به گزارش ایسنا، باغات پسته زرندیه، بهویژه در محدوده دشت سلطان احمدلو، در کنار کارکرد اقتصادی و تولیدی، نقشی در حفظ پوشش گیاهی، کاهش اثرات گردوغبار و تلطیف هوای منطقه دارند؛ ظرفیتی که در سالهای خشکسالی و تشدید ریزگردها، اهمیت آن دوچندان میشود. گزارشهای پیشین نیز باغات پسته این منطقه را بهعنوان بخشی از فضای سبز پیرامون تهران و ظرفیتی مؤثر در مقابله با گردوغبار توصیف کردهاند.
امروز اما داستان زرندیه تنها روایت تغییر سیمای یک دشت نیست؛ پسته، این محصول استراتژیک، در این شهرستان به حلقهای از یک زنجیره اقتصادی تبدیل شده که از باغ آغاز میشود و تا فرآوری، اشتغال، صادرات و ارزآوری امتداد پیدا میکند.
حدود ۱۰ هزار هکتار از باغات شهرستان به پسته اختصاص دارد و تولید سالانه آن به حدود ۱۳ هزار تن میرسد؛ رقمی که سهم زرندیه از تولید پسته استان مرکزی را به حدود ۷۵ درصد میرساند. استان مرکزی نیز با قرار گرفتن در رتبه ششم تولید پسته کشور، ظرفیت قابل توجهی در این بخش دارد و زرندیه مهمترین کانون این تولید در استان به شمار میرود.
در سوی دیگر این زنجیره، دهها واحد ضبط و فرآوری پسته در فصل برداشت فعال میشوند و هزاران نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم در فرآوری این محصول مشغول به کار میشوند. از سوی دیگر، سابقه تولید ارگانیک و دریافت گواهیهای بینالمللی، ظرفیت دیگری برای حضور پسته زرندیه در بازارهای با ارزش افزوده بالاتر ایجاد کرده است؛ ظرفیتی که به گفته فعالان این بخش، با توسعه زیرساختهای صادراتی و تکمیل پایانه صادراتی پسته زرندیه میتواند گستردهتر شود.
با این همه، پشت این تصویر سبز و صادراتی، یک دغدغه جدی نیز وجود دارد؛ آب. افت منابع آب زیرزمینی و تداوم خشکسالی، آینده باغهایی را تهدید میکند که طی دههها از یک دشت کمپوشش، کمربندی سبز در حاشیه پایتخت ساختهاند.
۹۰ درصد پسته زرندیه قابلیت صادرات دارد
محمود بارانی عضو کمیسیون باغبانی و مسئول دپارتمان اتاق اصناف کشاورزی ایران رئیس اتحادیه تولیدکنندگان پسته استان مرکزی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به ظرفیت کمنظیر پسته زرندیه در بازارهای داخلی و خارجی گفت: حدود ۹۰ درصد پسته تولیدی این شهرستان قابلیت صادرات دارد و این محصول با سابقه ۲۱ ساله در دریافت گواهیهای معتبر تولید ارگانیک، یکی از ظرفیتهای مهم کشاورزی استان مرکزی برای ارزآوری و حضور در بازارهای جهانی است.
وی اظهار کرد: پسته زرندیه به دلیل شیوه تولید طبیعی، کیفیت، طعم و برخورداری از استانداردهای مورد تأیید بازارهای بینالمللی، ظرفیت بالایی برای توسعه صادرات دارد و بخش قابل توجهی از تولید این منطقه به بازارهای خارج از کشور اختصاص پیدا میکند.
وی افزود: میزان برداشت در برخی باغهای منطقه به بیش از دو تن در هکتار میرسد و هر کیلوگرم پسته صادراتی نیز با توجه به نوع محصول و شرایط بازار، حدود ۱۰ تا ۱۲ دلار ارزش دارد؛ ظرفیتی که میتواند سهم قابل توجهی در ارزآوری بخش کشاورزی داشته باشد.
۲۱ سال پایبندی به استانداردهای ارگانیک
بارانی با اشاره به سابقه طولانی تولید ارگانیک پسته در زرندیه گفت: ۲۱ سال است که گواهیهای تولید ارگانیک از اتحادیه اروپا، آمریکا، ژاپن و کانادا دریافت میکنیم و این گواهیها هر سال مجددا مورد ارزیابی و تأیید قرار میگیرند.
وی ادامه داد: فرآیند تأیید محصول ارگانیک صرفا به یک اظهار یا آزمایش داخلی محدود نیست، بلکه کارشناسان بینالمللی با حضور در باغها، از خاک، برگ و میوه نمونهبرداری میکنند و نمونهها برای انجام آزمایشهای تخصصی به مراکز مورد تأیید در اروپا از جمله آلمان ارسال میشود و نتایج آزمایشها در گواهیهای مربوط به محصول ثبت میشود.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان پسته استان مرکزی تأکید کرد: استمرار این فرآیند طی ۲۱ سال گذشته نشان میدهد تولید پسته در این مجموعه بر پایه استانداردهای بینالمللی و فرآیندهای طبیعی دنبال شده است و همین ویژگی، یکی از مزیتهای مهم پسته زرندیه در بازارهای خارجی محسوب میشود.
پسته زرندیه نام آشنا در بازارهای اروپایی/بیش از ۴ هزار نفر پای کار برداشت
وی درباره مقصد صادرات پسته زرندیه نیز گفت: این محصول به بازارهای مختلف جهان صادر میشود و کشورهای اروپایی از جمله آلمان، فرانسه و ایتالیا از جمله بازارهای مهم آن هستند.
وی افزود: ایجاد ظرفیتهای انبارداری در اروپا، امکان توزیع پسته در کشورهای مختلف این قاره را فراهم کرده است و توسعه بازارهای صادراتی میتواند ارزش افزوده بیشتری برای تولیدکنندگان و منطقه به همراه داشته باشد.
عضو کمیسیون باغبانی و مسئول دپارتمان اتاق اصناف کشاورزی ایران تأمین آب و نیروی انسانی را از مهمترین الزامات توسعه تولید و صادرات عنوان کرد و گفت: در فصل برداشت، نیروی کار مورد نیاز از روستاهای اطراف جذب میشود و برای انتقال روزانه کارگران به باغها و بازگرداندن آنها به محل سکونت، ناوگان حملونقل اختصاص داده شده است.
وی افزود: در فصل برداشت، بیش از چهار هزار نفر در این منطقه مشغول به کار میشوند؛ ظرفیتی که نشان میدهد پسته علاوه بر نقشآفرینی در صادرات و ارزآوری، در اشتغال روستایی و اقتصاد منطقه نیز جایگاه قابل توجهی دارد.
پایانه صادراتی زرندیه؛ حلقه مفقوده اتصال تولید به بازار جهانی
وی با اشاره به پایانه صادراتی پسته زرندیه اظهار کرد: عملیات اجرایی این پایانه از سال ۱۳۸۵ آغاز شده و اکنون حدود ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. قرار گرفتن این پایانه در شهرستان زرندیه، نزدیکی به فرودگاه امام خمینی(ره) و استقرار در مسیر شاهراههای اصلی کشور، موقعیتی ایجاد کرده است که میتواند ظرفیتهای صادراتی استان مرکزی و استانهای همجوار را پوشش دهد.
وی ادامه داد: با تکمیل و بهرهبرداری از پایانه صادراتی پسته زرندیه، امکان ساماندهی بهتر فرآیندهای بارگیری و صادرات فراهم میشود و این مجموعه میتواند به یکی از زیرساختهای مهم صادرات محصولات کشاورزی و خشکبار، بهویژه پسته، از مبدأ مرکز و غرب کشور به بازارهای اروپایی و سایر بازارهای جهانی تبدیل شود.
بارانی گفت: پسته زرندیه امروز تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بلکه ظرفیت اقتصادی و صادراتی مهمی است که با تکیه بر تولید ارگانیک، کیفیت محصول، نیروی کار منطقه و توسعه زیرساختهای صادراتی، میتواند سهم بیشتری از بازارهای جهانی را به خود اختصاص دهد.
فعالیت ۴۳ واحد فرآوری پسته در زرندیه/ اشتغال ۱۷۰۰ نفر در فصل فرآوری
جعفر عباسی کارشناس مسئول باغبانی جهاد کشاورزی شهرستان زرندیه نیز گفت: ۴۳ واحد ضبط و فرآوری پسته در سطح شهرستان زرندیه در زمان برداشت محصول فعال میشوند و مجموعا بیش از ۳۵ هزار تن پسته تر را دریافت و فرآوری میکنند که حاصل آن حدود ۱۳ هزار تن پسته خشک است.
وی افزود: فعالیت این واحدها در فصل فرآوری، علاوه بر ایجاد ارزش افزوده برای محصول تولیدی شهرستان، زمینه اشتغال حدود هزار و ۲۰۰ نفر به صورت مستقیم و ۵۰۰ نفر به صورت غیرمستقیم را فراهم میکند.
۸۵۰۰ هکتار باغ پسته زیر پوشش آبیاری نوین
وی با اشاره به بحران منابع آبی زیرزمینی در این شهرستان، استفاده از روشهای نوین آبیاری را ضرورتی اجتنابناپذیر برای تداوم تولید در باغهای پسته دانست و گفت: افت محسوس و سالانه منابع آب زیرزمینی، ضرورت توسعه روشهای نوین آبیاری در سطح باغات را دوچندان کرده است.
عباسی ادامه داد: در حال حاضر بیش از ۸۵۰۰ هکتار از باغات شهرستان زرندیه به سیستمهای نوین آبیاری مجهز هستند و از روشهایی همچون آبیاری قطرهای تحت فشار، آبیاری زیرسطحی و آبیاری کمفشار استفاده میکنند.
وی با اشاره به آثار اجرای این طرحها بر مدیریت مصرف آب اظهار کرد: استفاده از سیستمهای نوین آبیاری در سطح باغات، تا ۴۰ درصد در افزایش راندمان آبیاری مؤثر بوده و نقش مهمی در بهرهوری منابع آبی مورد استفاده در باغهای پسته دارد.
ضرورت حمایت اعتباری از توسعه آبیاری نوین
عباسی با اشاره به افزایش هزینههای اجرای سامانههای نوین آبیاری، تأمین تسهیلات و حمایتهای اعتباری را برای توسعه این روشها ضروری دانست و گفت: با توجه به شرایط منابع آبی شهرستان و سطح گسترده باغات پسته، ادامه اجرای طرحهای آبیاری نوین نیازمند حمایتهای مالی و تسهیلاتی است.
وی تأکید کرد: توسعه سامانههای نوین آبیاری علاوه بر کمک به کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، میتواند زمینه افزایش بهرهوری آب و پایداری تولید پسته در زرندیه را فراهم کند؛ موضوعی که با توجه به جایگاه این شهرستان در تولید پسته و ظرفیتهای فرآوری و صادراتی آن، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
تولید سالانه ۱۳ هزار تن پسته
روح الله مظفری مدیر جهاد کشاورزی شهرستان زرندیه نیز گفت: استان مرکزی با قرار گرفتن در رتبه ششم تولید پسته کشور، از ظرفیت قابل توجهی در تولید این محصول برخوردار است و شهرستان زرندیه با تولید سالانه حدود ۱۳ هزار تن پسته، نزدیک به ۷۵ درصد تولید پسته استان را به خود اختصاص داده است؛ محصولی که حدود ۹۰ درصد آن قابلیت صادرات و حضور در بازارهای جهانی دارد.
وی سطح باغات شهرستان زرندیه را حدود ۱۵ هزار و ۸۰۰ هکتار و مجموع باغات پسته استان حدود ۱۴ هزار هکتار عنوان کرد و افزود: از این میزان، حدود ۱۰ هزار هکتار به باغات پسته اختصاص دارد و زرندیه با در اختیار داشتن بخش عمده باغات پسته استان، نقش محوری در تولید این محصول در استان مرکزی ایفا میکند.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان زرندیه با اشاره به میزان تولید پسته در این شهرستان گفت: متوسط تولید پسته در باغات زرندیه حدود هزار و ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار است و مجموع تولید سالانه شهرستان به حدود ۱۳ هزار تن میرسد. احمدآقایی، کلهقوچی، اکبری و فندقی از جمله ارقام اصلی پسته کشتشده در باغات شهرستان هستند که بخش قابل توجهی از محصول تولیدی را تشکیل میدهند.
وی خاطرنشان کرد: قرار گرفتن استان مرکزی در رتبه ششم تولید پسته کشور و سهم بالای زرندیه از تولید استان، بیانگر ظرفیت این شهرستان برای نقشآفرینی بیشتر در بازار پسته کشور و توسعه حضور این محصول در بازارهای جهانی است.
سرمایهای که آیندهاش به آب گره خورده است
به گزارش ایسنا، روایت پسته زرندیه، روایت تبدیل یک پهنه خشک و کمبرخوردار به یکی از مهمترین کانونهای تولید، اشتغال و صادرات استان مرکزی است؛ باغهایی که امروز نهتنها بخش قابلتوجهی از اقتصاد کشاورزی شهرستان را بر دوش میکشند، بلکه با ایجاد اشتغال، رونق صنایع فرآوری و حضور در بازارهای خارجی، بخشی از ظرفیت اقتصاد غیرنفتی کشور را نمایندگی میکنند ولی بحران منابع زیرزمینی و هزینه بالای تأمین آب، مهمترین تهدید برای استمرار این زنجیره اقتصادی است؛ چالشی که سالهاست از سوی مسئولان و فعالان بخش پسته مطرح میشود.
توسعه آبیاریهای نوین، افزایش بهرهوری، تکمیل زیرساختهای فرآوری و صادرات و یافتن راهکارهای پایدار برای تأمین آب، دیگر انتخابهای جانبی نیستند؛ بلکه پیششرط حفظ سرمایهای هستند که طی سالها در این منطقه شکل گرفته است.
پسته زرندیه امروز در نقطهای ایستاده که میتواند از یک محصول کشاورزی فراتر برود و به یک زنجیره کامل ارزشآفرین تبدیل شود؛ زنجیرهای از باغ تا فرآوری، از فرآوری تا بستهبندی و از بستهبندی تا بازارهای جهانی. سابقه صادرات این محصول به اروپا و دیگر بازارهای خارجی نیز نشان میدهد که برای پسته زرندیه بازار جهانی وجود دارد و ظرفیت توسعه آن همچنان قابل توجه است.
پسته زرندیه از دل خشکی، ثروت آفریده و حالا برای حفظ این ثروت، بیش از هر چیز به یک تصمیم درست درباره آب نیاز دارد.
انتهای پیام
