سامان سپهوند ۲۹ شهریور در حاشیه جلسه هماهنگی برگزاری جشنواره «نسل امید» و در جمع خبرنگاران، با اشاره به ضرورت توجه جدیتر به مسئله جمعیت و خانواده اظهار کرد: در سالهای اخیر درباره وضعیت جمعیت، فرزندآوری، ازدواج و خانواده در کشور مباحث مختلفی مطرح شده و بزرگان و دلسوزان نیز بارها نسبت به پیامدهای این موضوع هشدار دادهاند، اما یکی از موضوعاتی که کمتر مورد توجه قرار گرفته، طراحی نقش و جایگاه مشخص برای هنر و هنرمندان در این مسئله ملی است.
وی افزود: وقتی با یک مسئله اجتماعی مهم مواجه هستیم، نمیتوان انتظار داشت که تنها با اقدامات اجرایی و اداری بتوان به نتیجه مطلوب رسید، بلکه بخش مهمی از مسیر به فرهنگسازی، تغییر نگرش و اصلاح رفتارهای اجتماعی مربوط میشود و در این زمینه هنر میتواند ظرفیت قابل توجهی داشته باشد.
سپهوند با اشاره به تغییر رویکرد کشور نسبت به سیاستهای جمعیتی ادامه داد: سالها در کشور با موضوع کنترل جمعیت، اقدامات فرهنگی و هنری مختلفی انجام شد و در نهایت، زمانی که ضرورت تغییر این مسیر احساس شد، بیشتر توجهها به اقدامات اجرایی و سختافزاری معطوف شد و بخش فرهنگسازی، تغییر رفتار و اصلاح نگرشهای اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گرفت.
هنرمندان باید به حوزه جمعیت وارد شوند
مدیر حوزه هنری لرستان گفت: در حالی که هنرمندان میتوانند در تغییر نگرش و رفتار جامعه نقش داشته باشند، در سالهای گذشته کمتر از این ظرفیت استفاده شده است. در یکی دو سال اخیر، وزارت ورزش و جوانان با همکاری حوزه هنری تلاش کرده است، برای هنرمندان در این زمینه جایگاه و نقش مشخصی تعریف کند و جشنوارههایی با محوریت موضوع جمعیت و خانواده برگزار شود.
وی با بیان اینکه برگزاری جشنواره تنها نقطه آغاز این مسیر است، افزود: قدم اول این است که هنرمندان نسبت به مسئله جمعیت دغدغهمند شوند و وارد میدان شوند. بعد از تولید آثار هنری نیز مرحله مهمتر، انتشار و ارائه این آثار به جامعه است.
سپهوند ادامه داد: اگر پوستری تولید میشود، باید در سطح شهر دیده شود و اگر فیلمی ساخته میشود، باید امکان پخش و دیده شدن آن فراهم شود تا این آثار بتوانند با مخاطب ارتباط برقرار کنند. هدف نهایی این است که در حوزه فرزندآوری، ازدواج و خانواده، زمینه برای گفتوگو و ایجاد تغییر و تحول در نگرش و رفتار جامعه فراهم شود.
وی با اشاره به برگزاری دومین دوره جشنواره «نسل امید» اظهار کرد: این جشنواره امسال وارد دومین دوره خود شده و فراخوان آن نیز از طریق سامانه «فستآرت» منتشر شده است. یکی از ویژگیهای جشنواره این است که مرحله استانی آن هویت مستقل دارد و آثار برگزیده به مرحله ملی راه پیدا میکنند.
مدیر حوزه هنری لرستان بیان کرد: امیدواریم هنرمندان استان در مرحله ملی نیز حضور داشته باشند و بتوانند موفقیتهایی به دست آورند. در مرحله بعد نیز باید برای ارائه، انتشار و اکران آثار تولیدشده در سطح جامعه برنامهریزی شود تا این آثار صرفاً در چارچوب جشنواره باقی نمانند و امکان ارتباط آنها با مخاطبان عمومی فراهم شود.
فعالیت مسئلهمحور حوزه هنری
سپهوند با اشاره به رویکرد حوزه هنری در سالهای اخیر بیان کرد: تلاش ما در حوزه هنری این بوده است که فعالیتها را از روزمرگی و برنامههای روتین فاصله دهیم و به سمت مسائل و نیازهای واقعی جامعه حرکت کنیم. در همین زمینه، در حوزه فرزندآوری نیز پیش از این رویداد ملی «تیم جوان برنده است» را برگزار کردیم. در این رویداد، تعدادی از گرافیستهای کشور به استان دعوت شدند و در کنار هنرمندان استان، به تولید آثار گرافیکی و پوستر با موضوع جوانی جمعیت پرداختند.
وی ادامه داد: در آن رویداد حدود ۵۰ پوستر قابل عرضه در سطح ملی تولید شد، اما به دلیل فراهم نشدن زمینه مناسب برای اکران شهری، بخش زیادی از مردم این آثار را ندیدند. برای چاپ، تهیه پایه و استند و همچنین اکران آثار نیاز به امکاناتی بود که در آن مقطع فراهم نشد.
وی با تأکید بر اینکه تولید اثر هنری بدون دیده شدن نمیتواند به هدف اصلی خود برسد، تصریح کرد: اثر هنری زمانی میتواند در جامعه اثرگذار باشد که مردم آن را ببینند و با آن ارتباط برقرار کنند. اگر یک اثر هنری تولید شود و در یک اتاق، نمایشگاه یا قاب باقی بماند، عملاً امکان ارتباط آن با جامعه و مخاطب گسترده فراهم نمیشود.
هنرمند فقط سفارشگیرنده نیست
مدیر حوزه هنری لرستان با انتقاد از نگاه صرفاً سفارشدهنده به هنرمندان اظهار کرد: معمولاً در ارتباط با هنرمندان، نگاه ما این است که سفارشی به آنها بدهیم و از آنها بخواهیم اثری تولید کنند؛ در حالی که باید با هنرمند درباره مسئله گفتوگو کنیم، او را نسبت به موضوع اقناع و با خود همراه کنیم تا اثر هنری از دل دغدغه و نگاه خود هنرمند شکل بگیرد.
وی افزود: جایگاه هنرمند زمانی جدیتر میشود که در حل یک مسئله اجتماعی از او دعوت شود، درباره موضوع با او تبادل نظر صورت گیرد و از ظرفیت فکری، خلاقیت و توانایی هنری او استفاده شود.
سپهوند با اشاره به اهمیت روایت هنری مسائل اجتماعی بیان کرد: ما نیاز داریم دغدغههایی را که در جامعه داریم از طریق هنر به مردم منتقل کنیم. این انتقال میتواند از طریق روایت، گرافیک، فیلم، عکس، هنرهای نمایشی و دیگر قالبهای هنری انجام شود و هر کدام از این قالبها میتوانند بخشی از جامعه را با خود همراه کنند. در این میان، هنرمندان و اهالی رسانه دو بازوی مهم این جریان هستند. هنرمندان آثار را تولید میکنند و رسانهها نیز میتوانند کمک کنند این آثار به دست مردم برسد، درباره آنها گفتوگو شکل بگیرد و دیده شوند.
آثار هنری باید به جامعه برسد
مدیر حوزه هنری لرستان با تأکید بر ضرورت همکاری دستگاههای مختلف برای انتشار و اکران آثار هنری گفت: اگر همه مجموعهها به شکل واقعی در کنار یکدیگر قرار بگیرند و هر دستگاه بخشی از مسئولیت خود را در این زمینه برعهده بگیرد، میتوان امیدوار بود که آثار تولیدشده از مرحله تولید عبور کرده و در جامعه اثرگذار شوند.
وی افزود: در حوزه جمعیت، صرفاً برگزاری جشنواره و تولید اثر کافی نیست. باید برای مرحله بعد، یعنی انتشار، اکران و رساندن اثر به مخاطب نیز برنامه داشته باشیم. در غیر این صورت، بخش قابل توجهی از ظرفیت هنرمندان و هزینههایی که برای تولید آثار صرف میشود، به نتیجه مورد انتظار نخواهد رسید.
سپهوند خاطرنشان کرد: تجربه ما نشان داده است که هنرمندان برای ورود به چنین موضوعاتی آمادگی دارند و زمانی که از آنها دعوت شود، مسئله برایشان تبیین شود و فرصت گفتوگو و ایدهپردازی داشته باشند، پای کار میآیند.
وی گفت: ما نیز بهعنوان دستگاه متولی حوزه هنر، این دغدغه را دنبال میکنیم و امیدواریم با استمرار این برنامهها و همکاری مجموعههای مختلف، زمینه برای حضور جدیتر هنرمندان در مسائل اجتماعی فراهم شود و آثار تولیدشده نیز بتوانند از فضای جشنواره خارج شده و به سطح جامعه برسند.
سپهوند تأکید کرد: اگر قرار است هنر در حل مسائل اجتماعی نقش داشته باشد، باید زنجیره تولید تا ارائه و دیدهشدن اثر بهصورت کامل دیده شود. هنرمند، دستگاههای فرهنگی، رسانهها و سایر مجموعههای مرتبط هر کدام در این مسیر نقش دارند و همکاری میان آنها میتواند به استفاده مؤثرتر از ظرفیت هنر در موضوعات مهمی مانند جمعیت و خانواده کمک کند.
این مسئول با اشاره به ضرورت استمرار این رویکرد گفت: موضوعات اجتماعی پیچیده و چندبعدی هستند و برای پرداختن به آنها نمیتوان به یک برنامه یا یک دستگاه خاص اکتفا کرد. در موضوع جمعیت و خانواده نیز لازم است مجموعههای فرهنگی، هنری، رسانهای و اجرایی در کنار یکدیگر قرار بگیرند و هر کدام متناسب با ظرفیت خود در این مسیر نقشآفرینی کنند.
وی افزود: یکی از وظایف حوزه هنری این است که زمینه گفتوگو میان هنرمندان و متولیان مسائل اجتماعی را فراهم کند. وقتی هنرمند از نزدیک با مسئله آشنا شود و ابعاد مختلف آن را بشناسد، میتواند روایت دقیقتر، خلاقانهتر و اثرگذارتری از موضوع ارائه دهد و مخاطب نیز ارتباط بیشتری با اثر برقرار خواهد کرد.
مدیر حوزه هنری لرستان ادامه داد: باید تلاش کنیم موضوعات مرتبط با خانواده، ازدواج و جمعیت صرفاً در قالب شعار مطرح نشوند، بلکه به موضوعاتی قابل لمس برای مردم تبدیل شوند. هنر این ظرفیت را دارد که مسائل را از زبان و زاویهای متفاوت روایت کند و زمینهای برای گفتوگو در خانواده و جامعه ایجاد کند؛ به همین دلیل استفاده هدفمند از ظرفیت هنرمندان باید در برنامههای فرهنگی مورد توجه قرار گیرد.
سپهوند اظهار کرد: امیدواریم برگزاری جشنواره «نسل امید» و برنامههای مشابه، آغاز یک جریان مستمر باشد و به تولید آثار بیشتر و در نهایت حضور این آثار در فضای عمومی جامعه منجر شود. هدف ما این است که هنر از یک فعالیت صرفاً مناسبتی فاصله بگیرد و به بخشی از فرایند مواجهه فرهنگی با مسائل و نیازهای جامعه تبدیل شود.
انتهای پیام
