دفتر آیتاللهالعظمی سیدموسی شبیریزنجانی بامداد دوشنبه ۳۰ شهریورماه خبر درگذشت این مرجع تقلید را اعلام کرد. ایشان از شامگاه جمعه ۲۷ شهریورماه به دلیل عارضه ریوی در یکی از بیمارستانهای قم بستری شده بود.
آیتاللهالعظمی سیدموسی شبیریزنجانی در دهم اسفند سال ۱۳۰۶ در قم و در خانوادهای روحانی متولد شد. پدرش، آیتالله سیداحمد شبیری زنجانی، از عالمان شناخته شده و از چهرههای علمی برخاسته از زنجان بود که در حوزه علمیه قم فعالیت داشت.
مسیر علمی آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی از سالهای نوجوانی آغاز شد. ایشان پس از گذراندن دروس مقدماتی و سطح، در درس شماری از استادان برجسته حوزه علمیه قم و نجف حضور یافت. از جمله استادان ایشان در قم میتوان به آیتالله سیدحسین بروجردی و آیتالله سیدمحمد محققداماد اشاره کرد.
حضور طولانی ایشان در درس آیتالله محقق داماد از دورههای مهم زندگی علمی وی بود؛ شبیری زنجانی حدود ۲۱ سال در درس خارج فقه و اصول ایشان شرکت کرد. ایشان در همین دوره با برخی چهرههای شناختهشده حوزه نیز همدرس بود.
آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی در سفرهای خود به نجف اشرف نیز از محضر فقهایی همچون آیتالله سیدابوالقاسم خویی، آیتالله سیدمحسن حکیم و آیتالله سیدعبدالهادی شیرازی بهره برد و به این ترتیب، بخش مهمی از دانش فقهی و اصولی خود را نزد استادان برجسته دو حوزه علمی قم و نجف فراگرفت.
آغاز تدریس و سالها فعالیت علمی
شبیری زنجانی از دهه ۱۳۴۰ وارد عرصه تدریس شد و به تدریس در حوزه علمیه قم پرداخت. تدریس خارج فقه را با موضوع «کتاب الحج» آغاز کرد و این درس حدود ۱۵ سال ادامه یافت. درس خارج اصول نیز از دیگر فعالیتهای علمی ایشان بود و بعدها مباحث اصولی را در ضمن درس خارج فقه دنبال کرد.
در کنار فقه و اصول، علم رجال و حدیث جایگاه ویژهای در فعالیتهای پژوهشی ایشان داشت. همین موضوع باعث شد بخشی از آثار علمی آیتالله شبیریزنجانی به بررسی اسناد روایات، احوال راویان و میراث رجالی اختصاص پیدا کند.
«رجال نجاشی»؛ یکی از آثار مهم رجالی
یکی از آثار مهم علمی آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی، تحقیق و تصحیح «رجال نجاشی» است؛ اثری در علم رجال که تحقیق آن با استفاده از ۱۴ نسخه خطی و چاپی انجام شد و در سال ۱۳۷۴ به چاپ رسید. این اثر از جمله کارهای پژوهشی ایشان در حوزه بررسی منابع رجالی شیعه به شمار میرود.
ایشان همچنین بر کتاب «آشنای حق» تعلیقه نوشته است؛ کتابی که به آثار و احوال عرفانی آقا محمد بیدآبادی میپردازد. این اثر در سال ۱۳۹۱ منتشر شد.
«جرعهای از دریا»؛ روایتی از سالها تحقیق و گفتوگو
«جرعهای از دریا» از شناخته شدهترین آثار آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی است. این مجموعه در چهار جلد منتشر شده و مجموعهای از مقالات، تعلیقات، مصاحبهها و سخنان علمی، تاریخی و اخلاقی ایشان را دربرمیگیرد.
ساختار این مجموعه تنها به مباحث فقهی محدود نیست و بخشهایی به نوشتههای فارسی و عربی و همچنین مطالبی اختصاص دارد که از گفتارهای علمی، تاریخی و اخلاقی ایشان گردآوری شده است. این مجموعه طی سالهای ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۸ در قم منتشر شده است.
در کنار این آثار، تدوین و تنظیم درسهای خارج و فعالیت در حوزه پاسخگویی به پرسشهای شرعی و تدوین متون علمی نیز بخشی از فعالیتهای علمی و آموزشی مرتبط با دفتر و مراکز وابسته به ایشان بود.
مرجعیتی که از دل سالها تدریس شکل گرفت
پس از درگذشت آیتالله محمدعلی اراکی در سال ۱۳۷۳، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نام آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی را در میان هفت فقیهی قرار داد که واجد شرایط مرجعیت معرفی شدند. پس از آن، جایگاه ایشان به عنوان یکی از مراجع تقلید تثبیت شد.
با وجود جایگاه مرجعیت، آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی در طول سالهای فعالیت خود حضور رسانهای محدودی داشت و بیشتر به عنوان فقیه، مدرس و محقق حوزه شناخته میشد. بخش قابل توجهی از ارتباط ایشان با جامعه علمی نیز از مسیر تدریس، پژوهش و تربیت شاگردان دنبال شد.
از مدرسه فقهی تا مرکز پژوهشهای فقهی
فعالیتهای علمی آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی تنها به تدریس و تألیف محدود نماند. «مدرسه فقهی امام محمد باقر(ع)» در سال ۱۳۸۰ با هدف مطالعات فقهی و تربیت نیروهای متخصص در علوم حوزوی تأسیس شد.
همچنین «مرکز فقهی امام محمد باقر(ع)» با هدف احیای آثار آیتالله سیداحمد شبیریزنجانی و نشر آثار آیتاللهالعظمی سیدموسی شبیریزنجانی در سال ۱۳۹۱ تأسیس شد و در زمینههایی همچون فقه، اصول فقه، رجال و فقهالحدیث فعالیت داشته است.
آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی در سالهای پایانی عمر پربرکت خود نیز ارتباط خود را با فعالیتهای علمی و حوزوی حفظ کرد و همچنان به عنوان یکی از چهرههای شناخته شده حوزه علمیه قم مطرح بود.
اعلام ۳ روز عزای عمومی در زنجان در پی ارتحال آیتالله شبیریزنجانی
در همین رابطه نماینده ولیفقیه در استان و استاندار زنجان، در پیامی مشترک این ضایعه را ثلمهای سنگین در ساحت فقاهت شیعه دانستند و سه روز عزای عمومی در استان زنجان اعلام کردند.
در پیام مشترک حجتالاسلام والمسلمین سیدمصطفی حسینی، نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه زنجان و سیدمحسن صادقی، استاندار زنجان، آمده است:
بسمالله الرحمن الرحیم
إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ راجِعُونَ
ارتحال فقیه ژرفاندیش، مرجع عالیقدر و عالم ربانی، حضرت آیتالله العظمی سیدموسی شبیری زنجانی، ضایعهای بزرگ برای حوزههای علمیه و جامعه علمی و دینی کشور و ثلمهای سنگین در ساحت فقاهت شیعه است.
آن عالم فرزانه، در بیش از شش دهه تدریس و تحقیق در عرصه فقه، اصول، رجال و دیگر علوم اسلامی، شاگردان فراوانی را در مکتب دانش و فضیلت پرورش داد و با جایگاه رفیع علمی، فقاهتی و معنوی خویش، از چهرههای ماندگار حوزههای علمیه و از مفاخر جهان تشیع به شمار میرفت.
بیتردید، انتساب این عالم بزرگ به دیار عالمپرور زنجان، برای مردم این خطه افتخاری ماندگار و سرمایهای گرانسنگ در میراث علمی و دینی این سرزمین است.
اینجانبان این ضایعه جانکاه را به محضر حضرت ولیعصر(عج)، مقام معظم رهبری، مراجع عظام تقلید، حوزههای علمیه، بیت مکرم و ارادتمندان آن فقید سعید و بهویژه مردم شریف و عالمپرور استان زنجان تسلیت و تعزیت عرض نموده و سه روز عزای عمومی در استان اعلام میکنیم.
از درگاه خداوند متعال برای آن عالم جلیلالقدر، علو درجات و برای بازماندگان صبر و اجر مسئلت داریم.
آیتاللهالعظمی شبیریزنجانی؛ اسوه تقوا، فقاهت، اخلاص و اعتدال
همچنین آیتاللهالعظمی حسینیموسویزنجانی در پیامی، ارتحال آیتاللهالعظمی سیدموسی شبیریزنجانی را به حضرت ولیعصر(عج)، علما، حوزههای علمیه، بیت مکرم و عموم ارادتمندان و مقلدان آن مرحوم تسلیت گفت و از این عالم فقید به عنوان شخصیتی کمنظیر در تقوا، فقاهت، مکارم اخلاق، اخلاص و اعتدال یاد کرد.
در این پیام آمده است:
بسماللهالرحمنالرحیم
قال صلواةاللهعلیه: ما قَبَضَ اللّهُ تَعالی عالِماً مِن هذهِ الاُمَّةِ إلاّ کانَ ثَغرَةٌ فِی الإسلامِ لاتُسَدُّ ثُلمَتُهُ إلی یَومِ القِیامَةِ
با اندوهی بسیار، ضایعه اسفبار ارتحال ملکوتی فقیه بزرگوار و مرجع پرهیزکار، مرحوم آیتاللهالعظمی حاج سیدموسی شبیری زنجانی (قدساللهسره) را به محضر مبارک حضرت صاحبالأمر امام زمان (عجلاللهتعالیفرجه)، علمای اعلام و حوزههای علمیه و بالأخص آقازادگان محترم، بیت مکرم و عموم ارادتمندان و مقلدین ایشان تسلیت و تعزیت عرض مینمایم.
سابقه قدیمی ارادت عریق به آن بزرگوار و والد جلیلالقدرشان و ارتباط صمیمی و نزدیک ایشان با مرحوم والد و جد ماجد (رحمهماللهتعالی) همواره گواه شخصیتی حقیقتاً کمنظیر بود که همراه با مقامات رفیع تقوا و فقاهت، در مکارم اخلاق، اخلاص و اعتدال، اسوهای استوار و ماندگار بودند که امید است الگوی درخشانی برای همگان و بهویژه علما و طلاب حوزههای علمیه قرار بگیرند.
خداوند رحمان جلّت قدرته، بر علو درجات آن فقید سعید بیفزاید و بازماندگان ایشان را مشمول اجر و فضل خود قرار دهد و خسارت عظیم فقدان آن عالم ربانی را جبران فرماید، به فرج ولیّ و حجتش علی خلقه علیهالسلام.
انتهای پیام
