به گزارش ایسنا، دور نخست انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل در چهارم اکتبر (۱۲ مهر) برگزار شد و در نتیجه‌ای برخلاف نظرسنجی‌های غالب، «فلاویو بولسونارو» سناتور و فرزند «ژائیر بولسونارو» رئیس‌جمهور پیشین این کشور، توانست با اختلاف بیش از دو درصد از «لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا» رئیس‌جمهور کنونی برزیل پیشی بگیرد. این دو نامزد به دور دوم انتخابات راه یافتند که قرار است ۲۵ اکتبر (سوم آبان) برگزار شود.
رقابت نزدیک دو نامزد در شرایطی رقم خورد که جامعه برزیل طی سال‌های گذشته با قطبی‌شدن سیاسی و اجتماعی، اختلافات اقتصادی و مناقشه بر سر عملکرد دولت‌ها و پرونده‌های قضایی روبه‌رو بوده است. در این میان، جریان راست برزیل که پس از محکومیت ژائیر بولسونارو به دنبال بازگشت به قدرت است، با معرفی پسر ارشد او به‌عنوان نامزد انتخابات، تلاش کرده است انسجام خود را حفظ کند.
نتیجه دور نخست همچنین پرسش‌هایی درباره آینده روابط برزیل با آمریکا، چین و روسیه، رویکرد این کشور در قبال گروه بریکس و چندجانبه‌گرایی و نیز تأثیر تغییر احتمالی دولت بر روابط تهران و برازیلیا مطرح کرده است.
«حسین قریبی» سفیر پیشین جمهوری اسلامی ایران در برزیل در گفت‌وگو با ایسنا، ضمن تشریح زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نتیجه دور نخست انتخابات، به بررسی وضعیت جریان بولسوناریست، نقش پرونده‌های قضایی و فساد، پیامدهای احتمالی پیروزی فلاویو بولسونارو بر سیاست خارجی برزیل و آینده روابط این کشور با ایران پرداخت.
زمینه‌های سیاسی و اجتماعی پیشتازی بولسونارو در دور نخست
قریبی در پاسخ به این سوال که «مهمترین زمینه‌ها و عوامل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نتیجه دور نخست انتخابات چه بوده است؟»، گفت: برای درک وضعیت جامعه امروز برزیل و شرایط سیاسی جاری کشور، لازم است قدری به عقب برگردیم. بعد از دو دوره خیلی موفق ریاست‌جمهوری آقای لولا از ابتدای سال ۲۰۰۳ تا پایان ۲۰۱۰ به جای ایشان خانم «دیلما روسف» هم‌حزبی لولا به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شدند. به‌ویژه در دور دوم ریاست خانم روسف، دولت وی دچار مشکلات فراوانی شد و از ۲۰۱۴ بحران اقتصادی که برای مدت نسبتا طولانی از برزیل دور شده بود، دوباره کشور را درگیر کرد. مجموع این مسائل باعث شد خانم روسف در اواخر سال ۲۰۱۵ استیضاح و متعاقبا از طرف کنگره برزیل برکنار شود. در ادامه به جای ایشان، معاون اول رئیس‌جمهور، آقای «میشل تمر» به مدت دو سال رئیس‌جمهور بودند. به‌طور کلی و بتدریج طی این سال‌ها مجموعه‌ای از شکاف‌های موجود طبقاتی، اجتماعی، سیاسی، نژادی، مذهبی و منطقه ای با یکدیگر منطبق شده و جامعه برزیل دچار دوقطبی شدید و بی‌سابقه‌ای گردید.
وی در ادامه تصریح کرد: طی انتخابات سال ۲۰۱۸، سرخوردگی مردم از شرایط کشور و البته شیوه خاص آقای ژائیر بولسونارو در تبلیغات انتخاباتی و ایجاد تحرک اجتماعی، باعث اقبال رای دهندگان برزیلی به ایشان شد و ضمنا حمایت جریانات مذهبی پرقدرت اوانجلیست و نیز تکیه بولسونارو بر مسائل مبتلابه عوام مردم، باعث پیروزی وی شد. موجب شگفتی بود که کسی بدون سوابق آنچنانی سیاسی و عدم وابستگی به قطب‌های سنتی قدرت در برزیل به چنین جایگاهی برسد. اما این پایان ماجرای دوقطبی جامعه نبود و متعاقب آن در برزیل از قبل دو قطبی شده، شکاف‌ها همچنان گسترده‌تر شدند، به‌صورتی که در عمل کمترین فضایی برای جریانات سوم سیاسی وجود داشت و هنوز هم همین‌طور است. حاشیه‌های مربوط به موضوع کرونا و سایر موضوعات داغ اجتماعی و سیاسی، جهتگیریهای سیاست خارجی دولت بولسونارو و استفاده مفرط دو طرف از فضای مجازی برای منکوب کردن طرف مقابل، منجر به عمیق‌تر شدن این شکاف‌ها شد. در این شرایط، جناح چپ برای بازگشت دوباره به صحنه قدرت، به‌دنبال اسطوره خود برای غلبه قاطع بر رئیس‌جمهور وقت آقای بولسونارو در انتخابات سال ۲۰۲۲ بود و نهایتا آقای لولا که قبلا مدت ۱۸ ماه را هم به اتهام فساد مالی در زندان گذرانده بود، با اختلاف اندک دو میلیون رای بیشتر به ریاست جمهوری برزیل برگزید.
سفیر پیشین ایران در برزیل با اشاره به اعتراضات در پی برگزاری آن انتخابات گفت: اعلام نتایج انتخابات سال ۲۰۲۲ که اتفاقا بنده هم به‌عنوان عضوی از تیم ناظران خارجی در ستادهای برگزاری و حوزه‌های انتخابیه اطراف پایتخت حضور داشتم، منجر به اعتراضات و درگیری‌های خشونت‌باری شد که اوج آن را در حمله معترضان به دفاتر ریاست‌جمهوری و سایر ساختمان‌های دولتی در ۸ ژانویه ۲۰۲۳ شاهد بودیم. در واکنش و پس از ماه‌ها پیگیری قضایی، روند محاکمات منجر به صدور احکامی برای رهبران این اعتراضات شد و شخص آقای ژائیر بولسونارو هم به ۲۷ سال زندان محکوم گردید. این رای پایان وضع موجود نبود بلکه متقابلا جریان راست را مصمم کرد که از ظرفیت انتخابات ۲۰۲۶ هم برای کسب قدرت و هم اعطای عفو به بولسونارو نهایت بهره را ببرد.
قریبی با تاکید بر این نکته که «فلاویو بولسونارو برای پیگیری تحقق این موضوع برگزیده شد»، گفت: نامزدهای مختلفی در درون جریان راست مطرح بودند که به جز سناتور فلاویو بولسونارو، شاید دو تن از مهمترین آنها، آقای «تارسیسیو دِفِریتاس» فرماندار بانفوذ ایالت مهم و کلیدی سائوپائولو بود و دیگری خانم «میشل بولسونارو» همسر رئیس‌جمهور سابق. در نهایت با نظر بولسونارو پدر، سناتور فلاویو بولسونارو، فرزند ارشد وی منتخب جناح راست برای رقابت با آقای لولا شد. کارزار انتخاباتی سناتور بولسونارو بتدریج و حساب شده کار کردند و دست آخر هم بر خلاف نظرسنجی‌های غالب، با بیش از دو درصد رای بیشتر در انتخابات چهارم اکتبر از آقای لولا پیشی گرفت. دو نفر به مرحله دوم راه یافته‌اند که انتخابات روز سوم آبان ماه برگزار خواهد شد.
آیا نتیجه دور نخست نشانه افول سیاست‌های لولاست؟
وی در پاسخ به این پرسش ایسنا که «آیا این نتیجه نشانه افول پایگاه اجتماعی لولا یا احیای جریان راست‌گرای بولسونارو است؟»، گفت: اینکه این نتیجه به خاطر افول جریان حاکم هست یا تقویت جریان بولسونارو، با توجه به فضای دوقطبی موجود، به سادگی نمی‌شود قضاوت کرد. به‌طور کلی همیشه دولتی که سر کار هست باید بار مشکلات موجود و سرزنش‌ها را به دوش بکشد. برای لولا هم این مسئله اجتناب ناپذیر است. از طرف دیگر جریان راست بعد از محاکمه و زندانی شدن آقای بولسونارو، به دنبال راهی بود که خودش را بازیابی کند و در انتخابات تمام قد پشت سر آقای فلاویو بولسونارو، پسر ارشد بولسونارو پدر قرار گرفت و این انسجام و اتحاد در پیشگیری از تشتت آرا مؤثر بود. به طور کلی هم محیط شرایط بین‌المللی و حاکمیت آقای ترامپ در آمریکا و نتایج انتخابات در سایر حوزه های آمریکای لاتین به ویژه آرژانتین و کلمبیا شرایط انگیزشی مساعدی ایجاد کرده بود.
سفیر پیشین ایران در برزیل با یادآوری این نکته که «وقتی جامعه دوقطبی می‌شود و میزان آرا خیلی خیلی به هم نزدیک است، اتفاقات و عوامل درجه دوم و حاشیه‌ای می‌توانند سرنوشت‌ساز شوند»، تصریح کرد: فارغ از نتیجه دور دوم انتخابات یکشنبه آتی، باید گفت که جناح راست و به‌ویژه حزب لیبرال آقای بولسونارو، تاکنون پیروزی قابل توجهی کسب نموده است. اکثریت خیلی قوی و تعیین‌کننده در کنگره در اختیار جریان بولسوناریست است و سایه جریان راست بر خیلی از سیاست‌های آتی برزیل سنگینی خواهد کرد. فرزند دیگر بولسونارو و همسرش به‌عنوان سناتور انتخاب شدند و حزب لیبرال نفوذ قابل توجهی در کنگره آتی دارد. بولسوناریست‌ها با شعار تغییر وارد شدند و لولا مجبور بود تا از سیاست‌های موجود و تداوم آنها دفاع کند و مسلما عمل دوم خیلی سخت‌تر است.
تأثیر محکومیت ژائیر بولسونارو بر رفتار رأی‌دهندگان
قریبی در پاسخ به این سوال که «ژائیر بولسونارو به دلیل نقش خود در پرونده تلاش برای کودتا به حبس محکوم شده است؛ با این حال، پسر او اکنون در رقابت نهایی ریاست‌جمهوری قرار دارد این مسئله درباره پایگاه اجتماعی بولسوناریسم و تأثیر پرونده‌های قضایی پدرش بر رفتار رأی‌دهندگان برزیلی چگونه است؟»، گفت: جناح راست و جریان بولسوناریست از ابتدا پرونده مربوط به اعتراضات پس از انتخابات به‌ویژه هشتم ژانویه ۲۰۲۳ را سیاسی تلقی می‌کرد و قاضی این پرونده، آقای «دی مورائس» را بی‌طرف و صالح به رسیدگی نمی‌دانست. این مسئله همواره مورد اعتراض طرفداران بولسونارو و بطور کلی جناح راست بوده است. پس از طی مراحل قضایی و اجرای حکم آقای بولسونارو، سردمداران جناح راست به کرات تلاش کردند تا از سازوکارهای عفو قانونی در کنگره استفاده کنند که هر بار در این زمینه موفق نشدند. بنابراین عملا تنها راهی که برای آنها مانده بود تمرکز بر انتخابات آتی ریاست‌جمهوری و انتخاب فردی از طیف خودشان بود که بتواند از اختیارات رئیس‌جمهور استفاده و ژائیر بولسونارو را عفو کند. همین مسئله رفع حصر، خودش یک انگیزه قوی در پایگاه اجتماعی راست‌گراها ایجاد کرده بود که باعث مشارکت گسترده طرفداران جناح راست در دور اول شد.
وی در پاسخ به این پرسش که «با توجه به اتهامات و حواشی مالی مطرح‌شده درباره برخی اعضای خانواده بولسونارو، چرا این مسائل الزاماً به تضعیف پایگاه رأی این جریان منجر نشده‌اند؟ آیا هویت سیاسی و گرایش ایدئولوژیک رأی‌دهندگان در برزیل بر ملاحظات مربوط به سلامت مالی و قضایی نامزدها غلبه کرده است؟»، تصریح کرد: در برزیل موضوعات مربوط به فساد مالی و پرونده‌های برخورد با مسائل و چالش‌های این چنینی برای سیاستمداران یک امر نادر نیست و همیشه موضوعاتی از این جنس اتفاق می‌افتند.
سفیر پیشین ایران در برزیل گفت: در سال جاری میلادی، مهمترین و جنجالی‌ترین پرونده فساد، مربوط به صاحبان بانک مستر بود که ارتباطات زیادی با سیاست‌مدارانی از هر دو جناح برقرار کرده بودند. مدیران این بانک برای پیشبرد اهدافشان به کانون‌های قدرت نزدیک شده بودند. در یک مورد، فایل صوتی منتشر شد که ظاهرا آقای سناتور فلاویو بولسونارو درخواست چند ده میلیون دلار برای تهیه یک پروژه تبلیغاتی به نفع پدرش کرده بود. مسئله خیلی با جار و جنجال همراه بود و در ابتدا توانست مقداری از محبوبیت سناتور بولسونارو کم کند ولی به‌تدریج شواهدی از ارتباط همان مدیران بانک مستر با نزدیکان آقای قاضی دی مورائس پیدا شد. این همان قاضی هست که بولسونارو پدر را به حبس محکوم کرده و متهم به جانب‌داری از دولت حاکم چپ برزیل است. در نتیجه و در مبادله سیل اتهامات بین طرفین، نتیجه ملموس و قابل توجهی که بتواند روی محبوبیت نامزدها اثر منفی داشته باشد، دیده نشد. شاید یک دلیل مهم آن همان فضای سیاسی دوقطبی متصلب برزیل این روزها باشد که سیل اتهامات فساد دو طرف دیگر از کارایی متعارف افتاده است.
روابط برزیل و آمریکا در صورت پیروزی فلاویو بولسونارو
در بعد سیاست خارجی، قریبی در پاسخ به این پرسش که «پیروزی احتمالی فلاویو بولسونارو چه تأثیری بر روابط برزیل و آمریکا خواهد داشت؟ آیا نزدیکی سیاسی او به دونالد ترامپ می‌تواند به تغییر جهت سیاست خارجی برزیل و کاهش استقلال این کشور در برابر واشنگتن منجر شود؟»، گفت: آقای ترامپ از ابتدای انتخاب به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا، خیلی آشکار در مسائل برزیل و به‌طور کلی آمریکای لاتین دخالت نموده است. اصطلاح دکترین دانروئه که شکل ترامپی شده از دکترین سنتی مونروئه را ارائه می‌دهد، ناظر بر همین سیاست دولت ترامپ است. فارغ از آن، خانواده آقای بولسونارو روابط خوب و صمیمانه‌ای با خانواده آقای ترامپ دارند. در جریان جنگ تعرفه‌ای با برزیل، آقای ترامپ این عدم وضع تعرفه سنگین را رسما طی نامه‌ای با آزادی آقای بولسونارو پدر از زندان مرتبط کرده بود که مورد موافقت دولت لولا قرار نگرفت. بنابراین می‌شود پیش بینی کرد که همین سطح از مناسبات که در دوره بولسونارو پدر و دوره اول آقای ترامپ شاهد بودیم، در دوره بولسونارو پسر هم ادامه یافته و حتی ارتقا پیدا کند.
وی با یادآوری این نکته که «ساحت سیاست، مکانیکی و تابع قواعد لایتغیر نیست»، گفت: برای درک بهتر این مسئله لازم است برزیل را بهتر بشناسیم. به خاطر نوع حکومت غیرمتمرکز و ساختار توزیع قدرت در برزیل، تصمیم صرف دولت فدرال تعیین‌کننده مطلق سیاست خارجی این کشور نیست. دولت فدرال در برزیل محدودیت‌های خاص خودش رو دارد. در ساختار قدرت در برزیل، احزاب سیاسی متعدد و بویژه احزاب میانه‌رو، مجالس نمایندگان و سنا، دولت‌های ایالتی، بخش خصوصی بسیار نیرومند و تشکل‌های قدر بخش خصوصی تاثیرگذاری بالایی دارند. بنابراین نمی‌توان به صورت قطعی به این سوال پاسخ داد. جهت‌گیری سیاست خارجی برزیل حتما تمایل بیشتری به سوی آمریکا خواهد داشت ولی به این معنا نیست که منافع برزیل در جایی که با منافع آمریکا مغایرتی داشته باشد، در آنجا فدای این رابطه خاص بشود. نیروهایی هستند که بین چنین منافعی موازنه ایجاد می‌کنند و در شرایطی ممکن است ایجاد چنین توازنی حتی منجر به تعارض بین دو طرف شود و این نکته مهمی است که مایلم آن را برجسته کنم.
آینده روابط برزیل با چین، روسیه و بریکس
سفیر پیشین ایران در برزیل در پاسخ به این پرسش خبرنگار ایسنا که «لولا دا سیلوا از حامیان چندجانبه‌گرایی و تقویت نقش کشورهای جنوب جهانی بوده است. در صورت پیروزی فلاویو بولسونارو، چه تغییراتی در رویکرد برزیل نسبت به بریکس و روابط آن با چین و روسیه محتمل خواهد بود؟»، گفت: برزیل در موضوع چندجانبه گرایی همیشه داعیه‌دار بوده و در مسئله جنوب جهانی، اصولا برزیل را به عنوان رهبر جنوب جهانی می شناسند. اینکه این انتخابات تغییراتی در رویکرد نسبت بریکس و روابط با چین و روسیه خواهد داشت را به نظرم باید به تفکیک روشن کنیم. ابتدا از چین شروع می‌کنم. چین شریک اول تجاری برزیل با بیش از ۱۷۰ میلیارد دلار حجم تجارت دوجانبه است. فقط در سال گذشته، چین بالای یکصد میلیون تن دانه سویا از برزیل خریداری کرده که واقعا رقم بسیار قابل توجهی است و این مساله حتی توانسته بر بازار صادرات سویا در آمریکا تاثیر قابل توجهی داشته باشد. چین یکی سرمایه‌گذاران عمده در زیرساخت‌های اقتصادی، تجاری و صنعتی برزیل است. خودروهای چینی به تدریج بازار برزیل را تسخیر می‌کنند. شرایط اعتباردهی بانک‌های چینی واقعا جذاب و روان انجام می‌شود. این روابط به قدری گسترده و نافع است که در نخستین اظهار نظر پس از دور اول انتخابات، سناتور فلاویو بولسونارو هم بر پیشبرد تقویت همزمان روابط با چین و آمریکا تاکید نمود. نکته دیگر اینکه چینی‌ها روابط متوازن و گسترده‌ای با دو جناح پرقدرت راست و چپ در برزیل داشته‌اند. یعنی اینکه روابط خوب یک بخش اقتصادی از برزیل با آمریکا مثلا بخش معدن که روابط تنگاتنگی با آمریکا دارد، باعث نشده که چنین روابطی با چین برقرار نشود و این یکی از مختصات قوی پراگماتیسم یا عملگرایی در سیاست خارجی برزیل است.
وی در مورد روسیه نیز گفت: روابط بولسونارو پدر و آقای پوتین بسیار حسنه بود. برزیل و روسیه در اوج کرونا در رابطه با بحران واردات کود اوره، همکاری قابل توجهی داشتند. بولسونارو همیشه در جلسات خصوصی و عمومی افتخار می‌کرد که توانسته بحران کودهای اوره برزیل را از طریق روابط ویژه با روسیه حل کند. همین الان هم واردات گازوئیل ارزان قیمت از روسیه به صورت غیر مستقیم یکی از منابع مهم تامین بازار بزرگ برزیل هست. شرکت‌های روسی در زمینه‌های مختلفی در برزیل فعال و موفق هستند. بنابراین محتمل است که این روابط به همین شکل ادامه پیدا خواهد کرده و تحت تاثیر شرایط جدید قرار نگیرد.
قریبی در ادامه گفت که «رابطه با بریکس و سازمان ملل قضیه‌ای متفاوت است و مطمئنا تحت تاثیر سیاست آقای ترامپ، رویکرد برزیل در دوره بولسونارو پسر با بریکس یک رویکرد مضیق و کم فروغ پیش‌بینی می‌شود. به‌طور کلی هم این روزها چندجانبه گرایی حال و روز خوشی در دنیا ندارد و باید امیدوار بود که موج موافق دیگری در آینده در راه باشد.»
تقویت جریان راست در آمریکای لاتین و پیامدهای منطقه‌ای
وی درباره این انگاره که «آیا رقابت لولا و فلاویو را می‌توان بخشی از روند تقویت جریان‌های راستگرا در آمریکای لاتین دانست و پیروزی احتمالی فلاویو چه تأثیری بر توازن سیاسی منطقه و روابط کشورهای آمریکای لاتین با آمریکا خواهد گذاشت؟»، گفت: روند قدرت گرفتن دولت‌های راست منطقه خیلی جدی بوده و در تمام انتخابات‌های اخیر منطقه عمومیت یافته است. نتایج روزهای آینده در برزیل به تنهایی وزنی معادل با سایر کشورهای منطقه خواهد داشت و در صورت پیروزی بولسونارو، تاثیر بزرگی بر جای می‌گذارد. اینکه آیا این مسئله حتما نفع آمریکا خواهد بود جای بحث دارد. یعنی نباید نگاه مطلق انگارانه در رابطه با سیاست خارجی و روابط بین‌الملل داشته باشید. چه بسا مسائلی پیش بیاید که همین دول راستگرا هم نتوانند به توازن در ارتباط با منافع با آمریکا بویژه دولت ترامپ برسند.
این دیپلمات با بیان اینکه «زمینه‌های جدید شکاف و اختلاف اجتناب ناپذیر است»، تصریح کرد: رویکرد آمریکای ترامپ در نگاه از بالا و تحمیل خواسته‌ها بصورت حداکثری حتما باعث واکنش‌هایی در کشورهای منطقه خواهد شد. لذا باید منتظر موج‌های بعدی در واکنش به شرایط فعلی باشیم. تردیدی نیست که آمریکا در حال حاضر چالش کمتری در منطقه دارد ولی این به معنای بروز مسائل جدید در روابط با کشورهای منطقه نخواهد بود. عصر رسانه و شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی پویا و کاربران جوان با افکار پیش‌رو و متکثر، عصر پایداری روابط یک‌طرفه از بالا به پائین نیست.
تأثیر نتیجه انتخابات بر روابط تهران و برازیلیا
درخصوص روابط با ایران، قریبی در پاسخ به این سوال خبرنگار ایسنا که «با توجه به تفاوت رویکردهای سیاسی لولا و فلاویو بولسونارو، نتیجه انتخابات چه تأثیری بر روابط تهران و برازیلیا خواهد داشت؟ آیا ظرفیت‌های اقتصادی، کشاورزی و همکاری‌های چندجانبه دو کشور می‌تواند از تأثیر اختلافات سیاسی بر روابط دوجانبه بکاهد؟»، گفت: روابط برزیل و ایران در طول این دوره ۱۲۳ ساله همواره مبتنی بر یک بستر قوی با نوسان کمتری در مقایسه با سایر کشورها بوده است. در دوره‌هایی روابط ما به‌ویژه در زمینه سیاسی دچار نوساناتی شده ولی منجر به عقبگردهای جدی نشده است. در دوره‌ای که کار خودم را به عنوان سفیر در برزیل شروع کردم تنها ۱۴ ماه از شروع به‌کار بولسونارو پدر گذشته بود. علیرغم برداشتی که نسبت به ایدئولوژی و جهتگیریهای سیاسی دولت بولسونارو وجود داشت ولی وجه تاریخی و روابط عمیق دو ملت غالب و سنگین‌تر بود. خیلی سریع این وجه قوی در تعاملات و گفت‌وگوهای ما خودش را نشان داد و دیالوگ سازنده‌ای با بخش‌های مختلف کابینه و شخص آقای رئیس‌جمهور برقرار شد. این تعاملات همزمان با بخش‌های مختلف کنگره، شخصیت‌های وزین سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و به‌ویژه شرکتها و تشکل‌های بخش خصوصی ادامه یافت و منجر به این شد که در دوره دولت بولسونارو و سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ شاهد بالاترین رکورد روابط تجاری دوجانبه باشیم. گروه‌های تجاری در زمینه‌های مختلف تشویق به تعامل شدند و بیشترین میزان صادرات کود اوره و سایر اقلام به برزیل را در این دوره به‌خصوص داشتیم. تاسیس شعبه برزیلی اتاق مشترک بازرگانی دو کشور به عنوان نماینده رسمی بخش خصوصی در سائوپائولو در همان دوره و در مراسم ویژه‌ای با حضور افراد بلندپایه نزدیک به شخص آقای بولسونارو در آن موقع اتفاق افتاد.
وی افزود: این توافق برقرار بود که از ظرفیت‌های اقتصادی و تجاری بصورت حداکثری با هدایت بخش خصوصی استفاده کنیم و ضمن احترام به سلیقه هر طرف، اختلافات سیاسی را از دایره توجه خودمان دور کنیم. برخلاف وزیر خارجه اول دولت بولسونارو که زیادی ایدئولوژی زده بود، وزیر خارجه دوم ایشان، شخصیت حرفه‌ای، متوازن با نگاه عمل‌گرایانه بودند و خیلی راحت می‌توانستم با ایشان در مورد پیگیری منافع مشترک تعامل و گفتگو کنم. معتقدم که بنیان‌های عملگرایی در برزیل ریشه‌دار و مورد حمایت اکثر گرایشات سیاسی در این کشور است. اصولا سیاست ثابت ما هم ارتباط متوازن با همه جریانات سیاسی در برزیل بوده است. بدترین گزینه، خروج از چنین وضعیتی است که اثرات بسیار مخربی دارد.
سفیر پیشین ایران در برزیل با بیان اینکه «باید به خودمان یادآوری کنیم که دولت نمی‌تواند و نباید تصدی‌گری در حوزه اقتصاد و تجارت داشته باشد و بخش خصوصی را باید به‌صورت حداکثری مورد حمایت قرار داد تا بتواند در بخش‌های مختلف، زمینه‌های کاری خودش را پیدا و دنبال کند»، گفت: مشارکت سازنده بین بخش خصوصی و دولت و در اینجا به‌طور خاص وزارت امور خارجه و سفارتخانه‌ها، می‌تواند منجر به نتایج بزرگی شود. نگاه‌های کلیشه‌ای چند دهه قبل پاسخگوی نیازهای امروز نیست. وظیفه اصلی دستگاه دیپلماسی نه کار بلاگری برای چند صد فالور است، نه تسهیل کنندگی تشریفات مراودات رسمی و نه صرف تبادل مکاتبات بین دستگاه‌های بروکراسی است؛ دیپلماسی دوجانبه با برزیل از اقتصاد و تجارت، از مزارع و تعاونی‌های بزرگ، از تشکل‌های تجاری و اتاق‌های بازرگانی، بنادر و کشتیرانی و از نمایشگاه‌ها و همراهی با تجار خرد و کلان از هر دو طرف، باید خلق فرصت کند، منافع حداکثری را احراز و به جد دنبال کند و در نهایت همین منافع مشترک ضامن پایداری روابط در گذر زمان و تغییرات مستمر سیاسی هستند.
عوامل تعیین‌کننده نتیجه دور دوم انتخابات
قریبی در بخش پایانی گفت‌وگو با ایسنا و در پاسخ به این پرسش که «با توجه به رقابت نزدیک دو نامزد در دور نخست، چه عواملی نتیجه نهایی انتخابات را تعیین خواهند کرد؟ نقش رأی‌دهندگان مردد، جریان‌های مذهبی و حامیان نامزدهای حذف‌شده در این مرحله چیست و کدام نامزد از ظرفیت بیشتری برای جذب آرای آنان برخوردار است؟»، گفت: کارزارهای انتخاباتی دو طرف با شدت تمام ادامه دارد و من به صورت روزانه تحولات را دنبال می‌کنم. فاصله آرا بین دو طرف در حد دو درصد هست که بسیار فاصله کمی است. در جناح چپ تلاش می‌کنند اقشاری از رای دهندگان که در انتخابات مرحله اول با نارضایتی حضور پیدا نکردند را تشویق به حضور کنند. حضور آنها در مرحله دوم می‌تواند کمک قابل توجهی به کارزار آقای لولا باشد. هدف کارزار لولا حضور حداکثری مردم در انتخابات روز یکشنبه آتی است. برخی از مردم دلخوری‌هایی دارند که دولت سعی می‌کند نظر آنها را جلب کند. امنیت شهرها و میزان جرائم خیابانی یک دغدغه جدی برای مردم هست. اعلام اخیر مبنی بر کاهش سن مسئولیت کیفری از ۱۸ سال به ۱۶ سال یک علامت مهم از سوی دولت به‌شمار می‌رود که در هفته گذشته اعلام شد. برخی باندهای جنایتکار برای فرار از مسئولیت کیفری از افراد زیر ۱۸ سال برای انجام جرائم بهره می‌بردند. همچنین کاهش ساعت کار اجباری از ۴۴ ساعت در هفته به ۴۰ ساعت نیز در همین راستا برای جلب رای‌دهندگان تعبیر می‌شود.
وی افزود: در جناح راست هم خانواده بولسونارو و صاحبان کسب و کارهای بزرگ نقش کلیدی در تشویق مردم به مشارکت دارند. استفاده از نارضایتی مردم، امید به تغییر و تحول و مبارزه با فساد و مقابله با جرائم فراگیر خیابانی محرک مشارکت طرفداران فلاویو بولسونارو برای مشارکت جدی‌تر در مرحله دوم است.
سفیر پیشین ایران در برزیل با بیان اینکه «هیچ‌کدام از دو کاندیدا تلاش نمی‌کنند که بخش‌هایی از آرای جناح مقابل را به خودشان جلب کنند چون در جامعه به شدت دوقطبی شده، چنین چیزی نتیجه بخش نیست»، گفت: چند روزی تا مرحله دوم انتخابات باقی است و منتظر خواهیم شد تا نتایج را ببینیم. شاید گفتن این نکته هم خالی از لطف نباشد که انتخابات برزیل تمام الکترونیک و بصورت آنلاین بدون استفاده از کاغذ هست. هر کس کد نامزد خود را در دستگاه وارد می‌کند و همزمان نتایج تجمیع می‌شوند و این تنها نمونه رای‌گیری تمام الکترونیک بدون کاغذ در دنیاست.
انتهای پیام
