گردشگری روستایی و طبیعت‌گردی در سال‌های اخیر جایگاه پررنگ‌تری در برنامه سفر گردشگران پیدا کرده و بسیاری از مسافران، تعطیلات و آخر هفته‌های خود را به سفر به روستاها اختصاص می‌دهند تا ساعاتی را دور از شلوغی شهرها سپری کنند و از طبیعت، معماری بومی و فرهنگ و سنت‌های به‌جامانده از گذشته لذت ببرند.
این گرایش، فرصتی برای رونق اقتصادی روستاها و ایجاد درآمد برای ساکنان آنها فراهم می‌کند، اما بهره‌گیری از این ظرفیت، در گرو حفظ همان ویژگی‌هایی است که روستاها را به مقصدی جذاب برای گردشگران تبدیل کرده است.
با این وجود، گسترش ساخت‌وسازهای جدید، به‌ویژه بناهایی با نماهای نامتناسب با معماری بومی، در حال تغییر دادن چهره برخی روستاهای کرمانشاه است، بگونه‌ای که در بعضی از روستاهای اورامانات می‌توان خانه‌هایی با نماهای رومی و آردواز را دید، نماهایی که با معماری سنتی این مناطق هیچ همخوانی ندارند.
البته حفظ اصالت معماری روستاها لزوماً به معنای جلوگیری از توسعه و نوسازی نیست، بلکه می‌توان با برنامه‌ریزی اصولی، ضمن تامین نیازهای زیرساختی و ایمنی ساکنان، هویت تاریخی و فرهنگی این مناطق را نیز حفظ کرد.
ساخت‌وسازهای جدید در روستاها متناسب با معماری بومی نیست
معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمانشاه در این رابطه با تاکید بر اینکه امروزه بخش قابل توجهی از تورهای گردشگری به سمت روستاها و طبیعت‌گردی سوق پیدا کرده‌اند، نسبت به ساخت‌وسازهای نامتناسب با بافت قدیمی روستاها هشدار داد.
فهیمه روشن در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه ساخت‌وسازهای انجام‌شده در برخی روستاهای استان با بافت و هویت معماری آنها تناسبی ندارد، اظهار کرد: متولی اصلی ساخت‌وسازها و مقاوم‌سازی بناها در روستاها، بنیاد مسکن است و این موضوع از حیطه اختیارات میراث فرهنگی خارج است.
وی با تاکید بر ضرورت توجه به ویژگی‌های بومی در ساخت‌وسازهای روستایی، افزود: نوع ساخت‌وساز در روستاها باید متفاوت از شهرها و متناسب با روح حاکم بر محیط و معماری سنتی هر منطقه باشد، اما متأسفانه در این زمینه دستورالعمل مشخصی وجود ندارد.
معاون گردشگری استان کرمانشاه از طرح این موضوع در شورای راهبردی توسعه گردشگری استان خبر داد و گفت: این شورا قرار است به‌زودی با حضور استاندار و ۲۴ دستگاه مرتبط برگزار شود و یکی از موضوعاتی که قصد داریم در آن مطرح کنیم، ضرورت توجه به حفظ اصالت معماری روستاها و ساماندهی ساخت‌وسازها در این مناطق است.
حفظ اصالت روستاها در تضاد با توسعه نیست
معاون گردشگری استان با اشاره به اهمیت مقاوم‌سازی بناهای روستایی، گفت: مقاوم‌سازی لزوماً به از بین رفتن معماری سنتی منجر نمی‌شود، چرا که می‌توان سازه بنا را مقاوم کرد و در عین حال، نمای بیرونی و بخش‌های قابل مشاهده ساختمان را متناسب با معماری سنتی و روح حاکم بر روستا طراحی کرد.
روشن با اشاره به تجربه احیای خانه‌های تاریخی در شهر کرمانشاه، اظهار کرد: اقامتگاه‌های سنتی و هتل‌بوتیک‌هایی که در خانه‌های تاریخی شهر راه‌اندازی شده‌اند، ضمن حفظ معماری اصیل خود، مقاوم‌سازی نیز شده‌اند و این تجربه نشان می‌دهد که می‌توان میان حفظ هویت معماری و تأمین الزامات ایمنی و استحکام بناها پیوند برقرار کرد.
روشن همچنین با تاکید بر اینکه حفظ اصالت روستاها منافاتی با توسعه زیرساخت‌ها ندارد، تصریح کرد: ساکنان روستاها نیز مانند سایر مردم باید از امکاناتی همچون آب، برق، گاز و اینترنت برخوردار باشند، اما تامین این زیرساخت‌ها به معنای نادیده گرفتن معماری سنتی و هویت بومی روستاها نیست.
وی افزود: می‌توان ضمن فراهم کردن امکانات مورد نیاز زندگی امروز، ویژگی‌های معماری سنتی و اصالت روستاها را نیز حفظ کرد و این دو موضوع هیچ تعارضی با یکدیگر ندارند.
از دست رفتن هویت سنتی نیمی از خانه‌های روستایی
وی با اشاره به تغییرات گسترده در سیمای برخی روستاهای استان، گفت: در حال حاضر، در بسیاری از روستاهای کرمانشاه تغییرات قابل توجهی در معماری و بافت سنتی روستاها ایجاد شده، بگونه‌ای که در برخی از این روستاها، حدود ۵۰ درصد خانه‌ها دیگر شکل سنتی و معماری اصیل خود را از دست داده‌اند.
معاون گردشگری استان با انتقاد از نبود برنامه‌ای موثر برای حفاظت از اصالت روستاها، یادآور شد: تاکنون برنامه مشخص و اثربخشی برای حفظ اصالت معماری روستاهای استان ارائه نشده و اگر برنامه‌ای نیز در این زمینه وجود داشته، خروجی موثری نداشته است، چرا که در صورت اجرای موفق چنین برنامه‌هایی شاهد این حجم از تغییرات در وضعیت روستاهای استان نبودیم.
انتهای پیام
