چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۳:۰۱
مسئله هوش مصنوعی، صرفاً تشکیل سازمان و قانون نیست

افشین در حاشیه بیستمین مسابقات ربوکاپ آزاد ایران:

مسئله هوش مصنوعی، صرفاً تشکیل سازمان و قانون نیست

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با بیان اینکه «مسئله اصلی هوش مصنوعی در کشور، قانون یا سازمان نیست»، بر ضرورت توسعه زیرساخت‌ها، تقویت نیروی انسانی و پرهیز از گسترش بوروکراسی در این حوزه تأکید کرد و گفت: هوش مصنوعی ماهیتی شبکه‌ای دارد و نمی‌توان آن را در ساختاری سلسله‌مراتبی و عمودی قرار داد.

به گزارش ایسنا، دکتر حسین افشین امروز در حاشیه بیستمین مسابقات ربوکاپ آزاد ایران در جمع خبرنگاران با اشاره به ویژگی‌های این دوره از رقابت‌ها، اظهار کرد: رقابت‌های رباتیک میدانی برای شکوفایی خلاقیت و نوآوری نسل جوان فراهم می‌کند تا بتوانند با روش‌های هوشمندانه مسائل واقعی کشور را حل کنند و تجربه‌ای برای ساختن آینده‌ای فناورانه و هوشمندانه برای ایران به دست آورند.

وی افزود: یکی از نکاتی که در جلسات اخیر درباره آن صحبت کرده‌ایم، نسل‌های مختلف آموزش و ویژگی‌های هر یک از این نسل‌هاست. زمانی که از نسل چهارم آموزش صحبت می‌کنیم، منظور این است که دانش‌آموز یا دانشجو باید بتواند با آنچه یاد می‌گیرد، مهارت کسب کند و با استفاده از این مهارت، یک مسئله را حل کند. اگر فرد بتواند مسئله‌ای را حل کند و از حل آن مساله به خلق ارزش برسد، آن دانش و مهارت ارزشمند خواهد بود. آنچه امروز در این نمایشگاه مشاهده می‌کنیم، تبدیل دانش و دانسته‌های دانش‌آموزان و دانشجویان به توانایی حل مسئله است.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به برخی طرح‌های ارائه‌شده در این رویداد گفت: در این نمایشگاه دانش‌آموزی را دیدیم که درباره یک سیستم اتوماتیک نانوایی توضیح می‌داد. او دانسته‌ها و داشته‌های خود را به گونه‌ای به کار گرفته بود که بتواند یک مسئله را حل کند و در نهایت آن مسئله را به خلق ارزش تبدیل کند. این میدان‌ها و رقابت‌ها کمک می‌کنند تا نسل‌های آموزشی ما تکمیل شوند و دانش‌آموزان و دانشجویان در کنار آموزش، فرصت کسب مهارت، حل مساله و تجربه عملی را نیز به دست آورند.

افشین با اشاره به حضور تیم‌های مختلف در بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران ادامه داد: در این دوره، ۴۰۰ تیم شرکت کردند که ۵۰ تیم در حوزه بزرگسالان و ۳۵۰ تیم در بخش‌های دانشگاهی و دانش‌آموزی حضور دارند و در مجموع نزدیک به ۲۰۰۰ نفر در این رقابت‌ها شرکت می‌کنند.

وی در ادامه با اشاره به برگزاری این رویداد در شرایطی که کشور تجربه جنگ را پشت سر گذاشته است، اظهار کرد: در شرایطی که کشور درگیر جنگ بوده و بخشی از آموزش‌ها نیز ممکن است به صورت مجازی دنبال شده باشد، برگزاری چنین رقابت‌هایی می‌تواند به عنوان یک آموزش تکمیلی مورد توجه قرار گیرد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور افزود: در دولت چهاردهم یکی از اولویت‌ها این است که تحول آموزشی ایجاد شود؛ هم در ساختار آموزش و هم در نوع و شیوه آموزش. برگزاری رویدادهایی مانند ربوکاپ می‌تواند در مسیر تقویت آموزش مهارت‌محور و فراهم کردن زمینه برای تجربه عملی دانش‌آموزان و دانشجویان مؤثر باشد.

افشین با تأکید بر اهمیت برگزاری رقابت‌ها و رویدادهای فناورانه گفت: یکی از موضوعاتی که به نظر من باید به آن اهمیت ویژه‌ای داده شود، همین نوع رقابت‌ها و رویدادها است که به بروز و ظهور خلاقیت در کشور کمک می‌کند.

قانون هوش مصنوعی 

وی درباره قانون هوش مصنوعی و اینکه آیا این قانون می‌تواند کشور را به اهداف تعیین‌شده در این حوزه برساند، اظهار کرد: قانون، به هر حال قانون مجلس است و زمانی که ابلاغ می‌شود، برای همه لازم‌الاجراست و ما حتماً آن را اجرا خواهیم کرد؛ اما مسئله این است که آیا مشکل هوش مصنوعی در کشور، قانون یا سازمان است؟

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور ادامه داد: به نظر من باید به این نکته توجه کنیم که مسئله اصلی هوش مصنوعی در کشور، ایجاد و پیاده‌سازی زیرساخت‌های لازم است. باید نیروی انسانی را تقویت کنیم و بتوانیم دیپلماسی بین‌المللی داشته باشیم تا در این مورد زمینه رشد را فراهم کنیم.

وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از ایجاد بوروکراسی در حوزه هوش مصنوعی، تاکید کرد: نباید از این موضوع غفلت کنیم که سازوکارها و مکانیزم‌های خود را گسترش دهیم، سیستم را چابک کنیم و تصور کنیم که با ایجاد بوروکراسی و آیین‌نامه‌های متعدد در یک حوزه می‌توان به پیشرفت دست یافت. البته این نکته‌ای است که به نظر من در همه حوزه‌ها باید مورد توجه قرار گیرد.

افشین با اشاره به ماهیت شبکه‌ای هوش مصنوعی، افزود: هوش مصنوعی یک علم و یک مکانیزم شبکه‌ای است و نباید آن را در یک ساختار سلسله‌مراتبی قرار دهیم. اگر یک مکانیزم که در سطح گسترده و به صورت شبکه‌ای فعالیت می‌کند، در یک ساختار سلسله‌مراتبی، طبقاتی و عمودی قرار گیرد، نمی‌تواند رشد مناسبی داشته باشد.

تشکیل سازمان هوش مصنوعی 

وی درباره تشکیل سازمان هوش مصنوعی نیز گفت: امیدواریم با تدبیری که دولت دارد، هم سازمان تشکیل شود و هم این سازمان به صورتی باشد که چابک باشد، بتواند از اختیارات و ظرفیت‌های وزارتخانه‌های مختلف استفاده کند و صرفاً در جایگاه سیاستگذار و تنظیم‌گر فعالیت کند.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در پاسخ به پرسشی درباره تعیین تکلیف ستاد هوش مصنوعی با تشکیل سازمان مربوطه، اظهار کرد: ما در حوزه‌های علمی ستاد داریم و این موضوعات با یکدیگر تناقضی ندارند. برای مثال، وزارت نیرو را داریم و در کنار آن ستاد آب و انرژی نیز فعالیت می‌کند؛ وزارت نفت وجود دارد و در کنار آن ستاد انرژی داریم. همچنین ستاد سلامت در کنار وزارت بهداشت فعالیت می‌کند.

وی افزود: این‌گونه نیست که اگر سازمانی تشکیل شود، فعالیت ستاد باید متوقف یا منحل شود؛ چراکه کاری که ستادها انجام می‌دهند، عموماً رصد فناوری در حوزه‌های مختلف است و این فعالیت‌ها با وجود یک سازمان در آن حوزه در تناقض نیست.

افشین ادامه داد: البته ممکن است در آینده سیاستی اتخاذ شود که این ساختارها ذیل یکدیگر قرار گیرند که آن بحث دیگری است، اما به طور کلی ستادهای معاونت علمی در راستای وجود سازمان‌های بیرونی فعالیت می‌کنند.

وی با اشاره به وجود ساختارهای مشابه در حوزه محیط زیست، گفت: برای مثال، ما در حال حاضر سازمان حفاظت محیط زیست را داریم و در کنار آن ستاد محیط زیست نیز فعالیت می‌کند و این ستاد به فعالیت خود ادامه خواهد داد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور تأکید کرد: امیدواریم نتیجه عملکردها را در میدان و در عمل ببینیم.

وی در ادامه با اشاره به اهمیت رباتیک و هوش مصنوعی، گفت: در حال حاضر حوزه رباتیک و هوش مصنوعی بسیار حائز اهمیت است.

افشین با اشاره به اهمیت توسعه حوزه رباتیک و هوش مصنوعی، گفت: چند سال بود که حوزه رباتیک را از اهمیت خارج کرده بودیم و به آن توجه نکرده بودیم، در حالی که دنیا به سمت رباتیک همراه با هوش مصنوعی در حرکت است و ما نیز باید این مسیر را از دانش‌آموزی آغاز کنیم. باید آموزش و فعالیت در حوزه رباتیک را از دوران دانش‌آموزی شروع کنیم و سپس آن را به صنعت برسانیم تا مردم بتوانند مزیت‌های سیستم‌های رباتیک و هوش مصنوعی را در زندگی خود لمس کنند.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با بیان اینکه ورود فناوری به کشور زمانی معنا پیدا می‌کند که مردم آثار آن را در زندگی خود احساس کنند، اظهار کرد: زمانی می‌توانیم بگوییم یک فناوری وارد کشور شده است که مردم آن را در رفاه، اقتصاد و کارهایی که انجام می‌دهند و برای ساده‌تر شدن زندگی خود، احساس کنند.

حمایت از برگزیده‌های ربوکاپ

وی درباره حمایت از برگزیدگان و قهرمانان مسابقات ربوکاپ برای ورود به صنعت و حل مسائل بخش‌های مختلف گفت: ما تلاش کرده‌ایم برای این موضوع یک مکانیزم کاملاً پویا در نظر بگیریم. علت اینکه معاونت علمی در بیستمین دوره این رویداد به صورت جدی وارد شده، همین است؛ چراکه پیش از این، حضور جدی معاونت علمی در این رویداد وجود نداشت.

افشین ادامه داد: ما در این دوره حضور پیدا کردیم تا استعدادها را شناسایی و از آنها حمایت کنیم. فردا نیز معاونان وزارت صنعت، معدن و تجارت در این رویداد حضور پیدا می‌کنند و قرار است امکانات خود را بیاورند و از این دانش‌آموزان و دانشجویان حمایت کنند.

وی تأکید کرد: راهی جز این نداریم که نیروی انسانی متخصص خود را که شناسایی و حمایت کنیم.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به تجربه کشورهای فعال در حوزه رباتیک و هوش مصنوعی، گفت: اگر کشورهایی را که در زمینه رباتیک و هوش مصنوعی فعالیت می‌کنند بررسی کنیم، برای نمونه کشور چین و کشورهای دیگر، می‌بینیم که سرمایه‌گذاری زیادی روی نیروی انسانی خود انجام می‌دهند.

افشین افزود: برای مثال، یک شرکت اعلام می‌کند که طی سه سال حدود پنج یا ۱۰ میلیون دلار گرنت دریافت کرده است تا بتواند یک کار را به ثمر برساند و در نهایت نیز به نتیجه می‌رسد.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به وضعیت حمایت از استعدادهای رباتیک در کشور، اظهار کرد: ما عموماً همان‌طور که شما هم اشاره کردید، یک رویداد برگزار می‌کنیم و افرادی که به صورت منتوری آموزش می‌دهند، فعالیت خود را انجام می‌دهند و بعد این افراد رها می‌شوند. در نتیجه، هم دانش‌آموز نمی‌تواند ایده خود را به نتیجه برساند و هم کشور نمی‌تواند از ظرفیت آن بهره‌مند شود.

وی اضافه کرد: تلاش می‌کنیم با مکانیزمی که در یکی از معاونت‌های معاونت علمی ایجاد شده است، این زنجیره را پیوسته نگه داریم.

ارزیابی معاون علمی از وضعیت علم و فناوری

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در پاسخ به پرسشی درباره نحوه ارزیابی وضعیت کشور در حوزه علم و فناوری، گفت: وقتی می‌خواهیم جایی را ارزیابی کنیم، باید ببینیم آیا در آن حوزه‌ها مدال می‌آوریم یا خیر. به نظر من، این یک مکانیزم کاملاً شفاف است. برای مثال، وقتی می‌گوییم آموزش ما خوب است، نگاه می‌کنیم که در المپیادهای دانش‌آموزی مدال طلا، نقره یا برنز داریم یا خیر. امسال برای نخستین بار مدال طلای هوش مصنوعی را کسب کردیم و این نشان می‌دهد که آموزش ما در این حوزه وضعیت خوبی دارد.

افشین ادامه داد: در مرحله بعد باید بررسی کنیم که آیا در رقابت‌های رباتیک نیز توانسته‌ایم رتبه کسب کنیم یا خیر. همان‌طور که خودتان می‌دانید، در خرداد و تیرماه در رقابت‌های کره جنوبی شرکت کردیم، اما نتوانستیم رتبه‌های اول، دوم یا سوم را کسب کنیم. ما نیز انتظار نداشتیم این اتفاق بیفتد؛ چراکه نخست، تیم‌های ما دیر آماده شدند و دوم، چند سال بود که حمایت جدی از این حوزه صورت نگرفته بود.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور گفت: فکر می‌کنم می‌توانیم قول بدهیم که سال آینده در این حوزه شرایط متفاوتی داشته باشیم.

رییس بنیاد ملی نخبگان با اشاره به شاخص‌های علم و فناوری، اظهار کرد: وقتی شاخص نوآوری جهانی (GII) را بررسی می‌کنیم، این شاخص نیز یک مکانیزم ارزیابی است، اما باید توجه کنیم که بخشی از این شاخص به زیرساخت مربوط می‌شود و وقتی نتوانسته‌ایم زیرساخت مناسب را در کشور ایجاد کنیم، رتبه ما نیز افت پیدا می‌کند و این طبیعی است.

افشین با بیان اینکه در ارزیابی وضعیت علمی و فناورانه کشور باید به چند پارامتر مهم توجه کرد، افزود: ما نیروی انسانی بسیار قدرتمندی داریم و تقریباً می‌توان گفت از نظر آموزش و توانایی تربیت نیرو، وضعیت خوبی داریم. خلاقیت خوبی نیز در آموزش ما وجود دارد و از این بخش نیز حمایت می‌کنیم، اما بخش زیرساخت در کشور ضعیف است. برنامه مفصلی داریم و در حال اجرای آن هستیم تا بتوانیم منابع مناسبی را در حوزه زیرساخت کشور اختصاص دهیم و آزمایشگاه‌ها را تجهیز کنیم.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به وضعیت تجهیزات آزمایشگاهی دانشگاه‌ها، گفت: اگر به دانشگاه‌ها مراجعه کنید، می‌بینید که بسیاری از تجهیزات آزمایشگاهی ما فرسوده شده‌اند و فناوری آنها نیز دیگر به‌روز نیست. ما در حال رفع این مشکل هستیم. من تقریباً به تمام استان‌های کشور سفر کرده‌ام و تنها یک مرکز استان باقی مانده است که ان‌شاءالله هفته آینده این سفر نیز انجام خواهد شد.

افشین با اشاره به ضرورت توسعه فناوری در سراسر کشور، گفت: آنچه من در حال حاضر می‌بینم، این است که در کشور یک نوع «محرومیت فناوری» ایجاد می‌کنیم. دلیل استفاده من از این واژه این است که وقتی از محرومیت صحبت می‌کنیم، معمولاً به این معناست که پول، راه یا جاده وجود ندارد، اما در حوزه فناوری ممکن است یک شرکت بسیار پردرآمد و برخوردار از منابع مالی در بخشی از کشور وجود داشته باشد، اما از فناوری استفاده نکند؛ این یعنی محرومیت از استفاده از فناوری ایجاد شده است.

وی افزود: باید بتوانیم هم شرکت‌ها و هم شهرهای مختلف کشور را با فناوری‌های نو آشنا کنیم و آنها را به استفاده از این فناوری‌ها تشویق کنیم تا بتوانیم از این مسیر، رشد تولید ایجاد کنیم و بهره‌وری را افزایش دهیم.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با تأکید بر نقش فناوری‌های نو در رشد تولید، اظهار کرد: هیچ کشوری نمی‌تواند رشد تولید خود را از یک حد مشخص فراتر ببرد، مگر اینکه به فناوری‌های نو تکیه کند و از روش‌های خلاقانه بهره بگیرد.

وی ادامه داد: به نظر من یکی از جلوه‌های این روش‌های خلاقانه را می‌توان در همین دانش‌آموزان و دانشجویان مشاهده کرد. اگر حمایت مناسبی از آنها انجام دهیم، معتقدم ایران آینده قطعاً ایرانی مبتنی بر فناوری‌های نوظهور، پیشرفته و خلاق خواهد بود.

افشین درباره برنامه معاونت علمی برای حمایت از مدال‌آوران المپیادهای علمی، گفت: همان‌طور که در چند برنامه تلویزیونی نیز گفته‌ام، اجازه می‌دهیم آخرین المپیاد برگزار شود و برندگان همه المپیادها مشخص شوند و پس از آن مراسم تقدیر را برگزار می‌کنیم.

۱۰ مهر آغاز رقابت‌های نجومی

وی افزود: آخرین المپیاد علمی که قرار است به‌زودی برگزار شود، المپیاد نجوم است که در دهم مهرماه برگزار خواهد شد و امیدواریم در این المپیاد نیز مدال کسب کنیم. پس از دهم مهرماه، مراسم تقدیر از برندگان کل المپیادهای علمی را برگزار خواهیم کرد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به اینکه برگزاری مراسم تقدیر با برنامه‌های حمایتی از نخبگان متفاوت است، اظهار کرد: این مراسم تقدیر، ارتباطی با حمایت‌های بنیاد ملی نخبگان ندارد. ما در بنیاد ملی نخبگان روش‌های مختلفی برای حمایت داریم و به محض اینکه افراد در المپیادها برنده می‌شوند، عضو بنیاد ملی نخبگان می‌شوند و در طرح شهید قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: در این چارچوب، بسته‌های حمایتی مناسبی تدوین کرده‌ایم تا بتوانیم حمایت از این افراد را انجام دهیم.

افشین با تشریح رویکرد بنیاد ملی نخبگان در حمایت از نخبگان، گفت: حمایت‌های بنیاد ملی نخبگان بیشتر با هدف رفع دغدغه‌های نخبگان انجام می‌شود تا آنها بتوانند با تمرکز بیشتری در حوزه‌هایی که در آن تحصیل یا تحقیق می‌کنند، فعالیت داشته باشند. سازوکارهای بعدی حمایت نیز در بنیاد ملی علم و معاونت علمی دنبال می‌شود.

نیروی انسانی سرمایه بلند مدت نیاز دارد

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با تأکید بر بلندمدت بودن آثار سرمایه‌گذاری در حوزه نخبگان، گفت: گاهی از ما سؤال می‌شود که حمایت‌های بنیاد چه اثری داشته است. باید توجه کنیم که آثار این حمایت‌ها بلندمدت است. امروز روی یک نخبه سرمایه‌گذاری و از او حمایت می‌شود، اما اثر این سرمایه‌گذاری ممکن است ۱۰، ۱۵ یا حتی ۲۰ سال بعد خود را نشان دهد.

وی ادامه داد: مختصاتی که برای نخبگان در نظر گرفته‌ایم، مختصاتی است که نقطه صفر آن ۱۰ سال آینده است. یعنی اگر امروز برنامه‌ریزی کنیم، ممکن است تازه ۱۰ سال بعد بهره‌برداری از نتایج این سرمایه‌گذاری آغاز شود. بنابراین حتی اگر امروز با مشکلاتی مواجه باشیم و حتی اگر کشور از نظر اقتصادی دچار مشکل باشد، باید سرمایه‌گذاری در حوزه‌های فناوری را انجام دهیم؛ چراکه این سرمایه‌گذاری برای آینده است.

وی افزود: نگاه دولت نیز این است که حمایت از این حوزه، مستقل از سایر مسائل کشور دنبال شود و ما نیز به عنوان معاونت علمی و معاون رئیس‌جمهور، این موضوع را به صورت جدی دنبال می‌کنیم.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در پاسخ به پرسشی درباره اصلاحات مربوط به طرح «نفوذ» و دغدغه‌های جامعه علمی کشور، گفت: در خصوص طرح نفوذ، در مواد سه، چهار و پنج، با مجلس و در کمیسیون مربوطه قرار شده است اصلاحاتی انجام شود تا ان‌شاءالله دغدغه‌های علمی اساتید دانشگاه، نخبگان و افرادی که قصد دارند در حوزه روابط بین‌الملل و دیپلماسی علمی فعالیت کنند، برطرف شود. اتفاقات خوبی افتاده و مذاکرات خوبی انجام شده است و فکر می‌کنم ان‌شاءالله این مشکلات برطرف خواهد شد.

افشین افزود: در کمیسیون اصلاحات مربوطه در حال پیگیری است و زمانی که موضوع به صحن مجلس برسد، فکر می‌کنم طی یکی دو هفته این اصلاحات اجرایی شود. ما نیز نکات اصلاحی خود را ارائه کرده‌ایم و تعامل خوبی میان دولت و مجلس برقرار شده است. امیدواریم با انجام این اصلاحات، نگرانی‌های اعضای هیئت علمی و نخبگان کشور برطرف شود.

انتهای پیام

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی