سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل متحد از سال ۱۹۸۰ روز ۲۷ سپتامبر مصادف با پنجم مهر را به عنوان روز جهانی گردشگری نامگذاری کرده است و در کشور ما با توجه به اهمیت موضوع یک هفته با این عنوان با برنامههای متنوع نامگذاری شده و فرصتی است برای نگاهی نو به آثاری که از گذشته بوده و هنوز هم در لابهلای زندگی روزمره ما شاید نه به قدرت و قوت گذشته، اما نفس میکشند.
بندرانزلی امروز در کنار جاذبههای طبیعی و گردشگری خود، گنجینهای از بناها و روایتهای تاریخی را نیز در دل خود جای داده است؛ بناهایی که شاید کمتر دیده شوند، اما هر کدام بخشی از گذشته شهر را روایت میکنند.
موزیک جیگا در بندرانزلی قدیمیتر از بنای حافظیه شیراز
«موزیک جیگا» و «ساختمان شهرداری» تنها دو نمونه از این بناهای تاریخی هستند؛ بناهایی که قصههایشان همچنان در گوشههای شهر نفس میکشد و هفته گردشگری میتواند فرصتی برای بازخوانی، معرفی و احیای این میراث فراموششده باشد.
«موزیک جیگا»؛ فضایی که به واسطه کارکردهای حکومتی و عمومی، از اهمیت تاریخی برخوردار بوده و روایتهای مختلفی درباره آن در حافظه مردم شهر باقی مانده است. بنایی که بسیار شبیه حافظیه شیراز است اما طبق منابع بنای حافظیه شیراز در سال ۱۳۱۴ احداث شده و موزیک جیگا در سال ۱۳۱۱ بنا شده است.
زهرا جهانی -رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان بندرانزلی- در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: بر اساس اطلاعات موجود، بنای موزیک جیگا در سال ۱۳۱۱ ساخته شده است؛ دورهای که بندرانزلی به دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتباطات گسترده با روسیه و دیگر نقاط جهان، بهویژه کشورهای اروپایی، شاهد رفتوآمد سفرا، تجار و مسافران بسیاری از کشورهای مختلف بود.
وی افزود: در چنین شرایطی، حضور یک گروه موسیقی در این مکان برای برگزاری مراسم و استقبال از مهمانان، بهویژه در زمان حضور شاه یا مهمانان او، از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است؛ اما موزیک جیگا تنها یک فضای مرتبط با برنامههای رسمی و حکومتی نبوده و در خاطرات مردم محلی نیز جایگاه خاصی داشته است.
جهانی گفت: یکی از روایتهای قابل توجه درباره این مکان، به نوانخانهای در شهر انزلی مربوط میشود که فرزندان بیسرپرست در آن نگهداری میشدند. بر اساس این روایت، گروه موسیقی در ساعت مشخصی از روز، با سازهای خود مسیر دارالیتام در خیابان سیمتری را طی کرده و در این فضا به اجرای موسیقی میپرداختند و مردم نیز برای تماشای این اجراها گرد هم میآمدند؛ اتفاقی که از یک سو فضایی برای حضور اجتماعی مردم ایجاد میکرد و از سوی دیگر، موجب تسکین آلام کودکان و آگاهی بیشتر شهروندان از وضعیت آنان میشد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان بندرانزلی تصریح کرد: ساختمان شهرداری بندرانزلی؛ بنایی که از آن با عنوان ساختمان تئاتر و سینمای شهرداری نیز یاد شده است، هرچند درباره ارتباط و تفاوت این دو بنا روایتهای متفاوتی وجود دارد.
جهانی گفت: یکی از موضوعات مطرح درباره پیشینه مدیریت شهری در ایران، اختلافنظر تاریخی میان شهرهایی همچون تبریز، رشت، بندرانزلی و تهران درباره این است که کدام شهر نخستین شهرداری را داشته است.
وی افزود: با این حال، در بررسی این موضوع باید میان «بلدیه» و «شهرداری» تفاوت قائل شد. بر اساس توضیحات ارائهشده، ابلاغیهای از سوی مجلس شورای ملی وجود داشته که شهرها را با توجه به جمعیت و مساحت مشخص، ملزم به داشتن بلدیه میکرد و از آن با عنوان «مصوبه بلدیه» یاد میشود. از این رو، سابقه شکلگیری بلدیه را نمیتوان با تاریخ ساخت ساختمان شهرداری یکسان دانست. درباره سال ساخت بنای شهرداری بندرانزلی نیز در منابع مختلف، تاریخهای متفاوتی ذکر شده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان بندرانزلی تصریح کرد: این بنا در نگاه نخست، مانند برخی بناهای شاخص بندرانزلی از جمله هتل گلسنگ، ساختمان داوودزاده، ساختمان دادگستری و ساختمان رمضانوف، تحت تأثیر معماری شرق اروپا و با ساختاری طبقاتی ساخته شده است.
جهانی گفت: با این حال، وقوع یک آتشسوزی مهیب موجب از بین رفتن بخشهایی از بنا شد و پس از آن عملیات بازسازی در ساختمان انجام گرفت؛ بازسازیهایی که به گفته راویان این بنا، در بخشهایی نتوانست ظاهر و ویژگیهای تاریخی آن را به طور کامل حفظ کند.
مدیران بندرانزلی را از نگاه یک گردشگر ببینند
جهانی در ادامه با تاکید بر اینکه مدیران بندرانزلی را از نگاه یک گردشگر ببینند، تصریح کرد: در اولین روز از هفته گردشگری؛ تور انزلیگردی به همت اداره میراث فرهنگی بندرانزلی و با همکاری شهرداری، شورای شهر و یکی از دفاتر خدمات گردشگری بندرانزلی؛ با حضور فرماندار و جمعی از مدیران شهرستان برگزار شد.
وی با بیان اینکه این برنامه با هدف آشنایی بیشتر مدیران با ظرفیتهای گردشگری، تاریخی و فرهنگی بندرانزلی برگزار شد، افزود: تا مدیرانی که بخش عمده فعالیت خود را در فضای اداری دنبال میکنند، بار دیگر ظرفیتها و مسائل موجود در سطح شهرستان را از نزدیک ببینند.
جهانی تصریح کرد: هدف از برگزاری این تور، یادآوری ظرفیتهای شهرستان به مدیران و ایجاد زمینه برای همراهی و همکاری بیشتر دستگاههای اجرایی با اداره میراث فرهنگی بود تا بتوانیم با کمک یکدیگر بخشی از چالشهای موجود در حوزه بناهای تاریخی، زیرساختهای گردشگری و سایر مسائل مرتبط با این حوزه را برطرف کنیم.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان بندرانزلی با بیان اینکه این برنامه با رویکردی متفاوت از تورهای معمول گردشگری برگزار شد، گفت: در بسیاری از تورها، مخاطبان گردشگران، کنشگران حوزه گردشگری یا علاقهمندان هستند، اما این بار تلاش کردیم مدیران را به این مسیر بیاوریم تا شهر را از زاویه دید یک مسافر و یک شهروند ببینند.
جهانی ادامه داد: وقتی یک مدیر از فضای اداری خارج میشود و در سطح شهر حضور پیدا میکند، میتواند بسیاری از ظرفیتها، کمبودها و نواقص را از نزدیک مشاهده کند و همین نگاه میتواند در تصمیمگیریها و اقدامات آینده مؤثر باشد.
وی تأکید کرد: اصل این برنامه، حضور مدیران نبود، بلکه هدف اصلی این بود که ظرفیتهای بندرانزلی و در کنار آن، مشکلات و نواقص موجود دوباره دیده شود و مدیران با نگاه یک گردشگر، شهر را تجربه کنند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان بندرانزلی خاطرنشان کرد: این برنامه میتواند الگویی برای توجه بیشتر مدیران به ظرفیتهای گردشگری و میراث فرهنگی شهرستان باشد؛ چراکه شناخت دقیق ظرفیتها و مسائل موجود، نخستین گام برای برنامهریزی و کمک به رفع چالشهای این حوزه است.
به گزارش ایسنا، ساختمان شهرداری در حال حاضر به عنوان ساختمان شورای شهر بندرانزلی در حال بهرهبرداری است و ساختمان موزیک جیکا نیز در محوطه تاریخی بنای شهرداری بندرانزلی قرار دارد.
انتهای پیام
