بیش از ۷۰ درصد ظرفیت ذخیره‌سازی سدهای در حال بهره‌برداری استان خالی است، پروژه لایروبی شاخه جنوبی رودخانه حله به پیشرفت فیزیکی ۶۵ درصد رسیده و آب منطقه‌ای ۳۷۴ سازه تقاطعی حادثه‌خیز را شناسایی کرده است.
ارسلان زارع، استاندار بوشهر، در نشست اخیر ستاد فرماندهی عملیات پاسخ به بحران، دستگاه‌های اجرایی و فرمانداران را به آمادگی همه‌جانبه فراخوانده و تدوین و اجرای طرح جامع سیلاب را برای شهرستان‌ها ضروری دانسته است.
پدیده‌های کلان اقلیمی زمان و حجم بارش‌های نقطه‌ای را به‌طور دقیق تعیین نمی‌کنند. با این حال، تجربه بارندگی‌های جنوب کشور نشان می‌دهد آمادگی زیرساختی تنها راه کاهش خسارت در سناریوهای حاد جوی است.
ظرفیت خالی سدها
بر پایه اعلام شرکت آب منطقه‌ای بوشهر، بیش از ۷۰ درصد ظرفیت کل ذخیره‌سازی سدهای در حال بهره‌برداری استان خالی است و همین موضوع امکان کنترل حجم بالایی از روان‌آب‌های سطحی را فراهم می‌کند. مانور فنی بازگشایی و تخلیه رسوب در سدهای رئیسعلی دلواری، تنگ‌ارم، ارغون، خاییز، آبپا، قیزقلعه، اخند و باغان انجام شده است تا دریچه‌ها در زمان اوج ورود جریان بدون اختلال کار کنند.
کارایی این مخازن به شدت و هسته تمرکز بارش‌ها و الگوی هیدرولوژیکی حوضه‌های بالادست وابسته است. ایمنی پایدار نیز زمانی شکل می‌گیرد که پایین‌دست آمادگی پذیرش سرریزها را داشته باشد.
سازه‌های آبخیزداری
در کنار سدهای مخزنی، ۹۰۹ سازه آبخیزداری با مجموع گنجایش ۳۶ میلیون مترمکعب در ۱۰ شهرستان استان مستقر است. اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری بررسی میدانی برای لایروبی، پاک‌سازی رسوبات و بازگشایی مجاری تخلیه این بندها را آغاز کرده تا سازه‌ها بتوانند در تثبیت خاک و مهار سیلاب نقش خود را ایفا کنند.
بندهایی که بستر آن‌ها از رسوب‌های سنواتی پاک شده باشد از خسارت‌های ثانویه جلوگیری می‌کنند. در غیر این صورت، طغیان ناگهانی آبخیزها می‌تواند حجم خطرات پایین‌دست را افزایش دهد.
لایروبی رودخانه حله
پروژه ساماندهی و لایروبی ۱۵ کیلومتر از شاخه جنوبی رودخانه حله در دشتستان با هدف ایمن‌سازی مسیر، تأمین حقابه‌های پایین‌دست و احیای حیات اکولوژیک تالاب به پیشرفت فیزیکی ۶۵ درصد رسیده است. تاکنون ۱۱ هزار و ۳۰۰ متر از طول مسیر بازگشایی و حدود ۵۰۰ هزار مترمکعب رسوب از بستر رودخانه برداشته شده است.
زمان‌بندی تکمیل طرح تا مرداد ۱۴۰۶ ادامه دارد. در نتیجه این گلوگاه طبیعی در بارندگی‌های زمستان پیش‌رو هنوز با تمام ظرفیت طراحی‌شده خود در مدار مهار و انتقال جریان قرار نخواهد گرفت.
سازه‌های تقاطعی و پل‌های ارتباطی
وضعیت سازه‌های تقاطعی و پل‌های ارتباطی آسیب‌پذیرترین بخش مدیریت بحران استان به شمار می‌رود. متولیان آب منطقه‌ای ۳۷۴ سازه تقاطعی حادثه‌خیز را شناسایی کرده‌اند و این موضوع برای راهداری، شهرداری‌ها و دهیاری‌ها هشدار محسوب می‌شود.
بخش عمده آب‌گرفتگی‌های شهری، تخریب راه‌های روستایی و خسارت به زیرساخت‌ها در بارندگی‌های سیل‌آسا به ظرفیت محدود کالورت‌ها، انسداد دهانه پل‌ها و نخاله‌های انباشته در حریم آبراه‌ها برمی‌گردد. اگر این نقاط پیش از شروع بارندگی پاک‌سازی و اصلاح نشوند، سدهای بالادست نمی‌توانند آسیب‌ها را کاهش دهند.
مسیر پیش‌رو
اقدامات انجام‌شده در بوشهر، از تخلیه فنی سدها تا پاک‌سازی بندهای خاکی، از رویکردی پیشگیرانه پیش از ورود به فاز بحران خبر می‌دهد. گذار از هشدار اقلیمی به مهار واقعی بحران به سرعت گرفتن هماهنگی‌های میان‌دستگاهی و پایان یافتن بخش‌های حیاتی لایروبی‌ها بستگی دارد.
آمادگی استان در نخستین رگبارهای سنگین پاییز و زمستان سنجیده خواهد شد و پایداری معابر، عبور بی‌خسارت آب از تقاطع‌ها و تاب‌آوری جوامع محلی در این سنجش نقش دارند. البته که ظرفیت اسمی طرح‌ها معیار این آزمون نیست و نتیجه را بایست پس از وقوع بارندگی ها سنجید.
انتهای پیام
