علیرضا کوچکی چهارشنبه ۲۲ مهرماه، در "آیین رونمایی از زندگینامه خودنوشت عبدالرضا باقری با نام "فراز و نشیب روزگار" اظهار کرد: متأسفانه در دنیای امروز خردمندی نادر است؛ گرچه دانایی به‌واسطه پیشرفت علم و فناوری از گستردگی قابل توجهی برخوردار شده، اما اقیانوسی را می‌ماند که عمق اندکی دارد. دانایی و توانایی را از طبیعت پیرامون خود کسب می‌کنیم و بهترین آموزشگاه برای انسان، مدرسه است؛ مدرسه‌ای که لزوماً هیچ‌یک از شاخصه‌های مدارس امروزی را ندارد و آن، مدرسه طبیعت است.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: در این مدرسه، همگان هم آموزگارند، هم دانش‌آموز و هم دانش‌آموخته. طبیعت به انسان درس تلاش، ایستادگی، پویایی، تاب‌آوری و استقامت می‌دهد. در این مدرسه، همه یکسان‌اند؛ البته به شرط آنکه هرکس نقش و کارکرد خود را به‌خوبی بر عهده بگیرد.
کوچکی تصریح کرد: در اینجا نه توصیه و توصیه‌پذیری به معنای رایج آن پذیرفته می‌شود و نه گذشت، به آن معنایی که ما انسان‌ها تعریف کرده‌ایم، وجود دارد. اگر بتوانی نقش خود را به‌خوبی ایفا کنی و سهم خود را عرضه داری، خواهی ماند؛ در غیر این صورت، بخشش و مروتی در کار نیست و باید جای خود را به دیگران بدهی.
وی با اشاره به نقش محیط زندگی در شکل‌گیری تجربه و توانمندی انسان‌ها خاطرنشان کرد: روستازادگان، به تعبیری حاشیه‌نشینان، عمدتاً شاگردان این مدرسه‌اند و بسیاری از دانایی‌ها را از طبیعت کسب کرده‌اند؛ دانایی‌هایی که مرکزنشینان کمتر از آن بهره برده‌اند.
تجربه‌های دوران کودکی و نوجوانی؛ زمینه‌ساز موفقیت در مدیریت
عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران با اشاره به مسیر علمی و مدیریتی دکتر باقری گفت: یکی از دانش‌آموختگان این مدرسه، جناب آقای دکتر باقری است که دوران کودکی و نوجوانی خود را در قالب عنصری از یک بوم‌نظام طبیعی، اجتماعی و فرهنگی دست‌نخورده سپری کرده است؛ دورانی همراه با تلاش و کار و به دور از زرق‌وبرق دنیای شهری دیروز و امروز.
وی افزود: دانایی و توانایی در وجود ایشان در کنار یکدیگر شکل گرفته و این پیشینه، وی را در مسیری شایسته قرار داده و به جایگاه استاد دانشگاه، رئیس دانشگاه و قائم‌مقام وزیر رهنمون ساخته است.
کوچکی با اشاره به سابقه همکاری دانشگاهی خود با دکتر باقری اظهار کرد: من نیز یکی از دانش‌آموختگان مدرسه طبیعت هستم و افتخار معلمی و همکاری دانشگاهی با ایشان را داشته‌ام. از این رو، چاپ مجموعه‌ای جامع و آموزنده را که حاصل دستاوردهای سال‌ها تلاش و مدیریت ایشان در آموزش عالی است، به وی تبریک می‌گویم.
وی ادامه داد: این مجموعه در واقع شرحی از چگونگی، چرایی و فرایند پیچیده مدیریت در نظام متکثر و متنوع آموزش عالی کشور است. مدیریت در ساختاری که طیف‌های گسترده‌ای را در بر می‌گیرد، کاری بسیار دشوار است و به جامعیتی فراگیر و خردورزی نیاز دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با تشریح ابعاد مختلف مدیریت آموزش عالی گفت: از یک سو، طیف دانشجویان قرار دارد که سرشار از شور، هیجان و امید به آینده است و پرسش‌هایی دارد که نیازمند پاسخ‌گویی است. از سوی دیگر، استادان قرار دارند که بدون تردید ستون استوار پیشرفت و توسعه کشور هستند و خواسته‌های متنوع و برحقی دارند که پاسخ‌گویی به آن‌ها مستلزم نوعی مدیریت متناسب با اقتضائات این قشر است. در نهایت، جامعه نیز از دریچه‌ای ویژه به دانشگاه می‌نگرد و انتظارات مردم از دانشگاه، به‌ویژه در ارتباط با مسئولیت‌پذیری اجتماعی، از منطقی قوی برخوردار است.
کوچکی خاطرنشان کرد: بدین ترتیب، مدیریت آموزش عالی در کشور ما که با ساختارهای موازی نیز روبه‌روست، کاری بسیار دشوار است و به جامعیتی فراگیر و خردورزی نیاز دارد. تجربیاتی که در چنین فضای چندبعدی به دست آمده، می‌تواند برای مدیران ارشد آینده، به‌ویژه مدیران حوزه آموزش عالی، مفید و راهگشا باشد.
جهانی است بنشسته در گوشه‌ای
در ادامه این مراسم علی حائریان، استاد پیشکسوت دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد و معاون اسبق پژوهش و فناوری این دانشگاه، با اشاره به سابقه حدود ۳۰ سال فعالیت خود در دانشگاه فردوسی مشهد از سال ۱۳۵۵ تا ۱۳۸۵، دکتر باقری را یکی از منضبط‌ترین و کارآمدترین رؤسای این دانشگاه دانست و اظهار کرد: در این مدت با ۱۰ رئیس دانشگاه همکاری داشتم و دکتر باقری را از نظر نظم و کارآمدی، یکی از برجسته‌ترین مدیران دانشگاه می‌دانم.
وی با بیان اینکه دانشگاه نهادی چندبعدی است، تصریح کرد: اداره دانشگاه تنها به مدیریت امور آموزشی و پژوهشی محدود نمی‌شود، بلکه ابعاد مختلفی دارد که باید به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرند. دکتر باقری در دوره مسئولیت خود به این جنبه‌های گوناگون توجه داشت و در عین حال، از ورود بیش از اندازه به جزئیات اجرایی پرهیز می‌کرد.
این استاد پیشکسوت دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به اقدامات انجام‌شده در دوره مدیریت دکتر باقری خاطرنشان کرد: یکی از اقدامات مهم آن دوره، سامان‌دهی دانشکده‌ها و مراکز پژوهشی پراکنده و استقرار آن‌ها در یک پردیس دانشگاهی بود. این اقدام در کنار توجه به فضای سبز دانشگاه، در شکل‌گیری محیطی منسجم‌تر برای فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی نقش داشت.
وی همچنین به نحوه تعامل دکتر باقری با اعضای هیئت علمی اشاره کرد و گفت: احترام به استادان، به‌ویژه استادان پیشکسوت، از ویژگی‌های مدیریت وی بود. توجه به جایگاه و تجربه این گروه از اعضای دانشگاه، در کنار پیگیری امور اجرایی، از نکاتی بود که در دوره مسئولیت او مورد توجه قرار داشت.
حائریان با اشاره به تشکیل بنیاد دانشگاه فردوسی مشهد در دوره مدیریت دکتر باقری افزود: ایجاد این بنیاد از اقدامات مهم آن دوره به شمار می‌رفت و دانشگاه همچنان از ظرفیت‌های آن بهره می‌برد. این اقدام با هدف تقویت ارتباط دانشگاه با جامعه و جلب مشارکت افراد و مجموعه‌های بیرون از دانشگاه دنبال شد.
وی ادامه داد: استفاده از ظرفیت چهره‌های توانمند و خوش‌نام خارج از محیط دانشگاهی در اداره و پیشبرد امور دانشگاه نیز از ویژگی‌های مدیریتی دکتر باقری بود. برای نمونه، مرحوم حاج‌آقا باقرزاده از جمله افرادی بود که در این مسیر مورد توجه قرار گرفت و از توانایی‌های او در ارتباط با دانشگاه استفاده شد.
این استاد پیشکسوت دانشگاه فردوسی مشهد در پایان، با اشاره به ویژگی‌های مدیریتی و جایگاه دکتر باقری، سخنان خود را با این بیت به پایان رساند: «جهانی است بنشسته در گوشه‌ای».
تبدیل ایده به عمل، از ویژگی‌های برجسته مدیریتی دکتر باقری بود
سپس محمد تقوی، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد و رئیس اسبق دفتر و روابط عمومی این دانشگاه، با اشاره به ویژگی‌های کتابی که به زندگی و فعالیت‌های دکتر باقری اختصاص دارد، اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های برجسته این کتاب، روایت چگونگی تبدیل فکر و ایده به عمل است؛ مهارتی که از مهم‌ترین ویژگی‌های مدیریتی دکتر باقری به شمار می‌رود و در بخش‌های مختلف کتاب به آن پرداخته شده است.
وی با بیان اینکه بسیاری از افراد ایده‌های خوبی در ذهن دارند، اما در مرحله اجرا با مشکل مواجه می‌شوند، گفت: گاهی افراد ایده‌های خود را نادیده می‌گیرند و گاهی نیز اراده و همت لازم برای پیگیری و عملی کردن آن‌ها را ندارند؛ در حالی که دکتر باقری توانایی ویژه‌ای در تبدیل ایده به اقدام داشت و نمونه‌های متعددی از این ویژگی را می‌توان در دوره مدیریت او مشاهده کرد.
تقوی در تشریح نمونه‌ای از این رویکرد مدیریتی خاطرنشان کرد: موضوع افزایش حقوق استادان یکی از این نمونه‌هاست. در جلسه‌ای در دانشکده دامپزشکی، یکی از همکاران با اشاره به فیش حقوقی خود این پرسش را مطرح کرد که چگونه می‌تواند با چنین حقوقی زندگی کند. این مسئله توجه دکتر باقری را جلب کرد و او تصمیم گرفت برای حل آن اقدامی اساسی انجام دهد؛ موضوعی که پس از بررسی و پیگیری، به افزایش قابل‌توجه حقوق استادان منجر شد.
وی افزود: نمونه دیگر، شکل‌گیری ایده استفاده از کمک خیرین برای ساخت خوابگاه دانشگاهی بود. هنگامی که برای یکی از دانشجویان مشکلی پیش آمد، دکتر باقری به این فکر افتاد که چرا از ظرفیت خیرین برای تأمین خوابگاه استفاده نشود. این ایده در ادامه به شکل‌گیری بنیاد دانشگاه فردوسی مشهد انجامید و به الگویی برای بهره‌گیری از مشارکت‌های مردمی در حمایت از دانشگاه تبدیل شد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به تجربه همکاری خود با دکتر باقری در تدوین کتاب گفت: از زمانی که تصمیم به انجام این کار گرفته شد، درباره بخش‌های مختلف آن با یکدیگر مشورت می‌کردیم. گاهی پیشنهادی مطرح می‌کردم و تصورم این بود که اجرای آن به زمان بیشتری نیاز دارد، اما دکتر باقری پس از مدت کوتاهی خبر می‌داد که کار را انجام داده است. سرعت عمل او در پیگیری و به نتیجه رساندن تصمیم‌ها، بارها برای من غافلگیرکننده بود.
تقوی، پیگیری مستمر و تمرکز بر تصمیم‌های اتخاذشده را از دیگر ویژگی‌های برجسته دکتر باقری دانست و تصریح کرد: او پس از تصمیم‌گیری، موضوع را تا رسیدن به نتیجه رها نمی‌کرد. این رویکرد به‌تدریج در ساختار اداری دانشگاه نیز جا افتاده بود و همکاران می‌دانستند که اگر موضوعی در هیئت‌رئیسه به تصویب برسد، باید در مدت کوتاهی پیگیری شود و نتیجه یا پاسخ آن مشخص باشد.
کتاب دکتر باقری بخشی از حافظه تاریخی دانشگاه فردوسی مشهد را ثبت کرده است
در ادامه نیز شعله ارسطوپور، مدیر کتابخانه و نشر دانشگاه فردوسی مشهد، اظهار کرد: انتشار هر کتاب در نشر دانشگاه فرصتی برای افزودن اثری ارزشمند به مجموعه دانش و فرهنگ این دانشگاه است، اما برخی آثار علاوه بر این کارکرد، بخشی از حافظه تاریخی دانشگاه را نیز حفظ می‌کنند و امکان گفت‌وگو درباره تجربه‌های علمی و مدیریتی را فراهم می‌آورند. کتاب دکتر باقری از جمله آثاری است که تجربه معلمی، مدیریت دانشگاهی و حضور در عرصه سیاست‌گذاری آموزش عالی را به یکدیگر پیوند می‌دهد.
وی با اشاره به پیشینه انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد افزود: این انتشارات حدود ۷۰ سال سابقه فعالیت دارد و در این مدت آثار متعددی در حوزه‌های مختلف منتشر کرده است. این پیشینه برای ما صرفاً یک سابقه تاریخی نیست، بلکه مسئولیتی برای حفظ اعتبار علمی دانشگاه و تداوم انتشار آثاری ایجاد می‌کند که شایستگی انتشار با نام دانشگاه فردوسی مشهد را دارند.
ارسطوپور با اشاره به جایگاه کتاب دکتر باقری در مجموعه آثار این انتشارات تصریح کرد: این کتاب با شماره فهرست ۹۸۰ منتشر شده و اکنون شمار عناوین منتشرشده در نشر دانشگاه فردوسی مشهد به ۹۸۴ عنوان رسیده است. آنچه ضرورت انتشار هر اثر را در این مجموعه تعیین می‌کند، کیفیت و ارزش علمی آن است؛ ازاین‌رو، رعایت استانداردهای نشر دانشگاهی در تمامی مراحل انتشار اهمیت ویژه‌ای دارد.
انتهای پیام
