لینا حسینی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به درس‌های سیره حضرت فاطمه زهرا (س) برای جامعه امروز، اظهار کرد: ایمان واقعی تنها در باور قلبی یا انجام اعمال عبادی خلاصه نمی‌شود، بلکه در رفتار فردی، روابط اجتماعی و موضع‌گیری انسان در برابر حق و باطل نیز نمود پیدا می‌کند. ایمان فاطمی در صداقت، عدالت‌خواهی، مسئولیت‌پذیری و حساسیت نسبت به سرنوشت جامعه ظهور می‌یابد و از این منظر، سیره حضرت زهرا(س) الگویی برای پیوند اعتقادات دینی با مسئولیت‌های اجتماعی است.
وی با اشاره به دفاع حضرت زهرا(س) از ولایت امیرالمؤمنین علی (ع) پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، افزود: خطبه فدکیه تنها به مطالبه یک حق مالی محدود نمی‌شود، بلکه حضرت در آن با استناد به آیات قرآن کریم، یادآوری تعالیم پیامبر(ص) و تبیین جایگاه امیرالمؤمنین(ع)، به نقد شرایط جامعه اسلامی پس از رحلت پیامبر(ص) پرداختند.
این پژوهشگر دینی با اشاره به بخشی از این خطبه که در آن آمده است «شیطان از مخفیگاه خود سر برآورد و شما را به سوی خود فراخواند و شما را پاسخ‌گوی دعوت خویش یافت»، اظهارکرد: این فراز بیانگر نگرانی حضرت از فاصله گرفتن جامعه از معیارهای حق و پیامدهای چنین انحرافی است. موضع‌گیری ایشان نشان می‌دهد که دفاع از حق و ارزش‌های دینی نیازمند آگاهی، استدلال و توجه به سرنوشت جامعه است.
حسینی ادامه داد: مسئولیت دفاع از حق تنها بر عهده مسئولان یا شخصیت‌های برجسته نیست و هر فرد متناسب با موقعیت خود، در خانواده، مدرسه، دانشگاه، محل کار و فضای مجازی وظایفی دارد. محبت به حضرت زهرا(س) نیز زمانی به سرمایه‌ای تربیتی و اجتماعی تبدیل می‌شود که در انتخاب‌ها و رفتارهای ما اثر بگذارد.
وی با تأکید بر ضرورت مطالعه خطبه فدکیه از سوی جوانان و نوجوانان، خاطرنشان کرد: این خطبه می‌تواند آنان را با شیوه استدلال حضرت زهرا(س)، نحوه مواجهه ایشان با مسائل جامعه و اهمیت دفاع آگاهانه از حق آشنا کند.
ایستادگی بر حق؛ حتی در شرایط دشوار
این پژوهشگر دینی با بیان اینکه حق‌طلبی به معنای نادیده گرفتن دشواری‌ها نیست، گفت: ارزش ایستادگی زمانی روشن‌تر می‌شود که دفاع از حق هزینه داشته باشد و فرد با وجود مشکلات، از اصول و باورهای خود دست نکشد. با این حال، در سیره حضرت زهرا(س)، حق‌طلبی با آگاهی، استدلال و یادآوری معیارهای دینی همراه است؛ بنابراین، دفاع مؤثر از اصول به شناخت درست موضوع و توانایی بیان منطقی دیدگاه‌ها نیاز دارد.
حسینی افزود: در زندگی فردی و اجتماعی نیز ممکن است دفاع از یک حق یا مقابله با رفتاری نادرست دشوار باشد. الگوگیری از سیره حضرت می‌تواند مسئولیت‌پذیری و پایداری اخلاقی را تقویت کند، مشروط بر اینکه میان پافشاری بر حق و واکنش‌های هیجانی تفاوت قائل شویم و تصمیم‌گیری را بر شناخت، استدلال و رعایت اصول اخلاقی استوار کنیم.
ضرورت کاهش فاصله میان شناخت دینی و رفتار نسل جوان
وی با اشاره به نقش خانواده و نهادهای آموزشی در معرفی سیره حضرت زهرا(س) به نسل جوان، اظهار کرد: مسئله اصلی در تربیت دینی صرفاً کمبود اطلاعات نیست، بلکه گاهی میان شناخت، باور و رفتار فاصله ایجاد می‌شود. ممکن است جوانی اطلاعات فراوانی درباره زندگی و فضائل حضرت داشته باشد، اما نداند این شناخت چه تغییری باید در تصمیم‌های روزمره او ایجاد کند. ازاین‌رو، لازم است از معرفی صرف فضائل به سمت تربیت مبتنی بر الگو، تجربه و تمرین حرکت کنیم.
این پژوهشگر دینی با تأکید بر نقش خانواده به‌عنوان نخستین محیط تربیتی فرزندان، بیان کرد: یکی از مؤثرترین روش‌های آموزش ارزش‌های دینی، الگوبودن والدین است. اگر از صداقت و عدالت سخن بگوییم، اما در زندگی روزمره به آن‌ها پایبند نباشیم یا در برخورد با فرزندان تبعیض قائل شویم، آموزش ما اثر عمیقی نخواهد داشت. تربیت دینی زمانی درونی و ماندگار می‌شود که ارزش‌هایی مانند صداقت، عدالت، مسئولیت‌پذیری و احترام به حقوق دیگران در رفتار اعضای خانواده نیز دیده شود.
حسینی ادامه داد: در مدارس و دیگر محیط‌های آموزشی نیز باید از روش‌های یک‌طرفه و صرفاً سخنرانی‌محور فاصله گرفت. گفت‌وگو، تحلیل موقعیت‌های واقعی و تمرین تصمیم‌گیری به نوجوانان و جوانان کمک می‌کند ارتباط میان سیره شخصیت‌های دینی و زندگی خود را بهتر درک کنند و به‌جای دریافت منفعلانه اطلاعات، درباره کاربرد آموزه‌های دینی در مسائل روزمره بیندیشند.
ضرورت معرفی جامع و مستند شخصیت حضرت زهرا(س)
وی با تأکید بر اینکه شخصیت حضرت زهرا(س) نباید تنها در یک نقش یا بُعد خلاصه شود، گفت: نسل جوان باید در سیره ایشان، معنویت و بندگی خدا، علم و معرفت، کرامت، مسئولیت خانوادگی و حضور آگاهانه و حق‌طلبانه در جامعه را مشاهده کند. ولایت‌محوری و ولایت‌پذیری نیز از محورهای مهم در معرفی شخصیت حضرت است و ارائه تصویری جامع از ایشان زمینه الگوبرداری کاربردی‌تر را فراهم می‌کند.
این پژوهشگر دینی استفاده از گفت‌وگوی صمیمانه، روایت مستند، فیلم و محتوای تصویری باکیفیت، فعالیت‌های گروهی، پروژه‌های خدمت اجتماعی و فضای مجازی را در معرفی سیره حضرت به نسل جدید مؤثر دانست و افزود: جذابیت ابزارهای آموزشی نباید جای محتوای معتبر را بگیرد. در نقل روایت‌ها و حکایت‌های تاریخی باید از انتشار مطالب نادرست یا گزارش‌های فاقد پشتوانه مشخص خودداری کرد تا محتوای آموزشی، هم متناسب با مخاطب و هم از نظر علمی و دینی قابل اتکا باشد.
معیار موفقیت آموزش‌های دینی، تغییر رفتار است
حسینی با تأکید بر ضرورت ارزیابی اثرگذاری برنامه‌های تربیتی، اظهار کرد: برای سنجش موفقیت آموزش‌های دینی نباید تنها به میزان اطلاعاتی که جوانان به خاطر می‌سپارند توجه کنیم، بلکه باید ببینیم این آموزش‌ها چه تغییری در رفتار آنان ایجاد کرده است؛ برای مثال، آیا پس از آشنایی با سیره حضرت زهرا(س)، در رفتار روزمره صداقت بیشتری نشان می‌دهند، در برابر تحقیر دیگران حساس‌تر می‌شوند، مسئولیت‌های خود را جدی‌تر می‌گیرند یا پیش از انتشار مطالب در فضای مجازی، درباره صحت آن‌ها تحقیق می‌کنند؟
وی تصریح کرد: هدف تربیت دینی باید به‌کارگیری آموخته‌ها در موقعیت‌های واقعی زندگی باشد. از این منظر، شناخت سیره حضرت زهرا(س) زمانی اثرگذارتر خواهد بود که به تقویت مسئولیت‌پذیری، رعایت حقوق دیگران، صداقت در روابط، حساسیت نسبت به بی‌عدالتی و تصمیم‌گیری آگاهانه منجر شود. همکاری خانواده، مدرسه و دیگر نهادهای تربیتی، الگوبودن والدین، آموزش تعاملی، معرفی جامع و مستند شخصیت حضرت و استفاده سنجیده از رسانه‌های جدید می‌تواند به کاهش فاصله میان شناخت دینی و زندگی روزمره نسل جوان کمک کند.
انتهای پیام
