سرطان پستان همچنان یکی از بیماری‌های شایع در میان زنان است و با وجود پیشرفت روش‌های تشخیص و درمان، یافتن راه‌های جدید برای مقابله با رشد و پیشرفت تومورها همچنان مورد توجه پژوهشگران قرار دارد. در این میان، شناسایی ترکیباتی که بتوانند رشد سلول‌های سرطانی را هدف قرار دهند، یکی از مسیرهای مورد بررسی در تحقیقات سرطان است.
طبیعی یا گیاهی بودن یک ترکیب به معنای آماده بودن آن برای درمان نیست
دکتر پرینا اصغریان، متخصص داروسازی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: با توجه به شیوع سرطان پستان، یکی از چالش‌های مهم در درمان این بیماری، کنترل رشد و پیشرفت تومور است و به همین دلیل، شناسایی ترکیبات ضدتومور جدید اهمیت زیادی دارد. یافتن ترکیباتی که بتوانند رشد تومور را مهار کنند، می‌تواند به شناخت مسیرهای جدید برای مقابله با این بیماری کمک کند.
وی افزود: ترکیبات طبیعی و گیاهی نیز می‌توانند در مسیر شناسایی منابع جدید دارویی مورد توجه قرار گیرند؛ چراکه بررسی این ترکیبات می‌تواند به شناسایی موادی با قابلیت‌های ضدتوموری منجر شود. با این حال، طبیعی یا گیاهی بودن یک ترکیب به معنای آماده بودن آن برای استفاده درمانی نیست و باید ظرفیت آن در مطالعات علمی بررسی شود.
وی خاطرنشان کرد: برای اینکه یک ترکیب گیاهی از مرحله آزمایشگاهی به یک گزینه درمانی قابل استفاده برسد، لازم است مراحل مختلفی را پشت سر بگذارد و اثربخشی و ایمنی آن در مراحل مختلف بررسی شود. نتایج مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی می‌تواند زمینه را برای ادامه تحقیقات فراهم کند، اما پیش از استفاده درمانی، بررسی‌های بیشتری برای اطمینان از اثربخشی، دوز مناسب و ایمنی ترکیب مورد نیاز است.
مهار تکثیر و تحریک مرگ سلول‌های سرطانی، محور مطالعات ضدتومور است
دکتر خلیل حاجی‌اصغرزاده، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سلول‌های بنیادی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز در گفت‌وگو با ایسنا مطرح کرد: در سرطان پستان، کنترل تکثیر سلول‌های سرطانی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا افزایش تکثیر این سلول‌ها می‌تواند به رشد و پیشرفت تومور منجر شود. به همین دلیل، یکی از محورهای مهم تحقیقات جدید، شناسایی فرایندهایی است که در تکثیر سلول‌های سرطانی نقش دارند و می‌توان با هدف قرار دادن آن‌ها، رشد تومور را کنترل کرد.
وی عنوان کرد: در کنار مهار تکثیر سلولی، تحریک مرگ سلول‌های سرطانی نیز یکی از فرایندهای مورد توجه در مطالعات ضدسرطان است. بررسی ترکیباتی که بتوانند بر این فرایندها اثر بگذارند، می‌تواند به شناخت ظرفیت‌های ضدتوموری آن‌ها کمک کند و مسیر تحقیقات جدید درباره راه‌های مقابله با رشد تومور را مشخص کند.
حاجی‌اصغرزاده ادامه داد: نتایج مطالعات حیوانی می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره ظرفیت یک ترکیب ضدسرطان در اختیار پژوهشگران قرار دهد و مسیر تحقیقات آینده را مشخص کند، اما این نتایج به‌طور مستقیم قابل تعمیم به انسان نیست. پیش از ورود چنین ترکیباتی به مرحله آزمون انسانی، باید اثربخشی، ایمنی، دوز مناسب و عوارض احتمالی آن‌ها در مراحل مختلف به‌دقت بررسی شود.
نتایج یک مطالعه حیوانی؛ عصاره فالکاریا رشد تومور پستان را در موش مهار کرد
در همین راستا، در یک پژوهش که توسط دکتر اصغریان و دکتر حاجی‌اصغرزاده در دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شده است، اثرات ضدتوموری عصاره گیاه Falcaria vulgaris در مدل موشی سرطان پستان مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه از موش‌های ماده BALB/c مبتلا به سرطان پستان استفاده شد که سرطان پستان در آن‌ها با تزریق رده سلولی 4T1 ایجاد شده بود.
در این پژوهش، اندام هوایی گیاه Falcaria vulgaris با استفاده از دستگاه سوکسله عصاره‌گیری شد و اثر عصاره به‌دست‌آمده در مدل حیوانی سرطان پستان مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج، دوز بالای عصاره دی‌کلرومتانی این گیاه به‌طور معنی‌داری از رشد تومور و افزایش اندازه و حجم آن در مدل حیوانی سرطان پستان جلوگیری کرده است.
به گزارش ایسنا، این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقاله با شناسه https://doi.org/10.1016/j.jep.2025.120336 منتشر شده است، بخشی از این اثرات نیز به تغییر بیان ژن‌های سرطانی، مهار تکثیر سلولی و القای مرگ سلولی نسبت داده شده است. بر این اساس، نتایج این مطالعه نشان داده است که دوز بالای عصاره دی‌کلرومتانی F. vulgaris در مدل حیوانی مورد بررسی، اثر ضدتوموری داشته و توانسته است از رشد و افزایش اندازه و حجم تومور جلوگیری کند.
انتهای پیام
