در نمایش «اقامتگاه جاناتان مارتین»، اقامتگاه صرفاً مکانی برای وقوع اتفاقات نیست، بلکه بستری برای کنار هم قرار گرفتن شخصیتهایی با دنیاها و انگیزههای متفاوت است. بازیگران در فضایی که با نورپردازی، طراحی لباس و جزئیات صحنه شکل گرفته، روایت خود را پیش میبرند و مخاطب را با پرسشهایی درباره انگیزههای انسانی، وسوسهها و انتخابهایی روبهرو میکنند که میتوانند سرنوشت افراد را تغییر دهند.
امیررضا سیستانی، نویسنده، طراح و کارگردان تئاتر «اقامتگاه جاناتان مارتین» در گفتوگو با ایسنا درباره ایده اولیه شکلگیری این نمایش اظهار کرد: همیشه به داستانهای رازآلود و شخصیتهایی که هرکدام دنیای متفاوتی دارند، علاقهمند بودهام و ایده این نمایش نیز از همین علاقه شکل گرفت. دوست داشتم فضایی بسازم که مخاطب از ابتدا تا انتهای اجرا درگیر داستان باشد و مدام به دنبال کشف حقیقت بگردد.
وی با اشاره به مضمون و محتوای این اثر نمایشی، ادامه داد: «اقامتگاه جاناتان مارتین» نمایشی درام و معمایی است که داستان آن حول اتفاقات و رازهای یک اقامتگاه شکل میگیرد. برای من مهمتر از اینکه بخواهم پیام مشخصی را بهصورت مستقیم به مخاطب منتقل کنم، این است که هر تماشاگر با نگاه و تجربه شخصی خود به تماشای نمایش بنشیند و برداشت مستقلی از آن داشته باشد.
این نویسنده درباره روند انتخاب بازیگران و شکلگیری شخصیتها در نمایش «اقامتگاه جاناتان مارتین»، بیان کرد: تلاش کردم بازیگرانی را انتخاب کنم که علاوه بر توانایی اجرای نقش، بتوانند با فضای کلی نمایش ارتباط برقرار کنند. البته بخش مهمی از شخصیتپردازی در جریان تمرینها شکل گرفت و سعی کردیم در کنار یکدیگر، گروهی هماهنگ باشیم که اجزای مختلف اجرا در خدمت روایت داستان قرار بگیرند.
سیستانی با اشاره به چالشهای تولید این اثر نمایشی، خاطرنشان کرد: به نظرم هماهنگ کردن تعداد زیادی از بازیگران در کنار جزئیات اجرایی، یکی از دشوارترین بخشهای تولید این نمایش بود. از سوی دیگر، محدودیتهای مالی نیز همواره وجود دارد و گروههای نمایشی باید تلاش کنند با امکاناتی که در اختیار دارند، بهترین نتیجه ممکن را به دست آورند.
وی ادامه داد: این شرایط، برنامهریزی و هماهنگی بیشتری را میطلبد و گاهی گروه ناچار است برای رسیدن به نتیجه مطلوب، راهکارهای متفاوتی پیدا کند. با وجود این، تلاش کردیم با تکیه بر همکاری اعضای گروه و استفاده از ظرفیتهای موجود، اجرای قابل قبولی را پیش روی مخاطبان قرار دهیم.
این کارگردان تئاتر درباره بازخورد تماشاگران نسبت به این نمایش، اضافه کرد: برای من بسیار ارزشمند است که تماشاگر پس از پایان اجرا درباره نمایش صحبت کند و به داستان آن فکر کند. خوشحال میشوم وقتی میبینم مخاطبان با شخصیتها ارتباط برقرار کردهاند و درگیر اتفاقات نمایش شدهاند. در کنار بازخوردهای مثبت، همیشه از نقدهای صادقانه نیز استقبال میکنم، چراکه نقد میتواند به شناخت بهتر نقاط قوت و ضعف کار کمک کند و زمینه پیشرفت و تجربهاندوزی بیشتر را فراهم آورد.
وی درباره گروه مخاطبان نمایش گفت: هدفم این نبود که اثر را صرفاً برای گروه خاصی از مخاطبان طراحی کنم. طبیعتاً افرادی که به داستانهای معمایی علاقه دارند، ارتباط بیشتری با فضای این نمایش برقرار میکنند، اما معتقدم هر تماشاگر میتواند با توجه به نگاه و تجربه خود، برداشت متفاوتی از آن داشته باشد.

این طراح با اشاره به نقش عناصر فنی و هنری در شکلگیری فضای نمایش، ادامه داد: طراحی صحنه، لباس، نور و موسیقی، همگی به ورود مخاطب به دنیای نمایش کمک میکنند. طراحی صحنه و لباس در ساخت فضای متفاوت اقامتگاه نقش دارند و نورپردازی و موسیقی نیز در ایجاد تعلیق و انتقال حسوحال هر صحنه مؤثر هستند.
سیستانی اضافه کرد: برایم اهمیت داشت که این عناصر در کنار بازی بازیگران، مجموعهای هماهنگ و یکدست ایجاد کنند. در یک نمایش معمایی، فضاسازی و جزئیات اجرایی میتوانند در شکلگیری تجربه تماشاگر و همراه کردن او با روند داستان نقش مهمی داشته باشند، به همین دلیل تلاش کردیم همه اجزای اجرا در ارتباط با یکدیگر قرار بگیرند.
این نویسنده با ارزیابی وضعیت تئاتر مشهد و ظرفیتهای هنرمندان این شهر، خاطرنشان کرد: مشهد هنرمندان بااستعدادی دارد، اما برای رشد بیشتر تئاتر این شهر، همچنان به حمایت و امکانات بهتری نیاز داریم. گروههای نمایشی زیادی با هزینه شخصی و در شرایط دشوار فعالیت میکنند و برای ادامه مسیر با مشکلات مختلفی روبهرو هستند.
تئاتر زمانی تأثیرگذار است که مخاطب را به فکر کردن وادار کند
مهشید شایستهپور، بازیگر تئاتر «اقامتگاه جاناتان مارتین»، درباره دلایل پذیرش نقش مارگاریت در این نمایش، اظهار کرد: آنچه مرا به پذیرش این نقش ترغیب کرد، پیچیدگیهای شخصیتی مارگاریت و مسیری بود که این کاراکتر در طول داستان طی میکند. انگیزههایی که او در ابتدا با آنها وارد داستان میشود و در نهایت، وسوسههایی که او را به سمت نابودی سوق میدهند، تضاد جذابی در شخصیت ایجاد میکنند.
وی اضافه کرد: این شخصیت از نظر روانی پیچیدگیهای زیادی دارد و همین مسئله برای من فرصتی فراهم کرد که بتوانم نقش را به شکلی قابل تأمل اجرا کنم. به نظرم چنین شخصیتهایی ظرفیت زیادی برای تحلیل و پرداخت بازیگری دارند و میتوانند بازیگر را با تجربهای متفاوت در شناخت ابعاد درونی یک کاراکتر روبهرو کنند.
این بازیگر تئاتر درباره چالشهای ایفای نقش خود و مسیری که برای نزدیک شدن به دنیای این شخصیت طی کرده است، بیان کرد: هر شخصیتی در دنیای بازیگری، رفتارها و منطق درونی خاص خود را دارد. چالش اصلی من برای نزدیک شدن به دنیای مارگاریت این بود که بتوانم رفتارهای او را از نظر درونی درک کنم و به این شناخت برسم که چه اتفاقاتی در گذشتهاش رخ داده و این اتفاقات چگونه بر تصمیمها و رفتارهای او در طول نمایش تأثیر گذاشته است.
وی با تأکید بر اهمیت تأثیرگذاری تئاتر بر مخاطب، درباره پیام نمایش «اقامتگاه جاناتان مارتین»، ادامه داد: به نظرم تئاتر زمانی تأثیرگذار است که فراتر از سرگرم کردن مخاطب و ارائه جلوههای بصری، بتواند او را به فکر کردن وادار کند. نمایش «اقامتگاه جاناتان مارتین» نیز ازجمله آثاری است که میتواند چنین چالشی را برای تماشاگر ایجاد کند و او را با پرسشهایی درباره انسان، انتخابهایش و پیامدهای تصمیمهایش روبهرو سازد.
این بازیگر تئاتر اضافه کرد: امیدوارم مخاطب پس از خروج از سالن، علاوه بر لذت بردن از اجرا و تجربه یک سرگرمی هنری، جرقهای در ذهنش شکل گرفته باشد، جرقهای که او را به فکر کردن درباره موضوعات مختلف وادار کند و حتی زمینه تغییر نگاهش به برخی مسائل را فراهم آورد. برای من اهمیت دارد که اثر نمایشی بتواند پس از پایان اجرا نیز در ذهن مخاطب ادامه پیدا کند و او را به تأمل درباره آنچه دیده است، دعوت کند.
شایستهپور درباره دشوارترین بخش ایفای نقش مارگاریت، بیان کرد: صحنههایی که این شخصیت با تضادهای درونی و تغییرات عاطفی خود روبهرو میشود، برای من همواره چالشبرانگیز هستند. در چنین لحظاتی، بازیگر باید بتواند بدون اغراق، احساسات و کشمکشهای درونی شخصیت را به شکلی باورپذیر به مخاطب منتقل کند.

وی خاطرنشان کرد: حفظ انرژی و تمرکز روی صحنه اهمیت زیادی دارد، چراکه بازیگر باید بتواند ضمن مدیریت احساسات شخصیت، پیوستگی و باورپذیری بازی خود را نیز حفظ کند. این بخش از کار، در عین دشواری، از جنبههای جذاب بازیگری است، زیرا فرصت میدهد که لایههای مختلف عاطفی و روانی یک شخصیت در برابر مخاطب آشکار شود.
این بازیگر تئاتر با اشاره به تأثیر واکنش تماشاگران بر اجرای بازیگران، ادامه داد: یکی از ویژگیهای زیبای تئاتر، ارتباط زنده آن با مخاطب است. این ارتباط در هر شب اجرا شکل متفاوتی دارد و بازیگر میتواند از فضای ایجادشده و انرژی مخاطبان تأثیر بگیرد. این تجربه زنده، بر احساس و تجربه بازیگری من روی صحنه نیز اثر میگذارد.
شایستهپور اضافه کرد: با وجود اهمیت این ارتباط، معتقدم بازیگر باید تمرکز خود را حفظ کند و به کلیت نقش و اجرای خود وفادار بماند. ارتباط زنده با تماشاگر تجربهای تکرارنشدنی است و همین ویژگی، تئاتر را از بسیاری از هنرهای دیگر متمایز میکند. هر اجرا میتواند به دلیل حضور و واکنش مخاطبان، تجربهای متفاوت برای بازیگر و تماشاگر رقم بزند.
وی به ارزیابی وضعیت تئاتر مشهد پرداخت و گفت: مشهد هنرمندان توانمند و ظرفیتهای ارزشمندی در حوزه تئاتر دارد، اما با وجود دشواریهای موجود، گروههای نمایشی همچنان برای تولید و اجرای آثار خود تلاش میکنند. یکی از نیازهای اساسی تئاتر این شهر، حمایت بیشتر از هنرمندان و فراهم کردن شرایط مناسبتر برای فعالیت آنهاست.
در نهایت، موزیکال «اقامتگاه جاناتان مارتین» تلاشی برای پیوند دادن روایت معمایی با لایههای روانشناختی شخصیتهاست، نمایشی که در کنار فضاسازی و بازی بازیگران، بر اهمیت انتخابهای انسانی و پیامدهای آنها تأکید دارد. آنچه این اثر را برای مخاطب قابل تأمل میکند، امکان مواجهه با شخصیتهایی است، که هرکدام انگیزهها و تضادهای درونی خود را دارند و تصمیمهایشان مسیر داستان را شکل میدهد.
انتهای پیام
