حسین مهبودی در گفت و گو با ایسنا با اشاره به اهمیت پایاننامههای کارفرما محور اظهار کرد: زمانی میتوان یک پایاننامه را موفق دانست که بر اساس نیاز واقعی صنعت تعریف شده باشد، به این معنا که مشکلی در یک فرایند یا محصول وجود داشته باشد و یک کار تحقیقاتی بتواند به حل آن مسئله کمک کند.
وی با بیان اینکه همچنان میان موضوعات انتخابی دانشجویان و نیازهای صنعت فاصله وجود دارد، افزود: یکی از مشکلات اصلی، ارتباط نداشتن برخی اساتید با صنعت است. در بسیاری از دانشگاهها بیشتر بر حضور و غیاب اساتید، ساعت ورود و خروج و تکمیل ساعات کاری تمرکز میشود و در چنین شرایطی استاد فرصت و امکان کافی برای ارتباط مستمر با صنعت و شناخت مسائل و نیازهای آن را پیدا نمیکند.
مهبودی ادامه داد: وقتی استاد ارتباطی با صنعت نداشته باشد، طبیعتاً مشکلات و موضوعات واقعی صنعت را نیز به خوبی نمیشناسد و نمیتواند پایاننامههای دانشجویان را بر اساس این نیازها تعریف کند یا از ظرفیت صنعت برای انجام پژوهش استفاده کند.
عضو هیئت علمی گروه بیوتکنولوژی دانشکده داروسازی البرز درباره میزان حمایت نظام ارزیابی دانشگاهها از پژوهشهای کاربردی نیز مطرح کرد: این حمایتها به اندازه کافی نیست و برای تقویت پژوهشهای کاربردی باید واحدهای ارتباط با صنعت در دانشگاهها فعالتر باشند.
وی بیان کرد: استادانی که با صنعت ارتباط برقرار میکنند و در حل مسائل واقعی آن نقش دارند باید در نظام ارزیابی دانشگاهها مورد تشویق قرار گیرند و برای این ارتباط و فعالیتها امتیازاتی در نظر گرفته شود. این موضوع میتواند انگیزه اساتید برای حضور مؤثرتر در صنعت را افزایش دهد.
مهبودی درباره نقش کارفرما در مراحل مختلف یک پایاننامه کارفرما محور گفت: زمانی که موضوع پژوهش از یک مسئله واقعی صنعت شکل گرفته باشد، خود صنعت پیگیر موضوع خواهد بود و نقش کارفرما در فرایند حفظ میشود، اما طولانی شدن زمان انجام پژوهش میتواند این ارتباط را تحت تأثیر قرار دهد.
وی توضیح داد: اگر انجام یک پژوهش بیش از حد طولانی شود، ممکن است صنعت از ادامه مسیر منصرف شود و به سراغ واحد تحقیق و توسعه خود یا مسیرهای دیگری برود و در این شرایط دیگر نتیجه پایاننامه برای آن اهمیت اولیه را نداشته باشد.
این استاد دانشگاه، دقت و قابلیت استفاده از نتایج را یکی از شاخصهای مهم موفقیت پایاننامههای کارفرما محور دانست و بیان کرد: نتایج پژوهش باید دقیق باشد و کارفرما بتواند بر اساس آن تصمیم بگیرد یا در فعالیتهای خود از نتایج استفاده کند.
مهبودی ادامه داد: از سوی دیگر، ارتباطی که دانشجو در جریان انجام چنین پایاننامهای با صنعت برقرار میکند، میتواند پس از فارغالتحصیلی نیز برای او مؤثر باشد و حتی زمینه اشتغال وی در صنعت را فراهم کند. همچنین تکنیکها و روشهایی که دانشجو در جریان این نوع پژوهشها یاد میگیرد، میتواند در مسیر حرفهای آینده او کاربرد داشته باشد.
وی مهمترین چالش استاد راهنما در پایاننامههای کارفرما محور را جلب اعتماد صنعت به دانشگاه عنوان کرد و گفت: صنعت در برخی موارد نسبت به دانشگاه خوشبین نیست و تصور میکند دانشگاه نمیتواند مسائل آن را حل کند یا انجام پژوهش در دانشگاه زمان زیادی میبرد. از سوی دیگر، شرکتها ممکن است تصور کنند خودشان با استفاده از واحدهای تحقیق و توسعه میتوانند سریعتر به نتیجه برسند.
عضو هیئت علمی گروه بیوتکنولوژی دانشکده داروسازی البرز افزود: با این حال، اگر یک شرکت یا صنعت با استادی ارتباط برقرار کند و نتیجه خوبی از این همکاری به دست آید، این ارتباط میتواند ادامه پیدا کند. نمونههایی از این همکاریها وجود دارد و برخی اساتید بخش قابل توجهی از پایاننامههای خود را به حل بخشی از مسائل صنعت اختصاص دادهاند و صنعت نیز به طور مستمر با آنها در ارتباط است، اما تعداد استادانی که صنعت به آنها اعتماد کرده و ارتباط مستمر دارند، همچنان محدود است.
وی در ادامه تفاوت دیدگاه دانشجو و کارفرما، محدودیت منابع و دشواری تبدیل یک مسئله واقعی به موضوع علمی را نیز از عوامل مؤثر در این فرایند دانست و درباره نقش استاد پس از دفاع از پایاننامه و تبدیل نتایج پژوهش به محصول یا خدمت نیز گفت: در این مرحله نیز استاد میتواند نقش مهمی داشته باشد و مسیر پژوهش را ادامه دهد. اگر نتیجه پژوهش قابلیت تبدیل شدن به یک دانش یا محصول جدید را داشته باشد، استاد میتواند همراه با دانشجو یک شرکت دانشبنیان راهاندازی کند و این مسیر را با کارفرما ادامه دهد.
این استاد راهنما درباره جشنواره امیرکبیر نیز اظهار کرد: این جشنواره حرکت مثبت و خوبی است و هرچقدر استمرار بیشتری داشته باشد، میتواند تأثیر بیشتری بر ارتباط میان دانشگاه، استاد، دانشجو و صنعت داشته باشد. چنین جشنوارهای علاوه بر تشویق اساتید، به شرکتهای کارفرما نیز نشان میدهد که ظرفیتهایی برای شناسایی و بررسی ارتباط آنها با دانشگاه و دانش روز وجود دارد.
مهبودی با تأکید بر ضرورت تقویت زیرساختهای ارتباط دانشگاه و صنعت گفت: سالهاست درباره ضرورت ارتباط دانشگاه و صنعت صحبت میشود، اما در عمل این ارتباط در بخش زیادی از دانشگاهها شکل نگرفته است. در مقابل، دانشگاههایی مانند دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریف توانستهاند ارتباط مؤثرتری با صنعت برقرار کنند و علاوه بر دریافت درآمد از این بخش، در حل مسائل صنعت نیز نقش داشته باشند.
وی فرهنگ سازی و ایجاد سازوکارهای اجرایی را از الزامات تقویت این ارتباط دانست و افزود: برای اینکه ارتباط دانشگاه و صنعت از مرحله شعار عبور کند، باید سیاستهایی وجود داشته باشد که دانشگاه را به سمت این ارتباط هدایت کند.
این استاد دانشگاه، استاد راهنما را مهمترین حلقه ارتباط میان دانشگاه، دانشجو و صنعت دانست و ادامه داد: اگر استاد راهنما وجود نداشته باشد که بتواند ارتباط با کارفرما را شکل دهد و حفظ کند، اساساً پایاننامه کارفرما محور شکل نمیگیرد. صنعت نیز منتظر نمیماند و مسیر فعالیت خود را دنبال میکند. بنابراین استادان مهمترین افراد در ایجاد و حفظ این ارتباط هستند.
مهبودی تأکید کرد: در کنار نقش استاد، سیاستگذاری دانشگاه نیز اهمیت زیادی دارد و باید در ارزیابی اساتید، ارتباط و همکاری آنها با صنعت، امتیازات و تشویقهای مرتبط با این فعالیتها مورد توجه قرار گیرد.
وی درباره سابقه راهنمایی پایاننامههای معرفیشده به جشنواره امیرکبیر نیز گفت: در یکی از دورهها سه پایاننامه و در دوره بعد نیز سه یا چهار پایاننامه از پایاننامههایی که راهنمایی آنها را بر عهده داشته، در جشنواره انتخاب شدهاند و به طور معمول نیز سالانه حدود سه تا چهار پایاننامه را راهنمایی میکنم.
انتهای پیام
