روناک دقیق در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: یک پایان‌نامه زمانی واقعاً به حل مسئله صنعت یا جامعه منجر می‌شود که موضوع آن از یک نیاز و چالش اساسی، واقعی و مشخص گرفته شده باشد و استاد، دانشجو و کارفرما از تعریف مسئله تا اجرای نتیجه و خروجی با یکدیگر همکاری داشته باشند.
استاد راهنمای یکی از پایان‌نامه‌های برگزیده در جشنواره ملی امیرکبیر افزود: این نیاز و چالش می‌تواند مربوط به استان یا در سطح ملی باشد و خروجی پایان‌نامه نیز نباید فقط یک مقاله، کتاب یا یک مورد پژوهشی باشد، بلکه باید قابل آزمایش و استفاده در محیط واقعی باشد تا بتوان از نتایج آن استفاده کرد.
دقیق درباره فاصله میان نیاز واقعی صنعت و موضوعات انتخابی دانشجویان مطرح کرد: به نظر من مهمترین علت این فاصله، نداشتن ارتباط مستمر میان دانشگاه و صنعت است و زبان مشترکی نیز بین این دو وجود ندارد.
وی ادامه داد: گاهی اوقات من به عنوان استاد، موضوعاتی را بر اساس علاقه یا تخصص خودم انتخاب می‌کنم و برای استاد دانشگاه با توجه به معیارهایی که برای ارتقای علمی وجود دارد، مهم است که موضوع امکان انتشار مقاله داشته باشد، نه اینکه موضوع بر اساس مسائل و چالش‌های واقعی جامعه و صنعت شکل بگیرد.
عضو هیئت علمی گروه مهندسی مکانیک دانشگاه کردستان درباره میزان حمایت نظام ارزیابی دانشگاه‌ها از پژوهش‌های کاربردی اظهار کرد: این حمایت به اندازه کافی نیست.
وی بیان کرد: وقتی استادها در دانشگاه‌ها ارزیابی می‌شوند، معمولاً مقاله نسبت به حل مسئله واقعی وزن بیشتری دارد. البته در حال حاضر تلاش زیادی از طرف وزارت علوم انجام شده تا آیین‌نامه‌های ارتقا و آیین‌نامه‌های دیگر تغییر پیدا کنند، اما در حال حاضر شرایط بیشتر به این صورت بوده و مقاله محور بودن پررنگ‌تر است.
دقیق عنوان کرد: تلاش شده اجرای فناوری و مواردی از این دست نیز امتیاز داشته باشد، اما با توجه به مشکلات و چالش‌هایی که وجود دارد، در بعضی استان‌ها اصلاً نمی‌توان برخی پژوهش‌های کاربردی را به راحتی حمایت کرد.
وی ادامه داد: بعضی استان‌ها صنعتی نیستند و بعضی استان‌ها بودجه‌های خاصی برای فناوری در نظر نگرفته‌اند. اجرای فناوری، صرفه‌جویی اقتصادی و حل مشکلات صنعت نیز باید امتیاز مؤثری داشته باشد، اما استان‌ها باید رده‌بندی شوند؛ چرا که بعضی استان‌ها همانطور که گفتم خیلی صنعتی نیستند و شاید نتوان همیشه پژوهش‌های کاربردی را در آنها به خوبی یا به راحتی پیش برد.
عضو هیئت علمی گروه مهندسی مکانیک دانشگاه کردستان درباره نحوه حفظ مشارکت کارفرما در پایان‌نامه‌ها گفت: کارفرما نیز باید اعتماد کند که پایان‌نامه‌ای که انجام می‌شود می‌تواند مسئله او را حل کند.
وی افزود: باید یک توافقنامه روشن، تفاهمنامه یا قرارداد مشترک درباره وظایف، زمان‌بندی، هزینه‌ها و خروجی مورد انتظار وجود داشته باشد و داده‌ها نیز باید در اختیار استاد و دانشجو قرار گیرد تا بتوان انتظار داشت خروجی خوبی تنظیم شود.
دقیق ادامه داد: از طرف کارفرما نیز باید همیشه یک نماینده وجود داشته باشد تا با برگزاری جلسات منظم و اجرای آزمایشی، نتایج بررسی شود.
وی درباره نحوه سنجش موفقیت یک پایان‌نامه کارفرما محور اظهار کرد: اجرای نتیجه و خروجی مورد انتظار کارفرما می‌تواند یکی از معیارهای سنجش موفقیت باشد، برای مثال کاهش هزینه، کاهش مصرف انرژی، افزایش کیفیت یا بهره‌وری تولید، تولید دانش فنی یا ساخت نمونه اولیه و همچنین همکاری‌ای که با صنعت صورت می‌گیرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان درباره مهمترین چالش در راهنمایی پایان‌نامه‌های کارفرما محور بیان کرد: یکی از چالش‌ها این است که مشارکت کارفرما حفظ شود و در کنار آن، دسترسی مستمر به داده‌ها و تجهیزات و همچنین کارشناسانی که می‌توانند در این زمینه کمک کنند وجود داشته باشد.
وی افزود: گاهی زمان‌بندی که دانشگاه در نظر می‌گیرد با زمان‌بندی کارفرما متفاوت است و انتظارات دانشگاه با انتظارات صنعت تفاوت دارد و این موضوع اجرای پروژه را دشوار می‌کند، یعنی هماهنگی وجود ندارد.
دقیق در پاسخ به اینکه چگونه می‌توان از تشریفاتی شدن عنوان کارفرما محور جلوگیری کرد، گفت: همانطور که گفتم، کارفرما باید در تعریف موضوع کمک کند و بخشی از امکانات را که به نظر من فقط مالی نیست، در اختیار قرار دهد.
وی خاطرنشان کرد: کارفرما باید در مراحل کار نیز حضور داشته باشد، خروجی نهایی را ارزیابی و تأیید کند و همچنین مشخص شود که بعد از دفاع پایان‌نامه، تا چه اندازه می‌تواند از نتایج استفاده کند.
عضو هیئت علمی گروه مهندسی مکانیک دانشگاه کردستان درباره نقش جشنواره امیرکبیر در تداوم ارتباط میان طرفین اظهار کرد: شاید ایجاد یک دبیرخانه دائمی، یک گروه یا باشگاه برای برگزیدگان و یا برنامه‌ای برای پیگیری اجرای پایلوت و جذب سرمایه برای تجاری‌سازی بتواند به تداوم ارتباط طرفین کمک کند و موفقیت جشنواره را تضمین کند.
وی درباره نقش اتاق بازرگانی و بنیاد ملی نخبگان نیز گفت: اتاق بازرگانی می‌تواند نیازهای واقعی بنگاه‌ها و کارفرماها را به دانشگاه منتقل کند.
رئیس بنیاد نخبگان استان کردستان افزود: بنیاد ملی نخبگان پارادایم جدیدی را تعریف کرده و نخبگان را به سمت حل مسائل و چالش‌های استان و در سطح ملی برده است.
وی ادامه داد: بنیاد ملی نخبگان استادها و دانشجوها را شناسایی و توانمند می‌کند و در نهایت با تشکیل گروه‌های مسئله محور در قالب هیئت‌های اندیشه‌ورز و طرح‌های دیگری که برای حل مسئله هستند، از این ظرفیت‌ها حمایت می‌کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان اظهار کرد: به نظر من بنیاد نخبگان با توجه به اینکه خودش به سمت مسئله محور شدن رفته و نخبگان را نیز به آن سمت می‌برد و اعضای هیئت علمی را در این مسیر قرار می‌دهد، می‌تواند نقش پررنگی داشته باشد، همانطور که در حال حاضر این موضوع جزء مأموریت راهبردی آن است و این کار را انجام داده است.
وی در پاسخ به اینکه اگر قرار باشد فقط یک تغییر ایجاد شود، پیشنهاد چیست، خاطرنشان کرد: ساختار ارتباط صنعت و دانشگاه باید تغییر کند و برای این کار تلاش زیادی لازم است.
دقیق افزود: باید پایان‌نامه‌ها به سمتی بروند که یک فرآیند مشترک بین استاد، دانشجو و صنعت شکل بگیرد و این ارتباط به سمتی برود که مسئله محور باشد.
وی تاکید کرد: پایان‌نامه‌ها باید از اینکه فقط پژوهش محور باشند، به سمت حل مسئله و چالش‌های استان حرکت کنند.
انتهای پیام
