رضا استیلایی در گفت‌وگو با ایسنا با اعلام این خبر اظهار کرد: در چارچوب برنامه‌های نگهداری، تعمیرات و پایش مستمر تجهیزات هیدرولیکی سد کارده، عملیات پاکسازی مسیر لوله خروجی این سد با هدف رفع انسداد ناشی از انباشت تدریجی رسوبات، شاخ‌وبرگ درختان و سایر مواد زائد انجام شد.
وی افزود: بررسی‌های فنی نشان داد که کاهش میزان آبگذری از شیر سوزنی تنظیمی به قطر ۸۰۰ میلی‌متر، تحت تأثیر عواملی همچون افت سطح آب مخزن، کاهش کیفیت آب و ورود تدریجی شاخ و برگ درختان به مسیر لوله خروجی و تجمع این مواد در محل شیرآلات ایجاد شده است. در نتیجه این شرایط، ظرفیت عبور آب از حدود ۱۴۰۰ لیتر بر ثانیه به تنها ۷۰ لیتر بر ثانیه کاهش یافته بود؛ به‌عبارت دیگر، ظرفیت آبگذری خط لوله با افتی حدود ۹۵ درصدی مواجه شده بود.
استیلایی با اشاره به اهمیت راهبردی سد کارده در تأمین و انتقال آب مورد نیاز منطقه تصریح کرد: با توجه به نقش این تأسیسات در پشتیبانی از مصارف شرب و کشاورزی، رفع محدودیت ایجادشده و بازگرداندن عملکرد خط انتقال به شرایط استاندارد، از اولویت‌های عملیاتی شرکت بود. ازاین‌رو، پس از بررسی‌های کارشناسی، عملیات پاکسازی با رعایت الزامات ایمنی و فنی در دستور کار قرار گرفت.
وی ادامه داد: در مرحله نخست، جریان آب در بالادست شیرآلات قطع و خط لوله آب‌بندی شد تا شرایط ایمن برای ورود نیروهای عملیاتی فراهم شود. سپس کارشناسان و نیروهای اجرایی از طریق دریچه بازدید شیرخانه وارد مسیر لوله شدند و رسوبات، شاخ‌وبرگ‌ها و ضایعات انباشته شده در محل استقرار شیر پروانه‌ای به قطر ۱۲۰۰ میلی‌متر و شیر سوزنی به قطر ۸۰۰ میلی‌متر را جمع‌آوری و خارج کردند.
رئیس گروه تأسیسات آبی شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی نیز با اشاره به نتیجه موفقیت‌آمیز این عملیات گفت: پس از پایان پاکسازی و انجام بررسی‌های فنی، عملکرد خط لوله به وضعیت عادی بازگشت و ظرفیت آبگذری آن به میزان طراحی‌شده، یعنی حدود ۱۴۰۰ لیتر بر ثانیه، رسید.
وی خاطرنشان کرد: اهمیت این اقدام تنها به رفع یک انسداد فنی محدود نمی‌شود؛ بلکه حفظ آمادگی تأسیسات انتقال آب، کاهش احتمال بروز اختلال در بهره‌برداری و افزایش اطمینان از دسترسی به منابع آبی قابل استفاده را نیز در بر می‌گیرد.
استیلایی ادامه داد: سد کارده به عنوان یکی از تأسیسات مهم آبی منطقه، در مدیریت منابع آب و پشتیبانی از نیازهای شرب و کشاورزی نقش دارد.
وی خاطرنشان کرد: نگهداری اصولی از تجهیزات این سد، به ویژه مسیرهای خروجی و شیرآلات کنترلی، می‌تواند از کاهش ناخواسته ظرفیت انتقال آب جلوگیری کند و بهره‌برداری مؤثرتر از منابع موجود را امکان‌پذیر سازد.
رئیس گروه تأسیسات آبی شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی اظهار کرد: با توجه به محدودیت منابع آب و ضرورت مدیریت بهینه آن در خراسان رضوی، اجرای مستمر برنامه‌های بازدید، پاکسازی و تعمیرات پیشگیرانه، اقدامی ضروری برای افزایش پایداری تأمین آب و حفظ کارایی زیرساخت‌های آبی منطقه به شمار می‌رود.
لایروبی بیش از ۸ کیلومتر از رودخانه‌های سبزوار و آزادسازی ۱۵ هکتار از حریم و بستر رودخانه‌ها
مدیر امور منابع آب سبزوار از پایان عملیات لایروبی و پاکسازی بیش از ۸ کیلومتر از مجاری رودخانه‌های این شهرستان و آزادسازی ۱۵ هکتار از اراضی واقع در حریم و بستر رودخانه‌ها در نیمه نخست سال جاری خبر داد.
مصطفی فرزانه اظهار کرد: این عملیات با هدف رفع موانع جریان آب، برطرف کردن گرفتگی‌های ناشی از انباشت رسوبات و پوشش گیاهی و افزایش ظرفیت آبگذری رودخانه‌ها انجام شد.
وی افزود: با توجه به احتمال وقوع بارش‌های شدید و افزایش خطر سیلاب در برخی دوره‌های زمانی، پاکسازی مسیر رودخانه‌ها و رفع موانع موجود در مجاری عبور آب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
وی تاکید کرد: اجرای این اقدامات می‌تواند به کاهش احتمال سرریز شدن آب به مناطق مسکونی و اراضی کشاورزی و محدود کردن خسارات احتمالی ناشی از سیلاب کمک کند.
فرزانه با اشاره به اهمیت مدیریت حریم و بستر رودخانه‌ها ادامه داد: یکی دیگر از محورهای مهم فعالیت امور منابع آب سبزوار در نیمه نخست سال جاری، شناسایی تخلفات و آزادسازی اراضی واقع در محدوده قانونی رودخانه‌ها بوده است که در همین راستا، ۱۵ هکتار از اراضی حریم و بستر رودخانه‌ها آزادسازی شد.
وی تصریح کرد: تجاوز به حریم و بستر رودخانه‌ها و تغییر کاربری‌های غیرمجاز می‌تواند ظرفیت طبیعی عبور جریان آب را محدود کرده و خطر بروز خسارت در زمان وقوع سیلاب را افزایش دهد. ازاین‌رو، صیانت از حریم قانونی رودخانه‌ها و جلوگیری از تصرفات غیرمجاز، یکی از الزامات اساسی مدیریت منابع آب و کاهش مخاطرات طبیعی به شمار می‌رود.
مدیر امور منابع آب سبزوار با تأکید بر ضرورت تداوم این اقدامات اظهار کرد: هدف از اجرای پروژه‌های لایروبی، پاکسازی و آزادسازی حریم رودخانه‌ها، ایجاد تعادل میان فعالیت‌های انسانی، حفاظت از محیط زیست و افزایش ایمنی مناطق پیرامونی رودخانه‌هاست.
وی افزود: این اقدامات صرفاً فعالیت‌هایی اجرایی و مقطعی نیستند، بلکه بخشی از برنامه مدیریت پیشگیرانه رودخانه‌ها محسوب می‌شوند که می‌توانند در کاهش خسارات ناشی از سیلاب، حفاظت از اراضی کشاورزی و مناطق مسکونی و حفظ زیستگاه‌های طبیعی نقش مؤثری داشته باشند.
فرزانه خاطرنشان کرد: تداوم پایش وضعیت رودخانه‌ها، جلوگیری از تصرف حریم و بستر قانونی و اجرای به‌موقع عملیات نگهداری و پاکسازی، از جمله اقداماتی است که در کنار مدیریت اصولی رواناب‌ها، به افزایش آمادگی در برابر مخاطرات سیلاب و حفظ پایداری اکوسیستم‌های رودخانه‌ای در بلندمدت کمک می‌کند.
آمادگی تربت جام در برابر پیامدهای احتمالی ال‌نینو
مدیر امور منابع آب تربت‌جام، نیز بر ضرورت شناسایی نقاط حادثه‌خیز، بازگشایی مسیل‌ها و مسیرهای عبور سیلاب و رفع موانع موجود برای هدایت ایمن جریان آب تأکید کرد.
یوسف اختری، با اشاره به اهمیت آمادگی دستگاه‌های اجرایی در برابر مخاطرات احتمالی ناشی از بارش‌های شدید و وقوع سیلاب اظهار کرد: شناسایی نقاط آسیب‌پذیر، بررسی وضعیت رودخانه‌ها و مسیل‌ها و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه، نقش مهمی در کاهش خسارات احتمالی و افزایش ایمنی مناطق شهری و روستایی دارد.
وی افزود: مدیریت مؤثر بحران‌های مرتبط با سیلاب، مستلزم هماهنگی مستمر میان دستگاه‌های اجرایی و برنامه‌ریزی برای پیشگیری از وقوع حوادث است. ازاین‌رو، ضروری است نقاط حادثه‌خیز شناسایی شده و اقدامات لازم برای رفع موانع جریان آب و بهبود شرایط عبور سیلاب پیش از بروز شرایط بحرانی در دستور کار قرار گیرد.
اختری همچنین بر ضرورت تعامل و همکاری اعضای کمیته بحران شهرستان برای افزایش آمادگی عملیاتی تأکید کرد و گفت: توجه به اقدامات پیشگیرانه، پایش مستمر وضعیت رودخانه‌ها و آمادگی برای مدیریت شرایط اضطراری می‌تواند در حفاظت از جان شهروندان، کاهش خسارات به اراضی کشاورزی و صیانت از زیرساخت‌های حیاتی مؤثر باشد.
مدیر امور منابع آب تربت‌جام، همچنین با تشریح اهمیت ساماندهی مسیرهای عبور سیلاب، اظهار کرد: شناسایی و بازگشایی مسیل‌های حادثه‌خیز، رفع موانع موجود در مسیر جریان آب و بررسی وضعیت بستر و حریم رودخانه‌ها از جمله اقدامات ضروری برای تسهیل عبور رواناب‌ها و کاهش احتمال آب‌گرفتگی و خسارات ناشی از سیلاب است.
وی بیان کرد: انسداد یا محدود شدن مسیرهای طبیعی عبور آب می‌تواند در زمان بارش‌های شدید، خطر انحراف جریان سیلاب به سمت مناطق مسکونی، اراضی کشاورزی و تأسیسات زیربنایی را افزایش دهد؛ بنابراین، بازدیدهای میدانی، شناسایی نقاط پرخطر و هماهنگی برای اجرای اقدامات اصلاحی باید با جدیت دنبال شود.
اختری بر ضرورت همکاری دستگاه‌های مسئول، اولویت‌بندی نقاط پرخطر و پیگیری اقدامات پیشگیرانه با هدف ارتقای آمادگی شهرستان تربت‌جام در برابر مخاطرات احتمالی سیلاب تأکید کرد.
وی افزود: برنامه‌ریزی و آمادگی پیش از وقوع حوادث طبیعی، از مهم‌ترین راهکارهای کاهش خسارات جانی و مالی است و مدیریت اصولی رودخانه‌ها و مسیل‌ها می‌تواند نقش مؤثری در افزایش تاب‌آوری مناطق شهری و روستایی در برابر سیلاب ایفا کند.
قطع انشعاب برق ۱۰ حلقه چاه غیرمجاز کشاورزی در چناران
مسئول اجراییات امور منابع آب مشهد، گفت: انشعاب برق ۱۰ حلقه چاه غیرمجاز کشاورزی در اراضی بهمن‌جان شهرستان چناران، در چارچوب اجرای طرح مدیریت توأمان آب و برق و با هدف جلوگیری از برداشت‌های غیرقانونی از منابع آب زیرزمینی قطع شد.
عقیل عباسی، اظهار کرد: مقابله با برداشت‌های غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی و جلوگیری از تشدید افت سطح آبخوان‌ها، از اولویت‌های مدیریت منابع آب در شرایط محدودیت منابع آبی است و در این راستا، برخورد قانونی با چاه‌های غیرمجاز با جدیت دنبال می‌شود.
وی افزود: در جریان عملیات گشت و بازرسی و با همکاری شرکت توزیع نیروی برق مشهد، ۱۰ حلقه چاه غیرمجاز کشاورزی در اراضی بهمن‌جان شناسایی شد و پس از طی مراحل قانونی، انشعاب برق این چاه‌ها قطع شد. این اقدام با هدف محدود کردن امکان بهره‌برداری غیرقانونی از چاه‌ها و کاهش فشار بر سفره‌های آب زیرزمینی انجام گرفت.
عباسی با اشاره به برگزاری نشست مشترک اخیر میان امور منابع آب و شرکت توزیع نیروی برق مشهد گفت: در این نشست که با حضور مدیران دو دستگاه برگزار شد، بر ضرورت تقویت هماهنگی‌های بین‌دستگاهی، استفاده از ظرفیت‌های قانونی و استمرار اقدامات نظارتی برای شناسایی و برخورد با چاه‌های غیرمجاز تأکید شد.
وی ادامه داد: مدیریت توأمان آب و برق، یکی از ابزارهای مؤثر برای مقابله با بهره‌برداری غیرقانونی از منابع آب زیرزمینی است و قطع برق چاه‌های غیرمجاز می‌تواند در کنار اقدامات قانونی دیگر، از جمله مسدودسازی و پر کردن چاه‌ها، به کنترل برداشت‌های غیرمجاز کمک کند.
مسئول اجراییات امور منابع آب مشهد خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع آب زیرزمینی نیازمند نظارت مستمر، همکاری دستگاه‌های مسئول و مشارکت بهره‌برداران است. ازاین‌رو، تیم‌های گشت و بازرسی روند شناسایی تخلفات و پیگیری قانونی چاه‌های غیرمجاز را ادامه خواهند داد و با هرگونه بهره‌برداری خارج از ضوابط قانونی برخورد خواهد شد.
وی از کشاورزان و بهره‌برداران منابع آب خواست پیش از حفر یا بهره‌برداری از چاه، مجوزهای قانونی لازم را از مراجع ذی‌صلاح، از جمله امور منابع آب، دریافت کنند و با رعایت ضوابط مربوط، در حفظ منابع ارزشمند آب زیرزمینی و پایداری فعالیت‌های کشاورزی مشارکت داشته باشند.
عباسی تاکید کرد: صیانت از آبخوان‌ها، جلوگیری از برداشت‌های بی‌رویه و کنترل فعالیت چاه‌های غیرمجاز، از اقدامات ضروری برای کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی و حفظ امکان بهره‌برداری پایدار از این منابع برای نسل‌های آینده به شمار می‌رود.
انتهای پیام
