طاهره ملک‌آرا سه‌شنبه ۲۸ مهرماه، در نشست خبری به مناسبت «هفته ملی سلامت بانوان»، اظهار کرد: پیشگیری از عوارض یائسگی از دوران جنینی و با دریافت کلسیم و ویتامین‌های کافی، تغذیه درست و ورزش مادر باردار زیر نظر پزشک آغاز می‌شود. مصرف مکمل‌ها در دوران جوانی و نوجوانی دختران بسیار تاثیرگذار است و باید با پایش‌های آزمایشگاهی این مکمل‌ها تجویز شود وگرنه فرد دچار مسمومیت می‌شود.
وی با اشاره به اینکه یائسگی رابطه مستقیمی با پوکی استخوان دارد، گفت: در آمارهای دانشگاه علوم پزشکی مشهد حدود ۴۹۰ هزار زن ۴۵ تا ۵۹ ساله وجود دارند که از هر ۱۰ خانم، ۴ نفر پوکی استخوان تشخیص داده شده است؛ بنابراین حدود ۱۹۶ هزار نفر در این رده سنی باید برای پوکی استخوان بررسی شوند. بر اساس دستورالعمل‌ها، هر زنی که به سنین یائسگی (۴۵ تا ۵۹ سال) می‌رسد باید ارتباط نزدیک با پزشک داشته باشد و همه خانم‌های بالای ۶۵ سال باید دانسیتومتری (تراکم‌سنجی استخوان) انجام دهند. زنانی که در خانواده سابقه شکستگی خودبه‌خودی دارند و عوامل خطر در آن‌ها وجود دارد، باید تراکم استخوان را خیلی زودتر از ۶۵ سالگی بسنجند.
رئیس گروه جوانی جمعیت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: با کاهش هورمون استروژن در یائسگی، سلول‌های استخوان‌ساز ضعیف و تراکم استخوان کم می‌شود، عضله‌سازی هم کاهش می‌یابد و سارکوپنی(کاهش توده عضلانی) رخ می‌دهد. عضلات قوی استخوان‌ها را نگه می‌دارند و از شکستگی جلوگیری می‌کنند. بارداری و شیردهی سلامت مادر را به خطر نمی‌اندازد؛ به شرط آنکه مادر زیر نظر پزشک یا مراقبت‌های بهداشتی باشد، تغذیه، ورزش و خواب درستی داشته باشد و در دوران شیردهی از نظر روحی هم به خود برسد. مصرف کلسیم، ویتامین‌ها و املاحی مانند منیزیم، منگنز و آهن در بارداری و شیردهی مشکلی ایجاد نمی‌کند.
بهترین ورزش در سن یائسگی پیاده‌روی سریع است
ملک‌آرا با اشاره به یائسگی زودرس، خاطرنشان کرد: این وضعیت می‌تواند ارثی باشد یا به دلیل مصرف دخانیات و الکل، استرس مداوم و بیماری‌هایی مانند سرطان، بیماری‌های کلیوی و گوارشی، سوءجذب، سلیاک یا بیماری‌های التهابی روده رخ دهد. خانم‌ها باید در صورت وجود این عوامل به پزشک مراجعه کنند. هر قلیان حدود ۵۰ تا ۱۰۰ نخ سیگار است و الکل سلول‌های زایا را از بین می‌برد و فرد را به سمت یائسگی زودرس می‌برد. تغذیه فست‌فودی و خواب دیرهنگام در ساعت ۱ و ۲ شب که به دلیل استفاده از موبایل و فضای مجازی است، بر سن یائسگی اثر می‌گذارد. با کاهش استروژن، تعامل با اعصاب مغز کم می‌شود و گرگرفتگی و اختلالات خلقی بروز می‌کند. مدیریت این عوارض با ورزش است و بهترین ورزش در سن یائسگی پیاده‌روی سریع است.
وی در ادامه ۳۰ دقیقه پیاده‌روی سریع را برای خانم‌های یائسه توصیه کرد و افزود: ورزش باید متناسب با سن و وضعیت سلامت هر فرد باشد؛ به خانمی که تراکم استخوانش کم است، ولی هنوز شکستگی ندارد، پیاده‌روی آهسته و به خانم سالم با تراکم و تغذیه خوب، پیلاتس توصیه می‌شود. هورمون‌های نشاط با ورزش ترشح می‌شوند و ورزشکاران به همین دلیل با نشاط‌ترند؛ خانم‌های یائسه باید ۷ تا ۸ ساعت بخوابند، چون بی‌خوابی بدن را گرم می‌کند و عوارض را شدیدتر نشان می‌دهد، همچنین در این زمینه نوشیدن آب و مایعات خنک‌کننده هم کمک کننده است.
سرمایه‌گذاری برای سلامت بانوان، سرمایه‌گذاری برای کل جامعه است
در ادامه محمدمهدی ایزدپناه- معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه مادران به نوعی مدیریت خانواده و در سطح کلان‌تر مدیریت جامعه را بر عهده دارند، اظهار کرد: برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری و اجرای برنامه در موضوع سلامت بانوان به نفع تمام افراد جامعه است. بنیان پیشرفت هر جامعه‌ای حوزه سلامت است و مادران ما نقش اصلی را در مدیریت خانواده و جامعه بر عهده دارند؛ بنابراین سرمایه‌گذاری برای سلامت بانوان، سرمایه‌گذاری برای کل جامعه است و برای پیشرفت جامعه سودآوری خواهد داشت. بانوان به دلیل شرایط فیزیکی که دارند، معمولا در معرض آسیب‌های بیشتری قرار دارند و آسیب‌پذیری بیشتری متوجه آنهاست.
وی با اشاره به آغاز هفته سلامت بانوان ادامه داد: مهم‌ترین پیام هفته سلامت بانوان این است که مراقبت از زنان جامعه با سطح بالاتری از سلامت کل جامعه مرتبط است. مجموعه اقداماتی که در سال‌های پس از انقلاب انجام شده، امید به زندگی را از ۵۵ سال در سال‌های قبل از انقلاب به ۷۷ سال در بانوان و ۷۵ سال در آقایان افزایش داده است. بانوان باید در زمینه خودمراقبتی توانمند شوند، عمده سلامت مردم با خودمراقبتی تامین می‌شود و ترویج خودمراقبتی، تاکید ما در حوزه سلامت بانوان است.
سلامت بانوان، سلامت خانواده است/ مراقبت‌های ویژه از پیش از بارداری تا سالمندی
اکرم سردار- سرپرست مدیریت جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این نشست با بیان اینکه در مراکز خدمات جامع سلامت برای همه رده‌های سنی، از پیش از تولد و پیش از بارداری تا انتهای سالمندی، بسته خدمتی وجود دارد، گفت: سلامت بانوان فقط یک موضوع جنسیتی نیست و سلامت خانواده است؛ چون مادر هم محور خانواده است و هم سبک زندگی را به اعضای دیگر آموزش می‌دهد و نحوه برخورد مادر با مشکلات و استرس، سبک غذا خوردن و فعالیت او بر سبک زندگی خانواده اثر می‌گذارد.
وی با بیان اینکه فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، حفظ وزن و مدیریت استرس بر سلامت باروری اثر دارد، افزود: برای باروری سالم، چرخه قاعدگی منظم و شرایط هورمونی مناسب لازم است. این موارد در بسته‌های خدمتی جوانان و میانسالان بررسی می‌شود. حوزه بهداشت قرار نیست همه مسائل را به درمان برساند، بلکه مسائل را پیدا می‌کند و فرد را در مسیر درست هدایت می‌کند. مرگ مادران در دنیا شاخص مهمی برای سنجش سطح سلامت جامعه است. مراقبت‌ها از پیش از بارداری آغاز می‌شود و مادر از نظر تغذیه، توده بدنی، بیماری‌های زمینه‌ای، فشار خون، آزمایش‌ها و وضعیت روان بررسی می‌شود. اگر مشکلی وجود داشته باشد، پیش از بارداری هدایت و در صورت لزوم درمان می‌شود.
سرپرست مدیریت جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به دوران یائسگی (۴۵ تا ۵۹ سال)، خاطرنشان کرد: به دلیل افت هورمون‌ها، زمینه برخی مشکلات از جمله پوکی استخوان افزایش می‌یابد. پوکی استخوان فرد را به‌راحتی به مرگ نمی‌رساند اما سال‌های مفید زندگی را کاهش می‌دهد و او را زمین‌گیر می‌کند و بار درمانی و اجتماعی زیادی بر خود فرد و خانواده‌اش می‌گذارد. در بسته‌های خدمتی، مصرف ویتامین دی به عنوان پیشگیری از قبل توصیه می‌شود.
وی افزود: در دوران یائسگی به افراد یادآوری می‌شود که کلسیم را اول از راه غذا و در صورت نیاز به صورت دارو مصرف کنند، ویتامین دی را به طور روتین و در صورت نیاز در سطح درمانی مصرف کنند و تحرک مناسب، مانند پیاده‌روی ساده و تحمل وزنه، داشته باشند. پوکی استخوان تا زمان شکستگی درد ندارد. کوتاه شدن قد، خم شدن پشت و بدشکلی‌های استخوانی نشانگر شکستگی‌های کوچک و ریز است که به تغییرات عمده تبدیل شده است.
انتهای پیام
