به گزارش ایسنا، دکتر امیر شکری امروز در نشست رویداد مساله‌محور هوش مصنوعی در سلامت که در بیمارستان سینا برگزار شد، با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت داده‌ها و فناوری‌های هوشمند در فرایندهای درمانی، اظهار کرد: یکی از مسائل اصلی نظام سلامت این است که فرایندهای بیمارستانی ما هنوز به اندازه کافی از ظرفیت واقعی داده‌ها و فناوری‌های هوشمند بهره نمی‌برند. مسئله این است که چگونه می‌توانیم این ظرفیت‌ها را به خدمات واقعی برای بیماران تبدیل کنیم. هدف از این همکاری، صرفاً تولید چند نرم‌افزار یا اپلیکیشن نیست، بلکه باید با مشارکت مجموعه‌های مختلف به سمت حل مسائل واقعی نظام سلامت حرکت کنیم. در این مسیر، لازم است به تجربه کشورهای دیگر و میزان سرمایه‌گذاری آنها در حوزه هوش مصنوعی پزشکی نیز توجه داشته باشیم.
شکری با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره سرمایه‌گذاری کشورهای مختلف در حوزه هوش مصنوعی پزشکی، گفت: منابع مالی کشورها در این حوزه قابل مقایسه با یکدیگر نیست، اما این موضوع نباید موجب شود از حرکت به سمت استفاده از هوش مصنوعی در پزشکی غافل شویم. اگر در سال‌های آینده نتوانیم این فناوری را به‌درستی وارد حوزه پزشکی کنیم، ممکن است در رقابت علمی و ارائه خدمات درمانی با چالش‌های جدی مواجه شویم.
وی با اشاره به شکل‌گیری همکاری راهبردی میان بیمارستان سینا و مجموعه‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، ادامه داد: با وجود دغدغه‌ها و نگرانی‌های موجود، تلاش کردیم همکاری مؤثری را شکل دهیم. همان‌طور که در ابتدای این رویداد نیز اشاره شد، تفاهم‌نامه‌ای میان مسئولان مربوطه به امضا رسید و تأکید ما این بود که این همکاری باید به نتیجه عملی برسد؛ چراکه امضای تفاهم‌نامه به‌تنهایی کافی نیست و باید بتوانیم اعتماد شکل‌گرفته را به دستاوردهای ملموس تبدیل کنیم.
معاون پژوهشی بیمارستان سینا با قدردانی از همکاری اعضای هیئت علمی این بیمارستان، گفت: از تمام استادان بیمارستان سینا تشکر می‌کنم که با اعتماد و همراهی، نیازها و چالش‌های واقعی خود را مطرح کردند. در مجموع، حدود ۳۰ موضوع و نیاز پژوهشی شناسایی شد که از میان آنها، سه تا چهار موضوع برای پیگیری در قالب این رویداد انتخاب شد.
وی با تأکید بر ضرورت اولویت‌بندی نیازهای واقعی در توسعه فناوری، افزود: در گفت‌وگوهایی که با استادان و متخصصان خارج از کشور داشتیم، یکی از نکات مهم این بود که منابع محدود هستند و قرار نیست هر ایده‌ای به محصول تبدیل شود. ممکن است نرم‌افزاری تولید شود که در ابتدا جذاب به نظر برسد، اما یک سال بعد دیگر مورد استفاده قرار نگیرد. بنابراین، مسئله اصلی این نیست که چه محصولی تولید کنیم، بلکه باید بدانیم چه نیازی وجود دارد و کدام راهکار می‌تواند باری از دوش نظام سلامت بردارد.
شکری ادامه داد: بر همین اساس، نیازهای مطرح‌شده از سوی گروه‌های تخصصی بیمارستان، از جمله گروه رادیولوژی و متخصصان حوزه نورولوژی بررسی شد و با مشورت پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، این نیازها سازمان‌دهی و در قالب رقابت میان شرکت‌های دانش‌بنیان تعریف شدند.
وی با بیان اینکه موفقیت این رویداد را نمی‌توان صرفاً با تعداد شرکت‌های برگزیده یا جوایز اهداشده سنجید، اظهار کرد: اگر در پایان این فرایند تنها چند جایزه اهدا کنیم و عکس یادگاری بگیریم، اما راهکارها به مرحله استفاده واقعی نرسند، به هدف اصلی دست نیافته‌ایم و ممکن است تمام تلاش‌های انجام‌شده نیز به فراموشی سپرده شوند.
معاون پژوهشی بیمارستان سینا افزود: موفقیت واقعی زمانی محقق می‌شود که یکی از راهکارهای ارائه‌شده پس از اعتبارسنجی توسط پزشکان، به تشخیص دقیق‌تر کمک کند. بیمارستان سینا نیز وظیفه دارد عملکرد این راهکارها را از نظر دقت، حساسیت، ویژگی و سایر شاخص‌های مرتبط بررسی کند تا اطمینان حاصل شود که فناوری نه‌تنها به پزشک کمک می‌کند، بلکه خطری برای بیمار ایجاد نمی‌کند.
انتخاب چهار مسئله برای رقابت شرکت‌های فناور
شکری با اشاره به محورهای تعریف‌شده برای این رویداد، گفت: در ابتدا دو چالش انتخاب شده بود که در ادامه به چهار مسئله توسعه یافت. یکی از این حوزه‌ها به تومورهای مغزی مربوط می‌شود؛ چراکه یکی از مشکلات مهم در این زمینه، احتمال عود تومور پس از جراحی است.
وی افزود: یکی از مسائل دشوار در این حوزه، پیش‌بینی احتمال عود تومور با استفاده از اطلاعات و تصاویر پزشکی، از جمله سی‌تی‌اسکن و ام‌آرآی است. هدف این است که بتوان با تحلیل این داده‌ها، به شناسایی بیمارانی که احتمال عود بیماری در آنها بیشتر است، کمک کرد.
وی با اشاره به دیگر مسائل تعریف‌شده در این رویداد، ادامه داد: تنگی شریان کاروتید و پلاک‌های این شریان نیز از موضوعات مهم مورد توجه هستند. بررسی ویژگی‌های پلاک‌ها و تغییرات مرتبط با آنها می‌تواند در ارزیابی وضعیت بیمار و کمک به تصمیم‌گیری‌های پزشکی اهمیت داشته باشد.
شکری با اشاره به زمان‌بندی ارزیابی راهکارهای ارائه‌شده، اظهار کرد: پیش‌بینی می‌شود حدود یک ماه دیگر، نتایج شرکت‌کنندگان ارائه شود و پس از آن، فرایند راستی‌آزمایی و بررسی عملکرد راهکارها انجام گیرد.
وی افزود: دقت مورد انتظار برای این راهکارها حدود ۹۰ درصد تعیین شده است و پس از دریافت نتایج اولیه، حدود ۴۰ تا ۵۰ بیمار جدید در اختیار نرم‌افزارها قرار می‌گیرند تا عملکرد آنها روی داده‌های جدید بررسی شود. در این مرحله مشخص خواهد شد که راهکارهای توسعه‌یافته تا چه اندازه به معیارهای موردنظر دست یافته‌اند.
ضرورت استفاده از هوش مصنوعی برای افزایش تاب‌آوری نظام سلامت
معاون پژوهشی بیمارستان سینا با تأکید بر اهمیت تاب‌آوری نظام سلامت در شرایط بحرانی، گفت: تاب‌آوری نظام سلامت یکی از موضوعات مهم کشور است؛ به‌ویژه با توجه به بحران‌ها و حوادثی که در دوره‌های مختلف رخ داده‌اند. در چنین شرایطی، اطلاعات پزشکی بیماران بخشی از سرمایه اطلاعاتی و زیرساخت حیاتی کشور به شمار می‌رود و باید ارزش آن را جدی بگیریم.
وی افزود: در برخی پروژه‌ها، تهیه داده‌های پزشکی هزینه زیادی دارد؛ بنابراین ضروری است این اطلاعات به‌درستی دسته‌بندی و در قالب داشبوردها و سامانه‌های مناسب سازمان‌دهی شوند تا امکان استفاده مؤثر از آنها فراهم شود.
شکری با اشاره به نقش هوش مصنوعی در مدیریت بحران‌های سلامت، اظهار کرد: فرض کنید در جریان یک بحران، فعالیت یک بیمارستان مختل شود و بخش‌هایی مانند آزمایشگاه و بانک خون از دسترس خارج شوند یا ارتباط میان مراکز درمانی قطع شود. در چنین شرایطی، ممکن است مشخص نباشد کدام مرکز با کمبود خون مواجه است یا چه امکاناتی در مراکز دیگر وجود دارد.
وی ادامه داد: در چنین موقعیت‌هایی، هوش مصنوعی می‌تواند در مدیریت منابع، سازمان‌دهی اطلاعات و هماهنگی میان مراکز درمانی نقش مؤثری داشته باشد. با توجه به شرایط کشور، لازم است از هم‌اکنون برای چنین موقعیت‌هایی برنامه‌ریزی کنیم و ظرفیت‌های فناوری را در خدمت افزایش تاب‌آوری نظام سلامت قرار دهیم.
تبدیل تجربه بیمارستان سینا به الگویی برای همکاری ملی
شکری با اشاره به ظرفیت گسترش تجربه کنونی بیمارستان سینا، گفت: آنچه امروز در بیمارستان سینا در حال انجام است، در مقیاس یک بیمارستان آغاز شده، اما ظرفیت آن را دارد که به برنامه‌ای در سطح ملی تبدیل شود. برای شکل‌گیری این همکاری، بیش از هشت ماه تلاش شده و علاوه بر استادان داخل کشور، با تعدادی از متخصصان خارج از کشور نیز ارتباط برقرار کرده‌ایم.
وی با اشاره به ضرورت استمرار این حرکت، افزود: چشم‌انداز ما این است که جشنواره هوش مصنوعی در سلامت به‌صورت سالانه و در سطح کشور برگزار شود. برای تحقق این هدف، پیشنهاد تشکیل دبیرخانه مطرح شده است تا فعالیت‌ها در قالب یک برنامه مستمر دنبال شوند و همکاری میان وزارتخانه‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز درمانی و مجموعه‌های فناورانه تقویت شود.
معاون پژوهشی بیمارستان سینا با اشاره به اهمیت حمایت نهادهای مختلف از این برنامه گفت: همراهی مسئولان وزارت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات و استادان و متخصصان می‌تواند نقش مهمی در دستیابی به اهداف این طرح داشته باشد.
وی با اشاره به رونمایی از تمبر یادبود این رویداد، اظهار کرد: تمبرها در طول تاریخ یادآور دستاوردهای علمی، فرهنگی و اجتماعی بوده‌اند. امیدوارم این تمبر نیز یادآور آغاز همکاری مؤثر میان جامعه پزشکی و متخصصان فناوری اطلاعات باشد؛ همکاری‌ای که بتواند مسائل واقعی پزشکی را به فرصت‌هایی برای نوآوری تبدیل کند.
شکری افزود: ارزش واقعی این تمبر در چاپ آن نیست، بلکه در دستاوردهایی است که امیدواریم در نتیجه این همکاری‌ها در سال آینده به دست آید. امیدوارم در آینده، این رویداد به‌عنوان نقطه آغاز حرکتی مؤثر در توسعه هوش مصنوعی در سلامت کشور شناخته شود.
وی با تأکید بر ضرورت نگاه بلندمدت به هوش مصنوعی در پزشکی، گفت: اگر بخواهیم طی سه تا چهار سال آینده از ظرفیت واقعی هوش مصنوعی در حوزه سلامت استفاده کنیم، باید فراتر از تولید چند نرم‌افزار ساده حرکت کنیم. هدف، استفاده از این فناوری برای حل مسائل پیچیده پزشکی و ارتقای کیفیت خدمات درمانی است.
تأکید بر ضرورت به‌کارگیری نیروهای جوان
معاون پژوهشی بیمارستان سینا با تأکید بر ضرورت حمایت از نیروهای متخصص جوان، اظهار کرد: می‌دانیم که بسیاری از جوانان کشور در حال مهاجرت هستند. از استادان و مسئولان دانشگاهی درخواست می‌کنم این جوانان را به کار بگیرند و فرصت فعالیت و اثرگذاری در کشور را برای آنها فراهم کنند. اطمینان دارم که با اعتماد به نیروهای جوان و استفاده از ظرفیت علمی و تخصصی آنها می‌توانیم نتایج ارزشمندی به دست آوریم.
وی در پایان تأکید کرد: آینده هوش مصنوعی در سلامت تنها در آزمایشگاه‌ها و مراکز فناوری ساخته نمی‌شود، بلکه زمانی شکل می‌گیرد که دانش مهندسی در کنار تجربه پزشکان و نیازهای واقعی بیماران قرار گیرد. باید با همکاری یکدیگر این آینده را در کشور خودمان بسازیم.
انتهای پیام
