مجید جعفری امروز ۲۸ مهرماه در نشست شورای توسعه بخش کشاورزی منطقه غرب خراسان رضوی که در فرمانداری سبزوار برگزار شد با تأکید بر اینکه نگاه به بخش کشاورزی نباید صرفا معطوف به چه چیزی تولید کنیم باشد، اظهار کرد: معیار اصلی ما امروز ارزش اقتصادی تولید و بهره‌وری است. در کشور مسئله غیرقابل‌حلی وجود ندارد و اگر قرار است کاری بنیادی انجام دهیم، باید اقتصاد کشاورزی را بر مبنای سه‌معیار اصلی بازطراحی کنیم.
وی بهره‌وری اقتصادی منابع اصلی (خاک و آب)، افزایش سهم تولیدکننده از زنجیره ارزش و پایداری سودآوری را سه ضلع اصلی اقتصاد کشاورزی برشمرد و افزود: ما مکلفیم از آب و خاک این ذخایر خدادادی حفاظت کرده و حداکثر بهره اقتصادی را برای نسل‌های آینده خلق کنیم. متأسفانه سهم تولید کننده از ارزش اقتصادی محصول نهایی ناچیز است و سود اصلی نصیب واسطه‌ها می‌شود. سودآوری کشاورز نیز به دلیل نوسانات بازار و عدم رعایت تعادل عرضه و تقاضا پایدار نیست.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با انتقاد از فاصله گرفتن بخش اجرا از رسالت اصلی خود تصریح کرد: ارتباط بخش اجرا و تولید ضعیف شده است؛ چرا که جهاد کشاورزی درگیر موضوعاتی نظیر نظارت بر نانوایی‌ها شده که در حیطه تخصص کارشناسان ما نیست. کارشناس ما باید در مزرعه و در کنار تولید کننده باشد.
جعفری، سبزوار را یک منظومه اقتصادی در بخش کشاورزی با ظرفیت‌های بالقوه عظیم خواند و گفت: سبزوار به عنوان یک منظومه کشاورزی، از پتانسیل‌های سرمایه‌گذاری سرشاری برخوردار است که باید ساختار اقتصادی آن را متناسب با نیازهای روز بازطراحی کنیم.
وی با اشاره به اینکه سبزوار قطب پنبه کشور است، بر لزوم تکمیل این زنجیره تأکید کرد و گفت: حداکثر ظرف ۲۰ روز آینده باید یک پنل اجرایی مدون برای تکمیل زنجیره محصولات اولویت‌دار، تعیین ارزش اقتصادی آن‌ها و روش‌های متنوع تأمین نقدینگی ارائه شود.
جعفری همچنین با تأکید بر اهمیت استانداردسازی محصولات افزود: استانداردسازی صرفا گرفتن یک برچسب از اداره استاندارد نیست. طبق بند خ ماده ۷۱ قانون، تمام مزارع و محصولات باید شناسه‌دار شوند تا فلفل داورزن، پسته خوشاب و سایر محصولات با کد شناسه و اطمینان کامل وارد بازار شوند. فلفل قرمز داورزن شهرتی جهانی دارد و ما باید از این شهرت، قدرت بازار و تجاری‌سازی بسازیم و دست واسطه‌ها را کوتاه کنیم.
جعفری در ادامه ضمن صدور دستور به مدیریت شیلات استان و همچنین فرمانداران و مدیران جهاد کشاورزی شهرستان‌های واقع در مسیر رودخانه کال‌شور برای انجام مطالعات فوری و ارائه برنامه‌های توسعه‌ای آبزیان خاویاری، اظهار کرد: جهاد کشاورزی سبزوار بزرگ، نیشابور، گناباد، بردسکن و تمامی شهرستان‌های واقع در مسیر دو کال‌شور اصلی استان و مدیریت شیلات استان مکلفند در اسرع وقت طرح مطالعات و امکان‌سنجی احداث واحدهای پرورش آبزیان شورپسند را در این مسیر انجام دهند. با همراهی قطعی آب منطقه‌ای و مراجع ذی‌ربط و بهره‌گیری از ظرفیت نمایندگان مجلس، باید مجوزهای لازم اخذ شده و تحولی واقعی در تولید آبزیان استان رقم بخورد؛ چرا که غفلت از این ظرفیت به هیچ وجه پذیرفته نیست.
وی در ادامه به چالش‌ها و مطالبات شهرستان در حوزه‌های مختلف اشاره کرد و گفت: در حوزه ایستگاه تحقیقات آموزش کشاورزی با چالش‌هایی نظیر عدم تخصیص اعتبار برای ترمیم نقاط آسیب دیده، عدم جذب نیروی مناسب و فرسودگی زیرساخت‌ها مواجه هستیم که امیدواریم نگاه ویژه‌تری به آن شود. در حوزه دامپزشکی نیز با توجه به پیشینه دام و طیور شهرستان و اینکه سبزوار دروازه ورودی و در معرض بروز بیماری‌های مختلف در استان است، کمبود اعتبارات سازمان دامپزشکی و کمبود محسوس نیروی انسانی با توجه به گستردگی کار، نیازمند توجه ویژه است. همچنین در حوزه آبخیزداری و آبخوان‌داری روداب، بندهایی داریم که در حال حاضر رها شده و بلاصاحب مانده‌اند که نیازمند کنترل فرسایش بادی و توجه جدی است. همچنین در بخش حفاظت از تاغزارها با کمبود شدید نیروی انسانی و تجهیزات مواجهیم که درخواست داریم در دستور کار قرار گیرد.
جعفری همچنین با اشاره به پیگیری‌های صورت گرفته پیرامون تخصیص سوخت بخش کشاورزی گفت: در سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ میزان ۲۵۰ میلیون لیتر سوخت تخصیص داده شده بود. همچنین در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۵، ۱۵۳ میلیون لیتر سوخت تخصیص داده شد که ۱۷ میلیون لیتر مازاد گرفتیم و مجموعا به ۱۷۰ میلیون لیتر رسید. با توجه به اینکه امسال با پدیده ال‌نینو و افزایش شرایط دیم‌کاری مواجه هستیم، سهمیه سوخت بخش کشاورزی استان ۱۲۳ میلیون لیتر در نظر گرفته شده است، در همین راستا نیز آخرین آمار در سبزوار نشان می‌دهد که برای پاییز، یک میلیون و ۲۰۰ هزار لیتر سوخت به بخش کشاورزی تخصیص یافته که تاکنون یک میلیون و ۹۷ هزار لیتر آن مصرف شده و هنوز دو ماه دیگر باقی مانده است؛ از طرفی نظارت بر مصرف سوخت و حداکثر صرفه‌جویی‌ها بر روی تراکتورها از طریق سامانه GPS با دقت تمام در حال اجراست.
وی افزود: بنابراین با شیوه فعلی تخصیص، تولید استان با چالش جدی مواجه خواهد شد. از آنجا که کشاورزان اقدام به نصب GPS کرده و میزان مصرف کاملا شفاف و تحت نظارت است، امیدواریم با پیگیری‌های در دست اقدام، نیازهای سوختی بهره‌برداران به طور کامل مرتفع شود.
از اخذ مجوز مرکز پرتودهی تا لزوم توسعه زنجیره‌های ارزش و رفع چالش‌های زیرساختی غرب خراسان
حامد قربانی فرماندار ویژه سبزوار در این نشست بر ضرورت تصمیم‌گیری مبتنی بر نیازهای واقعی تأکید و اظهار کرد: در شرایطی هستیم که ۴۸ سال گذشته سخت‌ترین تحریم‌ها را پشت سر گذاشته‌ایم و مجموعه‌های دامپروری، کشاورزی و صنایع وابسته نیز تحت تأثیر این وضعیت قرار دارند. با توجه به شرایط خاص کشور، تصمیم‌گیری‌ها باید بر مبنای نیازهای واقعی و شرایط روز انجام شود. با این حال، در سبزوار با استفاده از ظرفیت‌های استانی، اقدامات ارزنده‌ای رقم خورده است؛ از جمله اخذ مجوز مرکز پرتودهی محصولات کشاورزی که در حال اجراست و ارزش افزوده بسیار خوبی برای بخش کشاورزی به ارمغان خواهد آورد. همچنین پیگیر راه‌اندازی مرکز آبزی‌پروری هستیم تا با کمک سرمایه‌گذاران، زمینه اشتغال بیشتر در منطقه فراهم شود.
قربانی با اشاره به پتانسیل‌های بالای سبزوار و شهرستان‌های غرب استان در حوزه دامپروری و صنایع وابسته تأکید کرد: منطقه ما در زمینه تولید شیر و پروتئین ظرفیت بالایی دارد و می‌طلبد که با نگاهی ویژه‌تر، به تکمیل حلقه‌های آخر زنجیره تولید و صنایع تبدیلی توجه شود. مجتمع دامپروری سبزوار نیز با وجود داشتن زیرساخت‌های مناسب، بر مبنای ظرفیت واقعی خود کار نمی‌کند؛ لذا نیازمند آسان‌تر کردن قوانین و قواعد هستیم تا بخش بیشتری از نیروها در آنجا شاغل شده و از ظرفیت‌های ایجاد شده به نحو احسن استفاده شود.
وی با یادآوری پیشینه تاریخی این خطه گفت: سبزوار شهر قنات است و ما قدیمی‌ترین قنات‌ها را در این منطقه داریم؛ مردمان این دیار قدر آب را به خوبی می‌دانند و حتما باید مورد حمایت قرار گیرند. یکی از مشکلات جدی احصا شده، بحث انرژی خورشیدی برای چاه‌های کشاورزی است. با توجه به واقعیت‌های موجود کشور و کمبود انرژی، نیازمند حمایت‌هایی هستیم تا خرده مالک‌ها برای توسعه انرژی خورشیدی تجمیع شوند و استخرهای پرورش ماهی نیز بتوانند از این ظرفیت بهره‌مند گردند.
فرماندار سبزوار با اشاره به حضور پرشمار فارغ‌التحصیلان بخش کشاورزی در این شهرستان افزود: با بهره‌گیری از ظرفیت گلخانه‌های موجود و ایجاد گلخانه‌های جدید، می‌توانیم ارزش افزوده بالایی برای منطقه ایجاد کرده و برای فارغ‌التحصیلان اشتغال‌زایی کنیم. واقعیت کشور بحران آب و کمبود برق است که نمی‌توان از آن عبور کرد، بنابراین باید مدیریت بهینه داشته باشیم تا وقفه‌ای در تولید و اشتغال ایجاد نشود. در این راستا، تلاش شده تا این مرکز در کنار دانشگاه‌ها، در حوزه‌های گیاهان دارویی، مسائل جدید و اصلاح نژاد و گیاهی ورود کند. سبزوار یک شهر دانشگاهی است و درخواست داریم که با توجه به فعال بودن مرکز تحقیقات، فعالیت‌های این مرکز در این شهرستان گسترش یابد.
قربانی با اشاره به اقلیم خشک و بیابانی سبزوار تصریح کرد: ما از دیرباز مورد قهر طبیعت بودیم و این اقلیم گرم و خشک نیازمند مدیریت بیشتری است؛ اجرای طرح‌های آبخیزداری، آبخوان‌داری و بیابان‌زدایی از اولویت‌های اصلی ماست. همچنین در حوزه دام، تکمیل زنجیره تولید به طور جدی در سبزوار دنبال می‌شود.
تولید ماهیان خاویاری در دل کویر، نماد عینی تبدیل تحریم به فرصت است
محمدرضا محسنی‌ثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در ادامه این نشست با تأکید بر اینکه محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها می‌تواند به محرکی برای شکوفایی اقتصادی تبدیل شود، اظهار کرد: تولید ماهیان خاویاری در دل کویر سبزوار، نمونه‌ای بارز از تبدیل تحریم به فرصت و خلق شگفتی از دل محرومیت‌هاست.
وی با اشاره به شرایط خاص اقتصادی کشور اظهار کرد: در وضعیت کنونی که کشور به دلیل تحریم‌ها و جنگ اقتصادی با محدودیت‌هایی در تأمین حامل‌های انرژی، مواد شیمیایی و نهاده‌های کشاورزی مواجه است، این موانع باید به بستری برای جهش تولید تبدیل شوند؛ همچنان که در برخی بخش‌ها با تکیه بر دانش بومی و شرکت‌های دانش‌بنیان، بهره‌برداران توانسته‌اند خود را با شرایط نوین تطبیق دهند.
محسنی ثانی با تمجید از تلاش‌های فعالان بخش کشاورزی تصریح کرد: کشاورزان، سربازان خط مقدم جبهه امنیت غذایی هستند و مسئولان نیز در نقش فرماندهان این عرصه باید هدایت و راهبری بهتری ایفا کنند؛ متأسفانه هنوز میان این خط مقدم و بخش مدیریتی، فاصله احساس می‌شود که نیازمند توجه جدی است.
محسنی‌ثانی با اشاره به بحران منابع آب و لزوم جلوگیری از هدررفت این سرمایه حیاتی در بخش کشاورزی خاطرنشان کرد: باید با مدیریت بهینه قطره قطره آب، ضریب بهره‌وری را ارتقا دهیم. در این مسیر، توسعه کشت‌های متمرکز و تولیدات گلخانه‌ای راه‌گشاست، اما متأسفانه روند اجرای این اقدامات هنوز متناسب با نیازها و شرایط روز، کند پیش می‌رود و نیازمند شتاب بیشتری است.
انتهای پیام
