مرکز امام و انقلاب اسلامی با رویکردی جدید احیا شد
محمود علیگو با حضور در تحریریه ایسنا از احیاء مرکز امام و انقلاب اسلامی با تغییر رویکرد خبر داد و اظهار کرد: این مرکز پیش از این در مجموعه دیگری از جهاد دانشگاهی ادغام شده بود، اما با توجه به ضرورتهایی که مسئله انقلاب اسلامی در دانشگاهها ایجاد کرده بود، سال گذشته مجدداً احیا شد. اتفاقاً ضرورتهایی که در زمان احیای این مرکز مورد توجه قرار گرفته بود، در انتهای بهمن ماه خود را نشان داد و مشخص شد که در مجموعه جهاد دانشگاهی، درک درستی از فضای دانشگاه وجود داشته است.
وی اظهار کرد: در رویکرد جدید مرکز امام و انقلاب اسلامی، مسئله از پرداختن صرف به اندیشههای حضرت امام(ره) عبور کرده و امامین انقلاب و رهبر شاهد نیز در مجموعه فکری و اندیشهورزی مرکز مورد گفتوگو قرار میگیرند. در این مسیر تلاش میکنیم مفهوم امید را بر اساس مدل انقلاب اسلامی دنبال کنیم؛ مدلی که در آن سه عنصر مقاومت بر اصول، تلاش جهادی در فعالیتها و توجه به مسئله معنویت و به تعبیر دوستان، «اقتدار تقوامحور» مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در حال طراحی شبکههای دانشجویی در این حوزه هستیم و مرکز امام و انقلاب اسلامی فعالیت خود را از پرداختن صرف به اندیشههای حضرت امام (ره) به مجموعهای از اندیشهورزی درباره شکلگیری انقلاب اسلامی معطوف کرده است. فکر میکنم با فعالیتهایی که در این دوره تعریف شده، در کوتاهمدت به یک شبکه بزرگ دانشجویی در حوزه شناخت درست از مسئله انقلاب اسلامی خواهیم رسید.
در کار فرهنگی، مسئله مالی باید آخرین موضوع باشد
علیگو درباره میزان توجه به اثربخشی فعالیتهای فرهنگی و منابع مالی مورد نیاز آن اظهار کرد: در کار فرهنگی، آخرین مسئله، مسئله مالی است و در وهله نخست باید میزان اثربخشی و تأثیرگذاری، توان اجرای کار و توان محتوایی آن مورد توجه قرار گیرد. اگر کار فرهنگی درست طراحی شود، منابع مالی خودش را پیدا میکند و من قلباً به این موضوع اعتقاد دارم که کار درست، پول خودش را تأمین میکند.
وی افزود: امروز در مجموعه جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، بر اساس اطلاعاتی که از آقای دکتر مهندس حاتمی، رئیس جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، دریافت کردهام، این واحد تقریباً معادل هزینهای که ۴۰ واحد جهاد دانشگاهی در حوزه فرهنگ انجام میدهند، برای فعالیتهای فرهنگی هزینه میکند.
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی ادامه داد: این هزینهها فارغ از بودجههایی است که ممکن است از مجموعههای دیگری مانند استانداری یا سایر بخشها دریافت شود و صرفاً هزینههایی را شامل میشود که خود واحد برای فعالیتهای فرهنگی انجام میدهد. البته هزینههای مربوط به حقوق و دستمزد نیز در این محاسبه منظور نشده است.
علیگو خاطرنشان کرد: این موضوع نشان میدهد که ظرفیت لازم برای فعالیت فرهنگی وجود دارد. با توجه به اینکه هم آقای دکتر منتظری و هم آقای دکتر احمدی سابقه فرهنگی در جهاد دانشگاهی دارند، در حال حاضر وضعیت ما در موضوعات مالی، وضعیت اسفناکی نیست.
تغییر نگاه به دانشجو؛ از مسئله به فرصت
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی در پاسخ به پرسشی درباره مهمترین مسائل دانشگاهی امروز و نقش جهاد دانشگاهی در حل آنها اظهار کرد: اگر بخواهیم با نسل امروز ارتباط برقرار کنیم، باید سیستمعاملهای داخلی جهاد دانشگاهی را نیز تغییر دهیم. همانطور که نمیتوان روی سیستمی که سیستمعامل آن «داس» است، نرمافزار هوش مصنوعی نصب کرد، در جهاد دانشگاهی نیز برای ارتباط با نسل امروز باید سیستمعاملهای داخلی تغییر کند.
وی با بیان اینکه بخشی از این تغییر به ساختار و تشکیلات و بخشی به محتوا مربوط میشود، افزود: شاید سختتر از تغییر ساختار و تشکیلات یا محتوا، تغییر نگاه ما به دانشجو باشد. نگاه ما به دانشجو نباید نگاهی پر از آسیب، چالش و مسئله باشد، بلکه باید نگاه فرصتمحور داشته باشیم.
علیگو ادامه داد: اگر این تغییر نگاه اتفاق بیفتد، دیگر صرفاً به دنبال شناسایی نیازهای دانشجو نمیرویم، بلکه فرصتهای بروز نیاز واقعی و حل مسئله واقعی را در اختیار خود دانشجو قرار میدهیم. مهمترین وظیفه ما در جهاد دانشگاهی، ایجاد بسترهای مناسب برای فرود این هواپیماهاست؛ یعنی باندهای پروازی ایجاد کنیم که دانشجویان بتوانند از آن استفاده کنند، نیازهایشان را برطرف کنند و دوباره اوج بگیرند و پرواز کنند.
وی تصریح کرد: این مسئلهای واقعی است که باید به آن توجه کنیم و سیاست امروز ما در معاونت فرهنگی به طور خاص و در کل جهاد دانشگاهی به طور عام، این است که به جای اینکه برای دانشجو تصمیم بگیریم، با دانشجو تصمیم بگیریم.
حمایت از تولید و انتشار آثار علمی و دانشگاهی
علیگو درباره برنامههای جهاد دانشگاهی برای حمایت از تولید و انتشار آثار علمی، بهویژه آثار دانشگاهی و پژوهشی، اظهار کرد: حدود ۳۳ دوره است که جشنواره کتاب سال و پایاننامه سال دانشجویان را برگزار میکنیم و امسال نیز این برنامه در هفته کتاب و در هفته چهارم آبان ماه این برنامه برگزار خواهد شد. این برنامه تقریباً یکی از بزرگترین برنامههای انتشار و معرفی فعالیتهای علمی دانشجویان در ایران است.
وی افزود: در کنار این برنامه، در حوزه تولید و انتشار آثار هنری دانشجویان نیز ظرفیتهای قابل توجهی وجود دارد. ما در سالهای گذشته آثار هنری زیادی از دانشجویان جمعآوری کردهایم؛ به تعبیر یکی از دوستان، به اندازه یک موزه ملی اثر هنری از دانشجویان داریم، اما بسیاری از این آثار تاکنون به نمایش گذاشته یا منتشر نشدهاند.
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی با اشاره به ظرفیت آثار تولید شده توسط دانشجویان ادامه داد: برای نمونه، در یکی از دورههای کتاب سال دانشجویی، کتاب آقای قیصر امینپور به عنوان کتاب سال دانشجویی انتخاب شد. این موضوع نشان میدهد که در حوزههای مختلف علمی و هنری، ظرفیتهای بزرگی در میان دانشجویان وجود دارد.
علیگو تصریح کرد: قرار است مدلی برای انتشار آثار هنری دانشجویان ایجاد کنیم تا دانشجویان بتوانند از آثار خود منفعت اقتصادی نیز داشته باشند. جزئیات این طرح در زمان مناسب اعلام خواهد شد.
بازنگری در برنامههای مطالعه و راهاندازی مدرسه نویسندگی
وی با اشاره به بازنگری در فعالیتهای سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی اظهار کرد: یکی از این بازنگریها به کرسیهای مطالعه سریع، حلقههای مطالعه و برنامه نقد علوم انسانی با عنوان «فصل سخن» مربوط میشود. در این مسیر تلاش میکنیم به سمت آموزشهای مرتبط با مطالعه و تولید محتوا حرکت کنیم؛ از جمله آموزش نقد، آموزش نویسندگی و آموزش طراحی دورههای مطالعاتی.
علیگو افزود: این برنامهها میتواند به دانشجویان کمک کند تا با توجه به شرایط موجود و قیمت کتاب، دسترسی بهتری به محتوا داشته باشند. ایجاد مدرسه نویسندگی نیز یکی دیگر از برنامههایی است که در این سازمان در حال آغاز است.
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی ادامه داد: همچنین اگر خدا کمک کند، هدفگذاری اولیه ما این است که تا پایان امسال رونمایی اولیه از یک اپلیکیشن کتاب دانشگاهی انجام شود و تکمیل این کار تا پایان شهریور سال آینده دنبال شود.
طراحی اپلیکیشن تخصصی کتابهای دانشگاهی
علیگو با اشاره به ضرورت طراحی اپلیکیشن تخصصی کتابهای دانشگاهی عنوان کرد: اپلیکیشنهای متعددی در حوزه کتاب وجود دارد، اما اپلیکیشن تخصصی کتاب دانشگاهی نداریم. در برخی از اپلیکیشنهای موجود نیز گاهی تنها یک فصل از کتاب عرضه میشود، در حالی که قیمت برخی کتابهای دانشگاهی به سه، چهار یا حتی پنج میلیون تومان میرسد.
وی اظهار کرد: در حال طراحی مدلی هستیم که امکانات مختلف قابل استفاده در حوزه کتابهای دانشگاهی، از ترجمه و ملزومات جانبی تا پیشنویسی و خلاصهنویسی را در خود داشته باشد. این اپلیکیشن میتواند امکانات و ابزارهای قابل بهرهبرداری در حوزه کتابهای دانشگاهی را در یک بستر جمع کند.
علیگو افزود: این اپلیکیشن علاوه بر این موارد، ساختاری برای معرفی کتاب نیز خواهد داشت و دانشجویان میتوانند کتابهایی را که برای آنها کارکرد بالایی داشته یا تغییرات جدی در ساختار علمی آنها ایجاد کرده است، معرفی کنند. این یک اپلیکیشن تعاملی خواهد بود و فکر میکنم بتواند در حوزه کتابهای دانشگاهی تحول ایجاد کند.
فضای دانشجویی کشور را نمیتوان فضای ناامیدی دانست
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی در ادامه با بیان اینکه با پیشفرض حرکت فضای دانشجویی کشور به سمت ناامیدی موافق نیست، اظهار کرد: ضمن احترام به همه عزیزانی که چنین پیشفرضی دارند، معتقدم ناامیدی یا وجود ظرفیتهای ناامیدکننده یک جریان نیست. عوامل ناامیدکننده به وجود میآید، اما نمیتوان گفت فضای دانشجویی کشور به سمت ناامیدی پیش میرود؛ چراکه اگر واقعاً فضای دانشجویی فضای ناامیدی بود، با بسیاری از حرکتهایی که امروز با آن مواجه هستیم روبهرو نمیشدیم.
وی با تأکید بر ضرورت ایجاد بسترهای اعتماد افزود: مهمترین کاری که میتواند ناامیدی را از بین ببرد، ایجاد بسترهای اعتماد است. یک کار پژوهشی در سطح ملی و شهرستانی انجام شده و به نظر من مهمترین کاری که امروز باید در کشور انجام شود، تولید اعتماد است. این موضوع یک چالش است و باید برای رفع آن به سرعت اقدام کرد.
علیگو ادامه داد: موضوع انسجام اعتمادساز، رفع اختلافات اعتمادساز و ایجاد ساختارهای امیدوارکننده و اعتمادساز باید مورد توجه قرار گیرد و ما در جهاد دانشگاهی نیز باید به این سمت حرکت کنیم. یکی از کارهایی که باید انجام دهیم، گسترش جدی ظرفیت بروز استعدادهای دانشجویان است.
مجموعههای فرهنگی جهاد دانشگاهی؛ بستری برای بروز استعداد دانشجویان
علیگو با اشاره به ظرفیت مجموعههای فرهنگی جهاد دانشگاهی خاطرنشان کرد: خود ایسنا، سازمان دانشجویان، ایسپا و بسیاری از مجموعههای فرهنگی جهاد دانشگاهی میتوانند محلی برای بروز استعدادهای دانشجویان باشند. ما ۱۳ سازمان فرهنگی در جهاد دانشگاهی داریم و همه این مجموعهها میتوانند بستری برای بروز استعدادهای دانشجویان و شکلگیری اعتمادی باشند که درباره آن صحبت میکنیم.
وی افزود: وقتی دانشجو در ایسنا فعالیت میکند، خبر تولید میکند و اثر خودش را میبیند، این موضوع احساس خوبی برای او ایجاد میکند. برای نمونه، عکسهایی که یکی از فعالان این حوزه تهیه کرده بود و بعد در خبرگزاریهای بینالمللی مورد استفاده قرار گرفت، میتواند برای خود آن فرد احساس اثرگذاری ایجاد کند.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی تصریح کرد: وقتی یک دانشجو چنین تجربهای پیدا میکند، اگر کسی پشت سر ساختاری مانند جهاد دانشگاهی یا ایسنا صحبت کند، همان دانشجو میتواند محکم بایستد و از آن ساختار دفاع کند. این مدلها باید به صورت جزئی و مرحلهبهمرحله اتفاق بیفتد.
نقش رسانه در ایجاد امید و اعتماد عمومی
علیگو با اشاره به شرایط رسانهای کشور اظهار کرد: ما در یک جنگ رسانهای گسترده قرار داریم و این موضوع قابل چشمپوشی نیست. در چنین شرایطی، یکی از وظایفی که بر عهده ایسنا، ایکنا و همه خبرگزاریهای کشور قرار دارد، توجه به اخبار مثبت و امیدوارکننده و همچنین اخباری است که بتواند اعتماد عمومی ایجاد کند.
وی با اشاره به تجربه ایسنا در پیگیری مسائل اجتماعی ادامه داد: خاطرم هست در دورهای که کارتنخوابی در تهران قربانی میگرفت، ایسنا با پیگیری یک پرونده خبری به ایجاد ساختاری مانند گرمخانه کمک کرد و گرمخانهها مانع از مرگ چندین ده نفر از افراد بیبضاعت و حتی معتادان متجاهر شدند. این یک فرایند امیدوارکننده است؛ یعنی ایسنا فقط مخابرهکننده خبر نیست و میتواند به اصلاح امور و ایجاد فرایندهای مثبت و امیدوارکننده کمک کند.
علیگو افزود: حتی در موضوعات و چالشهایی که در جامعه اتفاق میافتد، میتوان با افرادی که در همان فرایند حضور داشتهاند گفتوگو کرد و از این طریق به اصلاح نگاه کمک کرد. این موارد موضوعاتی هستند که شاید کمتر به آنها توجه شده و نیازمند بازنگری جدی در این فرایند هستند.
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی درباره نحوه تعامل جهاد دانشگاهی با جریانها و تشکلهای مختلف و موضوع حفظ استقلال رسانه اظهار کرد: جهاد دانشگاهی تبعیت از رهبری را به عنوان الگوی خود دنبال میکند. حداقل از زمان تغییر اساسنامه جهاد دانشگاهی در ابتدای دهه ۷۰، این موضوع به صورت مشخص وجود داشته و پیش از آن نیز جهاد دانشگاهی به عنوان یک نهاد انقلاب اسلامی در بستر ستاد انقلاب فرهنگی و سپس شورای عالی انقلاب فرهنگی شکل گرفته و رشد کرده است.
وی افزود: درباره حمایت از دولتها نیز رویکرد ما این است که هرجا دولتها در مسیر رهبری حرکت کردهاند، از آنها حمایت کردهایم. این حمایتها گاهی رسانهای بوده و گاهی در قالب تولید محصولات مورد نیاز دولت یا کشور انجام شده است؛ بهویژه در مواردی که تأمین نیازهای کشور از خارج دشوار بوده است.
علیگو ادامه داد: در حوزههای مختلف، از تولید قطعات خودرو و حوزههای نظامی تا فعالیتهای اجتماعی، جهاد دانشگاهی با دولت همکاری داشته است. ایسپا نیز یکی از نمونههای این همکاری است و ما به صورت محرمانه، دولت را به شکل مستمر از وضعیت اجتماعی مطلع میکنیم.
جهاد دانشگاهی در مسیر افقگشایی علمی و دانشگاهی
علیگو درباره نقش جهاد دانشگاهی در ارتباط میان دانشگاه و دانشجویان اظهار کرد: جهاد دانشگاهی از ابتدای تأسیس، یکی از وظایف خود را همکاری جدی با حوزه صنعت و پاسخ به نیازهای ملی قرار داده است؛ چه در حوزه فنی، چه کشاورزی و پزشکی. تأسیس ساختاری مانند پژوهشگاه رویان نیز از همین جنس فعالیتهاست.
وی افزود: اکنون در یک دوره تحولی قرار داریم که من نام آن را «دوره افقگشایی» میگذارم. این دوره به معنای آن نیست که دوباره صرفاً به موضوعاتی مانند زیستفناوری یا هستهای بپردازیم. این موضوعات در مرز دانش قرار دارند و بسیار مهم هستند و باید دنبال شوند، اما معتقدم باید فضای جدیدتری را رقم بزنیم.
علیگو ادامه داد: جهاد دانشگاهی را میتوان راه میانبر تحقق رویاهای دانشجویان دانست؛ به همین دلیل در مجموعه جهاد دانشگاهی دو بال را برای فعالیت دانشجویی در نظر گرفتهایم. یک بال، سازمان دانشجویان است که در آن رویاهای اجتماعی، فرهنگی، گاهی سیاسی و حتی توسعه فردی دانشجویان دنبال میشود.
راهاندازی سازمان توسعه نوآوریهای دانشجویان ایران
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی گفت: بال دیگر، سازمانی است که به تازگی بازآفرینی شده و با عنوان «سازمان توسعه نوآوریهای دانشجویان ایران» فعالیت میکند. سرپرستی این سازمان بر عهده خانم دکتر احمدی است و وظیفه آن نیز دنبال کردن نوآوریهای علمی، برگزاری مسابقات علمی با نگاه افقگشایی و مرز دانش و همچنین ایجاد فرصت برای دستورزیهای حرفهای دانشجویان رشتههای مختلف است.
وی با اشاره به یکی از نمونههای این رویکرد عنوان کرد: آیا تاکنون به این موضوع فکر کردهاید که عطر حرم امام رضا(ع) کجا تولید میشود؟ ادعایی که یکی از دانشجویان مطرح کرده این بود که عطر حرم امام رضا(ع) از فرانسه وارد میشود و حتی گفته شد این موضوع از سال ۱۳۰۰ یا ۱۳۵۰ ادامه داشته است. ما این موضوع را بررسی کردیم و ظاهراً اسانس اصلی آن از فرانسه میآید.
علیگو افزود: آن دانشجو این مسئله را مطرح کرد که چرا عطر تولید نمیکنیم و چرا عطرهای ما وارداتی است. بعد از آن نیز بررسی کردیم که در چه کشورهایی غیر از فرانسه عطر تولید میشود و مشخص شد کشورهایی مانند آلمان، آمریکا، اسپانیا و حتی در میان کشورهای اطراف ما یمن دارای نظام عصارهگیری و تولید محصول در حوزه عطر هستند.
وی ادامه داد: در همین راستا، خانم دکتر احمدی در سازمان توسعه نوآوریهای دانشجویان ایران مسابقهای با عنوان «روماتیک» در حوزه تولید عطر طراحی میکند. اینها شاید در نگاه نخست موضوعات سادهای باشند، اما هدف این است که به تدریج از مرحله کپیکاری عبور کنیم و به مرحله افقگشایی برسیم.
حرکت از دانشگاه یادگیرنده به دانشگاه اقدامکننده
علیگو در ادامه با اشاره به تغییر رویکرد جهاد دانشگاهی در حوزه آموزش اظهار کرد: در حوزه آموزش نیز یک تغییر رویکرد جدی در جهاد دانشگاهی اتفاق افتاده است. علاوه بر توسعه دانشگاهها و رشتههای کاربردی، از دانشگاه یادگیرنده به سمت دانشگاه اقدامکننده حرکت میکنیم؛ یعنی فارغالتحصیلان دانشگاههای ما نباید فقط باسواد باشند، بلکه باید مجموعهای از مهارتهای عملیاتی برای فعالیت نیز داشته باشند.
وی افزود: در موضوع آموزشهای کوتاهمدت نیز تغییر رویکردی اتفاق افتاده و این آموزشها را به صورت برنامهریزی شده، فرایندمحور و دانشجوپایه طراحی میکنیم. ما معتقدیم بخشی از ظرفیت نظام آموزش و پرورش در دو سال پایانی از دست میرود؛ در حالی که در دنیا این دوره در قالب کالج دنبال میشود و دانشآموزان در آن مهارتهایی کسب میکنند تا هنگام ورود به دانشگاه در سطح بالاتری قرار داشته باشند.
سرپرست معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی ادامه داد: به همین دلیل، مجموعه معاونت آموزشی جهاد دانشگاهی مدلی با عنوان «کالج» طراحی کرده است که در آن دانشجو به صورت فرآیندی از ترم اول تا پایان ترم سوم، مجموعهای از مهارتها را کسب میکند. این مهارتها انتخابی هستند و دانشجو میتواند متناسب با رشته و علاقه خود، مسیر مهارتی مورد نظرش را انتخاب کند.
علیگو خاطرنشان کرد: برای مثال، دانشجویی که در رشته معماری تحصیل میکند، میتواند در حوزه نرمافزارهای تخصصی معماری مهارت کسب کند یا اگر علاقهمند باشد، در حوزه جامعهشناسی توانمند شود؛ چراکه معماری با علوم اجتماعی ارتباط تنگاتنگی دارد. در این مدل، هر دانشجو دورههای عمومی، تخصصی و اختصاصی دارد و این فرآیند را در طول سه سال دنبال میکند.
وی تصریح کرد: اینها بخشی از تحولاتی است که اکنون در جهاد دانشگاهی در حال اتفاق افتادن است و در کنار فعالیتهای فرهنگی، علمی، پژوهشی، آموزشی و دانشجویی، تلاش میکنیم ارتباط خود را با نیازهای واقعی دانشجویان و جامعه تقویت کنیم.
انتهای پیام
