بهنوش استکی، شنبه یازدهم مهر در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به اهمیت تغذیه نوزادان با شیر مادر اظهار کرد: تغذیه نوزاد با شیر مادر یکی از مهم‌ترین سیاست‌های حوزه سلامت مادر و کودک است و تلاش می‌کنیم آموزش‌ها و برنامه‌های این حوزه را از سطح سیاست‌گذاری به مرحله اجرا برسانیم. فرهنگ استفاده از شیر مادر تا حد زیادی در جامعه نهادینه شده و بسیاری از مادران نیز تمایل دارند نوزاد خود را با شیر خود تغذیه کنند.
وی افزود: شیر مادر را می‌توان یکی از معجزات خداوند دانست، زیرا ترکیبات آن متناسب با سن بارداری و سن نوزاد تغییر می‌کند و این موضوع به‌ویژه برای نوزادان نارس که از گروه‌های آسیب‌پذیرند، اهمیت بسیار زیادی دارد.
این متخصص بیماری‌های کودکان بیان کرد: یکی از مهم‌ترین خطراتی که نوزادان نارس را تهدید می‌کند، اختلالات روده‌ای است که در موارد شدید می‌تواند جان نوزاد را به خطر بیندازد. در کنار اقدامات درمانی، مهم‌ترین اقدامی که برای پیشگیری از بروز این عوارض می‌توان انجام داد، استفاده از شیر مادر است.
استکی در خصوص راه‌اندازی بانک‌های شیر مادر در کشور، تصریح کرد: از حدود سال ۲۰۱۶ میلادی بانک‌های شیر مادر در کشور راه‌اندازی شدند و در اصفهان نیز از سال ۱۳۹۹ یک مرکز در بیمارستان الزهرا (س) فعال است که وظیفه تأمین و آماده‌سازی شیر مادر را برای بیمارستان‌های بهشتی و حضرت زینب (س) بر عهده دارد، مراکزی که تعداد قابل توجهی از نوزادان نارس در آنها بستری می‌شوند.
وی افزود: این مرکز در صورت امکان به‌صورت سرپایی نیز به مردم خدمات ارائه می‌دهد. همچنین در بیمارستان‌های بهشتی و الزهرا (س) کلینیک‌های شیردهی و مشاوران آموزش شیردهی فعال هستند که از روزهای نخست در کنار مادران قرار می‌گیرند و مشکلات شیردهی را هم از طریق آموزش و گفت‌وگو و هم به‌صورت عملی برطرف می‌کنند.
استکی ادامه داد: آموزش شیردهی تنها به دوران بستری نوزاد محدود نمی‌شود و مادران پس از ترخیص نیز می‌توانند به‌صورت حضوری یا تلفنی از مشاوره‌های لازم استفاده کنند. حتی مادرانی که نوزادشان به‌موقع متولد شده است، در صورت نیاز آموزش‌های مربوط به شیردهی صحیح را در بیمارستان دریافت می‌کنند.
در سال ۱۴۰۴، ۱۵۶ مادر شیر خود را اهدا کردند
در ادامه مدیر گروه سلامت جمعیت و خانواده مرکز بهداشت استان اصفهان با اشاره به اهمیت پویش شیر مادر، گفت: هفته جهانی شیر مادر هر سال از ۱۰ تا ۱۶ مرداد برگزار می‌شود، اما به دلیل اهمیت این موضوع، پویش شیر مادر از سوی وزارت بهداشت و دفتر امور بانوان وزارت کشور به استان‌ها ابلاغ شده است و اجرای آن در استان نیز در دستور کار قرار دارد.
مرجان مشکوتی افزود: یکی از اهداف این پویش، افزایش آگاهی درباره اهمیت تغذیه انحصاری با شیر مادر، حمایت ساختاری از مادران شیرده، به‌ویژه از سوی کارفرمایان، اصلاح باورهای نادرست درباره شیردهی و تأکید بر عدالت در دسترسی مادران به شرایط مناسب برای شیردهی است.
مدیر گروه سلامت جمعیت و خانواده مرکز بهداشت استان اصفهان ادامه داد: گروه هدف این پویش تنها مادران نیستند، بلکه مادران در دوران بارداری و پس از زایمان، خانواده‌های دارای کودک زیر دو سال، عموم جامعه، مردان و حتی رابطان سلامت ادارات را شامل می‌شود، زیرا حمایت خانواده و جامعه نقش مهمی در موفقیت شیردهی دارد.
مشکوتی با بیان اینکه شیر مادر تنها یک غذا نیست، بیان کرد: تغذیه با شیر مادر را باید نخستین سرمایه‌گذاری برای سلامت انسان دانست. شیر مادر علاوه بر تأمین نیازهای تغذیه‌ای نوزاد، به کاهش بیماری‌ها، رشد و تکامل مناسب و وزن‌گیری کودک کمک می‌کند و ارتباط عاطفی میان مادر و نوزاد را نیز تقویت می‌کند. برای مادر نیز شیردهی در کنترل خونریزی پس از زایمان و کاهش خطر برخی سرطان‌ها از جمله سرطان پستان و تخمدان مؤثر است.
وی درباره شرایط لازم برای یک شیردهی موفق، اظهار کرد: شیردهی موفق از بیمارستان آغاز می‌شود. تماس پوست مادر و نوزاد بلافاصله پس از تولد، آغاز شیردهی در ساعت نخست، حضور مادر و نوزاد در کنار یکدیگر و دریافت مشاوره پیش از ترخیص از جمله اقدامات مهم در این زمینه است. تغذیه انحصاری با شیر مادر به این معناست که نوزاد از بدو تولد تا پایان شش‌ماهگی تنها از شیر مادر تغذیه کند و پس از شش ماهگی در کنار شیر مادر، غذای کمکی مناسب نیز دریافت کند.
مشکوتی با اشاره به مفهوم «زنجیره مهربانی» در حمایت از مادران شیرده، اظهار کرد: برای موفقیت شیردهی، مادر، خانواده، نظام سلامت، محیط کار و جامعه باید در کنار یکدیگر باشند. نقش پدر نیز در این زنجیره بسیار مهم است و باید در محیط خانه از مادر حمایت کند تا شرایط برای ادامه شیردهی فراهم باشد.
مدیر گروه سلامت جمعیت و خانواده مرکز بهداشت استان اصفهان در رابطه با حمایت‌های قانونی از مادران شاغل، خاطرنشان کرد: مادران شاغل باید بتوانند از مرخصی زایمان و فرصت شیردهی استفاده کنند و محیط مناسبی نیز برای شیردهی یا دوشیدن شیر در محل کار در اختیار آنان قرار گیرد. قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و قانون ترویج تغذیه با شیر مادر نیز بر این موضوع تأکید دارند.
وی ادامه داد: بر اساس مطالعات انجام‌شده، میزان تغذیه انحصاری با شیر مادر در سال ۱۳۹۶ حدود ۶۵ درصد و در مطالعه سال ۱۴۰۲ حدود ۶۹ درصد گزارش شده است و یکی از اقدامات مهم دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، توانمندسازی کارکنان مراکز بهداشتی و بیمارستان‌ها برای ارائه مشاوره صحیح به مادران است.
مشکوتی از فعالیت ۳۷ بیمارستان دوستدار کودک تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی اصفهان خبر داد و گفت: این بیمارستان‌ها موظف به رعایت ۱۰ گام شیردهی موفقند و به‌صورت سالانه ارزیابی می‌شوند. همچنین ۳۶ واحد مشاوره شیردهی در مراکز بهداشتی استان فعال است که خدمات آموزشی و مشاوره‌ای لازم را به مادران ارائه می‌کنند.
مدیر گروه سلامت جمعیت و خانواده مرکز بهداشت استان اصفهان با اشاره به خدمات ارائه‌شده به مادرانی که به هر دلیل امکان شیردهی ندارند، افزود: در مناطق شهری شیر مصنوعی و در مناطق روستایی نیز شیر مصنوعی به مادران واجد شرایط ارائه می‌شود تا نیاز تغذیه‌ای کودکان تأمین شود. در سال ۱۴۰۴، ۱۵۶ مادر شیر خود را اهدا کردند و حدود ۷۶۹۵ لیتر شیر مادر جمع‌آوری شد که حدود ۴۰۰ نوزاد توانستند از شیرهای اهدایی استفاده کنند.
انتهای پیام
