱۹۹۴ (۱۳۷۳ خورشیدی) راهاندازی کرد و حدود ۳۲ سال است که فعالیت میکند.
وی افزود: در سال ۲۰۱۰، یعنی ۱۶ سال پس از شروع فعالیت دفتر، جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد و مدارکی نیز از سوی سازمان ملل و یونسکو دریافت کردیم که نشان میداد ایران به عنوان نخستین کشور آسیا و اقیانوسیه توانسته است مواد مخرب لایه ازن را حذف کند.
شاهباز گفت: جمهوری اسلامی ایران با این اقدامات، یکی از بهترین کشورهای دو حوزه آسیا در زمینه مقابله با تخریب لایه ازن است و به همین دلیل سازمان حفاظت محیط زیست و دفتر حفاظت لایه ازن بعد از این موفقیتها توانستند اقدامات بیشتری انجام دهند.
وی با اشاره به سازوکار مالی پروتکل مونترال اظهار کرد: ساختار اجرایی این پروتکل، صندوق چندجانبه است که هر برنامهای که تصویب شود، منابع مالی اجرای آن نیز از همین طریق تأمین میشود و مشکل اجرای پروژه وجود ندارد. فقط باید توانمندی و پتانسیل اجرای آن در کشور وجود داشته باشد.
مدیر دفتر حفاظت لایه ازن سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: در سال ۲۰۱۶ اصلاحیه کیگالی شکل گرفت چراکه پروتکل مونترال در ابتدا موادی که تخریبکنندگی بالایی داشتند را حذف کرد و در ادامه برخی مواد جایگزین شدند که قدرت تخریب کمتری داشتند اما اثرات گلخانهای زیادی داشتند.
وی افزود: در نتیجه برنامهریزی شد که از سال ۲۰۱۶ به بعد این گازهایی که اثر انگشت خود را روی کره زمین گذاشتهاند، مدیریت و حذف شوند.
شاهباز با اشاره به تفاوت کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه در اجرای اصلاحیه کیگالی گفت: در سال ۲۰۱۹ کشورهای جهان به دو گروه تقسیم شدند؛ کشورهای توسعهیافته و کشورهای در حال توسعه. کشورهای توسعهیافته از سال ۲۰۱۹ ملزم به اجرای اصلاحیه کیگالی شدند اما برای کشورهای گروه دوم - که ما نیز جزو آنها هستیم - اجرای آن از سال ۲۰۲۴ اجباری شده است.
وی ادامه داد: دولت، هیأت دولت و مجلس در جمهوری اسلامی ایران درگیر این موضوع هستند و منتظریم که مجلس نیز آن را تصویب کند.
مدیر دفتر حفاظت لایه ازن سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: سال ۲۰۲۸ برای ما بسیار مهم است، چراکه از سال ۲۰۲۸ دیگر نمیتوانیم صنایعی را تأسیس کنیم که بتوانند این مواد را تولید یا مصرف کنند. سال ۲۰۲۸ سال پایانی ما برای افزایش مصرف است. سال ۲۰۳۲ نیز برای ما بسیار مهم است چراکه تجارت جهانی این مواد برای ما ممنوع خواهد شد.
وی خواستار تسریع مجلس در تصویب اصلاحیه کیگالی شد و گفت: با این کار میتوانیم برنامههای اجرایی خود را زودتر شروع کنیم چراکه این دو سال و بهخصوص سال ۲۰۲۸ برای ما بسیار مهم است.
مدیر دفتر حفاظت لایه ازن سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به افق تعیینشده برای بازگشت لایه ازن به شرایط پیش از تخریب گسترده گفت: یک خبر خیلی خوب نیز این است که پروتکل مونترال برنامهریزی کرده است که در سال ۲۰۶۶ لایه ازن به شرایطی برسد که قبل از تخریب گسترده آن، یعنی شرایط دهه ۱۹۸۰، وجود داشت.
شاهباز در پایان با اشاره به برنامههای اجرایی سالانه پروتکل مونترال گفت: برنامههای اجرایی سالانه به همه کشورها ابلاغ میشود. منحنی برنامه جمهوری اسلامی ایران پلهای است و همیشه جلوتر از برنامه هستیم.
انتهای پیام
