علی قدمی فیروزآبادی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به نقش راهبردی پژوهش و فناوری در آینده بخش کشاورزی اظهار کرد: مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با تکیه بر ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و اجرایی خود، در مسیر پیوند دادن دانش با نیازهای واقعی بخش کشاورزی حرکت می‌کند و تلاش دارد با توسعه فناوری‌های کاربردی، زمینه افزایش بهره‌وری، مدیریت بهینه منابع پایه و تقویت امنیت غذایی را فراهم کند.
وی با بیان اینکه فعالیت‌های این مرکز به انجام پژوهش‌های علمی محدود نمی‌شود، افزود: توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، حمایت از ایده‌های نوآورانه، انتقال یافته‌های تحقیقاتی به عرصه تولید و تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی از محورهای اصلی فعالیت مرکز به شمار می‌رود؛ چراکه نتایج تحقیقات زمانی می‌توانند تأثیر واقعی خود را نشان دهند که در مزارع، باغ‌ها، واحدهای تولیدی و زنجیره فرآوری محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار گیرند.
فعالیت ۲۳ شرکت دانش‌بنیان در مرکز تحقیقات کشاورزی همدان
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با اشاره به فعالیت هشت‌ساله مرکز رشد کشاورزی این مجموعه بیان کرد: این مرکز با هدف ایجاد ارتباط مؤثر میان دانش تخصصی و نیازهای عملیاتی بخش کشاورزی شکل گرفته و بستری برای حمایت از ایده‌های فناورانه و تبدیل آن‌ها به محصولات و خدمات قابل عرضه به بازار فراهم کرده است.
قدمی فیروزآبادی با اشاره به استقرار ۲۳ شرکت دانش‌بنیان در این مجموعه گفت: فعالیت این شرکت‌ها تاکنون به تولید ۱۱ محصول فناورانه منجر شده است و هر یک از آن‌ها متناسب با ظرفیت‌های علمی و نیازهای بخش کشاورزی، در حوزه‌هایی همچون تولید بذر، مبارزه زیستی با آفات، فرآوری محصولات، تولید داروهای گیاهی، مکانیزاسیون و کشاورزی هوشمند فعالیت می‌کنند.
وی خاطرنشان کرد: ۷۹ نفر به‌صورت مستقیم در این شرکت‌های دانش بنیان در این مجموعه‌ها اشتغال دارند که نشان‌دهنده ظرفیت فناوری‌های کشاورزی برای ایجاد ارزش افزوده و اشتغال تخصصی در استان است.
قدمی فیروزآبادی افزود: توسعه این شرکت‌ها علاوه بر ایجاد فرصت‌های شغلی، زمینه استفاده اقتصادی از دانش تخصصی و افزایش توان رقابت محصولات فناورانه استان در بازارهای داخلی و خارجی را فراهم می‌کند.
از مبارزه زیستی با آفات تا تولید داروهای گیاهی
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با تشریح حوزه‌های فعالیت شرکت‌های فناور اظهار کرد: بخشی از فعالیت این مجموعه‌ها بر حفاظت از سلامت محصولات کشاورزی و کاهش وابستگی به نهاده‌های شیمیایی متمرکز است؛ به‌گونه‌ای که مبارزه زیستی با آفات و بیماری‌ها در باغ‌ها و گلخانه‌ها با هدف کاهش مصرف سموم شیمیایی دنبال می‌شود.
قدمی فیروزآبادی، تولید و تکثیر بذرهای پرورشی غلات آبی و دیم را از دیگر فعالیت‌های این شرکت‌ها برشمرد و افزود: تأمین بذر مناسب و باکیفیت، یکی از مؤلفه‌های مهم در افزایش عملکرد محصولات زراعی و پایداری تولید است و توسعه فناوری‌های بومی در این زمینه می‌تواند به تقویت ظرفیت تولید داخلی کمک کند.
وی ادامه داد: تولید فرآورده‌های دارویی و گیاهی نیز از دیگر زمینه‌های فعالیت شرکت‌های مستقر در مرکز است. این مجموعه‌ها موفق به تولید پنج قلم داروی گیاهی شده‌اند که مجوز رسمی تولید را از سازمان غذا و دارو دریافت کرده‌اند.
وی فرآوری و استحصال عصاره‌ها و اسانس‌های خالص از گیاهان معطر استان، فرآوری محصولات کشاورزی، تولید و تکثیر گیاهان مرتعی بومی و کم‌آب‌بر، طراحی و تولید ادوات تخصصی مکانیزاسیون در بخش دامپروری و زراعت و به‌کارگیری روش‌های کشاورزی دقیق را از دیگر فعالیت‌های این شرکت‌ها برشمرد.
قدمی فیروزآبادی با تأکید بر اهمیت توسعه فناوری‌های متناسب با شرایط اقلیمی استان گفت: با توجه به محدودیت منابع آب و ضرورت افزایش بهره‌وری در تولید، استفاده از روش‌های نوین کشاورزی، توسعه سامانه‌های هوشمند و به‌کارگیری فناوری‌های کم‌آب‌بر باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
وی در ادامه با اشاره به پیشینه و ساختار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان اظهار کرد: سابقه فعالیت این مجموعه به سال ۱۳۴۲ و ایجاد نمایندگی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر بازمی‌گردد. این مجموعه پس از طی مراحل توسعه و ادغام واحدهای مرتبط، در سال ۱۳۴۹ فعالیت خود را به‌صورت رسمی آغاز کرد و در سال ۱۳۹۴ نیز با ادغام مرکز تحقیقات با مرکز آموزش جهاد کشاورزی استان، ساختار کنونی آن شکل گرفت.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان افزود: این مجموعه در حوزه‌های پژوهش و فناوری، آموزش تخصصی و حمایت از شرکت‌های فناور فعالیت می‌کند و ساختار پژوهشی آن شامل شش بخش و چهار واحد تحقیقاتی است که در کنار سه اداره تخصصی آموزشی، مسئولیت‌های علمی و اجرایی متعددی را برعهده دارند.
وی با اشاره به ظرفیت‌های میدانی مرکز تصریح کرد: وجود ۱۱ ایستگاه تحقیقاتی در نقاط مختلف استان، از جمله اکباتان، تجرک، مزرعه لک‌لک، کرزان و ملایر، امکان اجرای پژوهش‌های میدانی و بررسی فناوری‌ها در شرایط واقعی تولید را فراهم کرده است.
اجرای سالانه حدود ۱۰۰ پروژه تحقیقاتی
قدمی فیروزآبادی با بیان اینکه سالانه حدود ۱۰۰ پروژه تحقیقاتی در این مرکز اجرا می‌شود، گفت: این طرح‌ها حوزه‌های متنوعی از جمله اصلاح نباتات، به‌زراعی، گیاه‌پزشکی، مدیریت آب و خاک، منابع طبیعی، آبخیزداری، مکانیزاسیون، گلخانه، صنایع غذایی و سامانه‌های نوین آبیاری را در بر می‌گیرد.
وی معرفی ارقام برتر محصولات کشاورزی را از دستاوردهای این فعالیت‌ها دانست و افزود: معرفی ارقام برتر گندم آبی و دیم، ارقام سیب‌زمینی رونا، آوین و بهار، ارقام چغندرقند کوشا، حسنا و اکباتان و همچنین ارقام گیاهان دارویی آویشن رایحه و شمیم، بخشی از نتایج پژوهش‌های انجام‌شده در این مرکز است.
وی همچنین تولید نهال‌های استاندارد و شناسنامه‌دار را از دیگر فعالیت‌های مجموعه برشمرد و گفت: تولید نهال‌های لیبل‌دار انگور، گردو و سایر درختان میوه و نظارت بر مزارع بذری و نهال‌های شناسنامه‌دار، در راستای ارتقای کیفیت مواد اولیه تولید و کمک به بهبود عملکرد باغ‌ها و مزارع دنبال می‌شود.
صرفه‌جویی در مصرف آب با تکیه بر یافته‌های پژوهشی
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با تأکید بر اهمیت مدیریت منابع آب در شرایط اقلیمی کنونی اظهار کرد: محدودیت منابع آب، یکی از چالش‌های اساسی بخش کشاورزی استان است و افزایش بهره‌وری آب باید در کنار افزایش تولید، به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌های تحقیقاتی مورد توجه قرار گیرد.
قدمی فیروزآبادی با اشاره به نتایج برخی پژوهش‌های کاربردی مرکز در این زمینه گفت: اجرای روش کشت سیب‌زمینی روی پشته‌های مرکب، افزایش ۴۰ درصدی بهره‌وری آب را به همراه داشته است. همچنین در مزارع گندم، صرفه‌جویی یک‌هزار و ۸۰۰ مترمکعبی آب گزارش شده و استفاده از روش آبیاری زیرسطحی در کشت یونجه نیز به کاهش ۲۶ درصدی مصرف آب، همزمان با افزایش عملکرد محصول، منجر شده است.
وی افزود: توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، هوشمندسازی فرآیند آبیاری و به‌کارگیری روش‌های متناسب با نوع محصول و شرایط خاک، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند به کاهش فشار بر منابع آب و افزایش بهره‌وری در واحد سطح کمک کند.
وی با بیان اینکه انتقال این یافته‌ها به کشاورزان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، تأکید کرد: نتایج پژوهش‌ها باید به‌گونه‌ای در اختیار بهره‌برداران قرار گیرد که امکان اجرای عملی آن‌ها در مزارع فراهم شود؛ از این رو، ارتباط میان محققان، کارشناسان ترویج و کشاورزان از ضرورت‌های توسعه کشاورزی علمی به شمار می‌رود.
شناسایی یک‌هزار و ۶۵۸ گونه گیاهی در استان همدان
قدمی فیروزآبادی در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های مرکز در حوزه منابع طبیعی و حفاظت از تنوع زیستی اشاره کرد و گفت: شناسایی ظرفیت‌های گیاهی استان، از جمله اقدامات علمی مهمی است که می‌تواند مبنای برنامه‌ریزی برای حفاظت از منابع طبیعی و بهره‌برداری پایدار از آن‌ها قرار گیرد.
وی افزود: تهیه فلور گیاهان مرتعی و دارویی و تدوین کتاب فلور استان همدان از جمله اقدامات انجام‌شده در این زمینه است که در جریان آن، یک‌هزار و ۶۵۸ گونه گیاهی متعلق به ۹۴ خانواده و ۵۲۶ جنس شناسایی شده‌اند.
وی با اشاره به اهمیت این دستاورد علمی اظهار کرد: شناخت دقیق تنوع گیاهی استان، علاوه بر کمک به حفاظت از گونه‌های بومی، می‌تواند زمینه توسعه فعالیت‌های مرتبط با گیاهان دارویی، تولید گیاهان مرتعی کم‌آب‌بر و بهره‌برداری اصولی از ظرفیت‌های طبیعی را فراهم کند.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با اشاره به جایگاه آموزش در ارتقای دانش بهره‌برداران گفت: آموزش تخصصی و انتقال دانش کاربردی، مکمل فعالیت‌های پژوهشی است و بدون حضور مؤثر کشاورزان و سایر بهره‌برداران در فرآیند یادگیری و به‌کارگیری فناوری‌ها، نمی‌توان به توسعه پایدار بخش کشاورزی دست یافت.
قدمی فیروزآبادی افزود: فعالیت‌های آموزشی مرکز، آموزش‌های رسمی هنرستانی و دوره‌های مهارتی تخصصی در حوزه‌هایی مانند تولید نهال، زراعت و گیاهان جالیزی را شامل می‌شود و در کنار آن، آموزش بهره‌برداران و گروه‌های مختلف جامعه هدف نیز دنبال می‌شود.
وی با اشاره به عملکرد آموزشی مرکز در سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: در این سال، ۳۰۲ دوره آموزشی برای گروه‌های مختلف از جمله کشاورزان، نیروهای مسلح و مددجویان زندان برگزار شده است که بیانگر گستره فعالیت‌های آموزشی این مجموعه است.
قدمی فیروزآبادی با تأکید بر ضرورت انتقال عملی یافته‌های تحقیقاتی به مزارع خاطرنشان کرد: برنامه‌هایی مانند «یاوران تولید»، حضور میدانی محققان و برگزاری روزهای مزرعه، با هدف ایجاد ارتباط مستقیم میان پژوهشگران و بهره‌برداران اجرا می‌شوند تا کشاورزان بتوانند از نزدیک با نتایج تحقیقات و روش‌های نوین تولید آشنا شوند.
فاصله میان پژوهش و مزرعه باید کاهش یابد
قدمی فیروزآبادی با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت کشاورزی دانش‌بنیان اظهار کرد: توسعه پایدار کشاورزی، افزایش بهره‌وری و تقویت امنیت غذایی بدون استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و فناوری‌های نوین امکان‌پذیر نیست. از این رو، حمایت از ایده‌های نوآورانه و فراهم کردن بستر تبدیل یافته‌های پژوهشی به محصولات و خدمات کاربردی باید به‌صورت جدی دنبال شود.
وی افزود: مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان تلاش می‌کند با استفاده از ظرفیت متخصصان، توسعه زیرساخت‌های علمی و حمایت از شرکت‌های فناور، فاصله میان پژوهش و عرصه تولید را کاهش دهد و زمینه بهره‌گیری بیشتر کشاورزان از دستاوردهای علمی را فراهم کند.
رئیس این مرکز خاطرنشان کرد: آینده کشاورزی استان به میزان توانایی در استفاده صحیح از دانش، فناوری و ظرفیت‌های بومی وابسته است. در این مسیر، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، توسعه روش‌های نوین تولید، مدیریت منابع آب و خاک و تقویت ارتباط میان پژوهشگران و بهره‌برداران می‌تواند زمینه‌ساز افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های تولید و حرکت به سوی کشاورزی پایدار در استان همدان باشد.
انتهای پیام
