به گزارش ایسنا، میرسامان پیشوایی، عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه علم و صنعت ایران و رئیس سازمان بسیج اساتید کشور، در نشست تخصصی «علوم پایه و مهندسی؛ از مرجعیت علمی تا اقتدار ملی در ایران» که در دانشگاه علم و صنعت ایران برگزار شد، با اشاره به برخی دیدگاه‌ها درباره ضرورت پایان یافتن جنگ و رسیدن به آرامش، گفت: این جنگ تمام نمی‌شود. اساساً برخلاف آنچه گفته می‌شود، جنگ ما یک‌ساله نیست، بلکه از سال ۱۳۵۷ آغاز شده و ماهیت آن نیز صرفاً نظامی نیست. بعد از جنگ جهانی دوم، تعدادی از کشورها قواعدی را در جهان ایجاد کردند که براساس آن، برخی کشورها باید در فناوری‌های کلیدی پیشرو باشند و برخی دیگر اجازه دستیابی به چنین جایگاهی را نداشته باشند.
مسئله اصلی، حق پیشرفت و اقتدار ایران است
پیشوایی با بیان اینکه موضوع اصلی مناقشه اخیر صرفاً فناوری هسته‌ای و موشکی نیست، گفت: موضوع اصلی این است که آیا این ملت اجازه «آقایی» و برخورداری از جایگاه مستقل و قدرتمند را دارد یا خیر.
وی ادامه داد: این تصور که اگر از فناوری هسته‌ای یا سایر مؤلفه‌های قدرت کوتاه بیاییم، مسئله حل می‌شود، به این سادگی نیست. ما یک دهه این روش را در دهه ۹۰ امتحان کردیم. در دهه ۹۰ طبق این استراتژی پیش رفتیم و تلخ‌ترین دهه اقتصادی بعد از انقلاب بود و باید نتایج آن دوره را بررسی کنیم.
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با اشاره به تجربه دهه ۹۰ اظهار کرد: اگر این دیدگاه را بپذیریم که با کوتاه آمدن می‌توان به آرامش و حل مشکلات رسید، باید ببینیم نتیجه این رویکرد در یک دهه چه بوده است.
تنها راه، تقویت قدرت ملی است
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با اشاره به سخنان رهبر شهید گفت: راه علاج مشکلات، قوی شدن است؛ قوی شدن در عرصه نظامی، اقتصادی و سایر حوزه‌های مؤثر در اقتدار کشور.
وی تأکید کرد: راه‌حل دیگری وجود ندارد و تنها گزینه این است که قوی شویم. اگر به نقطه‌ای برسیم که قدرت کافی داشته باشیم، تهدیدها نیز کاهش پیدا می‌کند.
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور افزود: باید یک موازنه مبتنی بر قدرت و مؤلفه‌های اقتدار ملی ایجاد کنیم و اگر به دنبال رسیدن به ثبات هستیم، راه دیگری وجود ندارد.
امنیت غذایی نیز به فناوری و مهندسی وابسته است
وی در ادامه با اشاره به موضوع امنیت غذایی، گفت: یکی از موضوعاتی که هر کشوری دنبال می‌کند، تأمین امنیت غذایی است؛ به این معنا که کشور اطمینان داشته باشد می‌تواند نیاز غذایی مردم خود را تأمین کند.
پیشوایی افزود: در حال حاضر مجموع تولید محصولات کشاورزی کشور حدود ۱۲۵ میلیون تن است و براساس پیش‌بینی‌ها، تا سال ۱۴۵۰ برای تأمین امنیت غذایی باید این میزان به حدود ۱۵۰ میلیون تن برسد.
وی ادامه داد: یکی از راه‌ها افزایش سطح زیرکشت است، اما این روش با محدودیت‌های مختلفی از جمله منابع آب مواجه است. راه دیگر، افزایش بهره‌وری است.
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با اشاره به اتلاف محصولات کشاورزی، اظهار کرد: از مزرعه تا سفره، ۳۰ درصد از محصولات در فرآیندهای مختلف از جمله برداشت، حمل‌ونقل و بسته‌بندی از بین می‌رود. کاهش این میزان اتلاف، خود می‌تواند ظرفیت قابل توجهی برای تأمین امنیت غذایی ایجاد کند.
فناوری می‌تواند بهره‌وری کشاورزی را چند برابر کند
پیشوایی با اشاره به تفاوت عملکرد گندم در ایران و برخی نمونه‌های داخلی، گفت: در حال حاضر متوسط برداشت گندم آبی از هر هکتار حدود ۴.۳ تن است، اما در کشور کشاورزانی داریم که از هر هکتار حدود ۱۴.۵ تن برداشت می‌کنند.
وی افزود: این نشان می‌دهد فناوری وجود دارد؛ از اصلاح بذر گرفته تا روش‌های مؤثر آبیاری و سایر فناوری‌های مورد نیاز کشاورزی.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران تأکید کرد: اینها دقیقاً حوزه‌هایی است که علوم پایه و مهندسی می‌توانند در آنها نقش‌آفرینی کنند.
از امنیت غذایی تا اقتدار اقتصادی
پیشوایی گفت: اگر بتوانیم با استفاده از علم و فناوری، امنیت غذایی کشور را تأمین کنیم، از این ابزار می‌توان برای ایجاد اقتدار نیز استفاده کرد؛ زیرا در این صورت می‌توانیم به صادرکننده تبدیل شویم و حتی از این ظرفیت در تنظیم روابط سیاسی نیز بهره ببریم.
وی با اشاره به نقش فناوری در رشد اقتصادی، اظهار کرد: حدود ۱۲۰ سال پیش این دیدگاه وجود داشت که رشد اقتصادی یک بازی با حاصل جمع صفر است؛ زیرا اقتصاد بر منابع استوار است و منابع جهان نیز محدود هستند.
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور ادامه داد: بعدها این نظریه تغییر کرد و مطالعات اقتصادی نشان داد که حتی با زمین و منابع ثابت نیز می‌توان رشد بیشتری ایجاد کرد. راز این رشد، فناوری و علمی است که به افزایش بهره‌وری منجر می‌شود.
دانشگاه در خط مقدم جنگ فناوری است
پیشوایی با تأکید بر نقش دانشگاه در ایجاد مؤلفه‌های اقتدار ملی، گفت: اگر به دنبال رشد اقتصادی پایدار، افزایش درآمد سرانه و تقویت مؤلفه‌های اقتدار در حوزه‌های نظامی و سیاسی هستیم، نقش علم و فناوری بسیار مهم است.
وی افزود: جبهه خط مقدم این مبارزه، دانشگاه است. اگر دشمن چند میلیون دلار هزینه می‌کند تا یک عضو هیئت علمی ما را حذف کند، این اقدام تصادفی نیست؛ زیرا آنها می‌دانند یک استاد و پژوهشگر چه مؤلفه‌ای از قدرت را ایجاد می‌کند.
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با اشاره به نقش دانشگاه علم و صنعت در تربیت نیروهای متخصص، گفت: بسیاری از جوانان و نخبگان کشور در همین دانشگاه‌ها تحصیل کرده‌اند و اگر دانشگاه کار خود را به‌درستی انجام دهد، مؤلفه اقتدار ایجاد می‌شود.
فلسفه علم؛ مسئله‌ای حل‌نشده در دانشگاه
پیشوایی در بخش دیگری از سخنان خود، یکی از مسائل مهم نظام دانشگاهی کشور را «فلسفه علم» دانست و گفت: به نظر من دو مسئله داریم که هنوز نتوانسته‌ایم آنها را حل کنیم. یکی از موضوعات، فلسفه علم است؛ یعنی نگاه ما به علم.
وی افزود: اینکه صرفاً مراسمی با عنوان دانشگاه اسلامی برگزار کنیم، به معنای اسلامی شدن دانشگاه نیست. متن دانشگاه، همان درسی است که در کلاس تدریس می‌شود و این موضوع نیازمند آن است که فلسفه علم را در حوزه‌های مختلف به‌درستی تدوین و تعریف کنیم.
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور ادامه داد: شاید مهم‌ترین نقطه‌ای که وحدت حوزه و دانشگاه در آن تعریف می‌شود، همین موضوع باشد؛ اینکه علم چگونه تعریف شود و نسبت آن با معرفت دینی چگونه باشد.
علوم دانشگاهی نیازمند بازنگری در مبانی است
پیشوایی با اشاره به برخی دیدگاه‌ها درباره نسبت علم و معرفت دینی، اظهار کرد: وقتی یک دانشجو مهندسی برق یا مهندسی شیمی می‌خواند، دانشی که فرامی‌گیرد نیز بخشی از شناخت جهان و فعل خداوند است. مسئله این است که در لایه فلسفه علم، این مبانی را بررسی کنیم.
وی با بیان اینکه چنین رویکردی هنوز به شکل کافی در دانشگاه‌های کشور شکل نگرفته است، گفت: ما به دانشجو علوم مختلف را آموزش می‌دهیم، اما درباره فلسفه آن علوم و پیش‌فرض‌هایی که پشت آنها قرار دارد، به اندازه کافی گفت‌وگو نمی‌کنیم.
حتی علوم غربی در حال بازنگری در پیش‌فرض‌های خود هستند
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با اشاره به تحولاتی که در برخی علوم در غرب رخ داده است، گفت: بخشی از علومی که امروز تدریس می‌کنیم، بر مبانی استوار است که در دوره رنسانس شکل گرفته، اما خود غرب نیز اکنون در حال بازنگری در برخی از این مبانی است.
وی با اشاره به نمونه اقتصاد رفتاری، افزود: در اقتصاد کلاسیک این فرض وجود داشت که انسان براساس منافع خود تصمیم می‌گیرد و عرضه و تقاضا در نقطه‌ای به تعادل می‌رسند، اما بعدها مشخص شد رفتار انسان همیشه براساس چنین محاسباتی نیست و عوامل فرهنگی و الگوهای ذهنی نیز در تصمیم‌گیری او مؤثر هستند.
چگونه علم را به مؤلفه اقتدار تبدیل کنیم؟
پیشوایی با طرح پرسشی درباره آینده دانشگاه و علم در کشور، گفت: مسئله مهم این است که همین علمی که امروز در دانشگاه تولید و آموزش داده می‌شود، چگونه می‌تواند به یک مؤلفه اقتدار برای کشور تبدیل شود.
وی تأکید کرد: باید از ظرفیت استادان دانشگاه استفاده کنیم و راهی پیدا کنیم که علم و فناوری از سطح آموزش و تولید دانش فراتر رفته و به مؤلفه‌ای برای ایجاد اقتدار ملی تبدیل شود.
انتهای پیام
