سویه جدید کووید-۱۹ با نام «ایکس‌اف‌جی» (XFG) که گاهی «استراتوس» (Stratus) نامیده می‌شود، نخستین بار در ۲۰۲۵ شناسایی شد و همچنان در گردش است. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که این سویه در اواخر آگوست ۲۰۲۶، شایع‌ترین سویه در جهان بوده و سازمان غذا و داروی آمریکا نیز «ایکس‌اف‌جی» را به‌عنوان سویه هدف برای واکسن‌های به‌روزشده کووید-۱۹ در فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ انتخاب کرده است.

لیندا یانسی، متخصص بیماری‌های عفونی در بیمارستان مموریال هرمان کیتی در ایالت تگزاس گفت: این سویه نیز مانند سویه‌های قبلی، اندکی مسری‌تر از سویه‌های پیشین است.

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، «ایکس‌اف‌جی»، سویه‌ای نوترکیب یا ترکیبی از دو سویه امیکرون به نام‌های LF.۷ و LP.۸.۱.۲ است. این سویه مواد ژنتیکی هر دو سویه را در خود دارد و این ترکیب ممکن است به گسترش عفونت کمک کند. با این‌ حال، سازمان جهانی بهداشت شواهدی در دست ندارد که نشان دهد «ایکس‌اف‌جی» در مقایسه با سایر سویه‌های کووید-۱۹، بیماری شدیدتری ایجاد می‌کند.

علائم سویه «ایکس‌اف‌جی» چیست؟

یانسی گفت: بیشتر مبتلایان، علائم آشنای کووید-۱۹ مانند سرفه و گرفتگی بینی را تجربه می‌کنند، با این‌ حال، یکی از شکایت‌هایی که به‌ویژه با سویه «ایکس‌اف‌جی» مرتبط دانسته شده، گلودرد بسیار شدید و تیزی است که برخی آن را به احساس فرو رفتن تیغ در گلو تشبیه می‌کنند. افراد این حالت را به‌صورت درد شدید یا احساس سوزش هنگام بلع توصیف می‌کنند. هرچند شواهد مبنی بر اینکه این علامت مشخصا به ایکس‌اف‌جی تعلق دارد، چندان روشن نیست.

فردریک برتلی، ایمنی‌شناس هشدار داد: نباید تصور کرد وجود یک علامت خاص به‌تنهایی ابتلا به کووید-۱۹ یا یک سویه مشخص را ثابت می‌کند. یکی از دلایل این است که کووید-۱۹ در مقایسه با بسیاری از بیماری‌های عفونی دیگر، هنوز موضوعی نسبتا جدید در پژوهش‌های پزشکی محسوب می‌شود. دانشمندان حدود ۶ سال فرصت داشته‌اند این بیماری را در انسان بررسی کنند، درحالی‌که شناخت بسیاری از بیماری‌های عفونی دیگر حاصل چندین دهه پژوهش است. بنابراین، ممکن است تشخیص اینکه الگوی جدید از علائم، واقعا اهمیت بالینی دارد یا خیر، به زمان نیاز داشته باشد.

جدیدترین علائم کووید-۱۹ در سال جاری چیست؟

برتلی می‌گوید: علائم کووید-۱۹ همچنان آشنا هستند و معمولا تب، لرز، بدن‌درد و سایر علائم شبیه آنفلوانزا را شامل می‌شوند. به همین دلیل، تشخیص کووید-۱۹ از آنفلوانزا یا سایر عفونت‌های تنفسی تنها بر اساس علائم دشوار است. بسیاری از علائمی که هنگام بیماری تجربه می‌کنیم، به‌طور کلی ناشی از واکنش دستگاه ایمنی به عفونت و نه ویروس خاص هستند. این علائم در واقع نشانه قطعی آن هستند که دستگاه ایمنی دارید و این دستگاه در حال فعالیت است.

اگرچه بسیاری از افراد در ابتلا به سویه جدید «استراتوس» از احساس گلودرد شدید در گلو شکایت کرده‌اند، یانسی می‌گوید: این علامت منحصر به «ایکس‌اف‌جی» نیست. نتایج پژوهشی در ۲۰۲۶ که در نشریه علمی «بهداشت عمومی»(Public Health) منتشر شد نیز همین موضوع را تایید می‌کند. براساس این پژوهش، گلودرد، نشانه اختصاصی ابتلا به «ایکس‌اف‌جی» نیست و این سویه نیز بیماری شدیدتری ایجاد نمی‌کند. به‌طور کلی، گلودرد دردناک یا همراه با سوزش از ابتدای همه‌گیری یکی از علائم شناخته‌شده کووید-۱۹ بوده است.

علاوه بر گلودرد شدید، علائم شایع گزارش‌ شده در ابتلا به سویه «ایکس‌اف‌جی» شامل گرفتگی و آبریزش بینی، سردرد، تنگی نفس، خستگی یا بدن‌درد، تب خفیف یا لرز و از دست دادن ناگهانی حس چشایی یا بویایی است. از آنجا که این علائم ممکن است با سرماخوردگی، آلرژی و آنفلوانزا همپوشانی داشته باشند، آزمایش همچنان بهترین راه برای تایید ابتلا به کووید-۱۹ است.

چرا آزمایش کووید-۱۹ همچنان اهمیت دارد؟

برتلی گفت: با وجود شباهت علائم کووید-۱۹ به سایر بیماری‌های تنفسی، همچنان مهم است که مشخص شود فرد به چه بیماری‌ای مبتلا شده است. یکی از دلایل اهمیت این موضوع آن است که هنوز درباره پیامدهای بلندمدت کووید-۱۹ شناخت کاملی نداریم. اگرچه بیشتر افراد از مرحله حاد عفونت بهبود می‌یابند، برخی به کووید طولانی‌مدت مبتلا می‌شوند که می‌تواند علائمی ایجاد کند که ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه داشته باشند، بنابراین ممکن است از کووید بهبود پیدا کنید، اما آثار آن همچنان برای مدت طولانی بمانند.

آگاهی از ابتلا به کووید-۱۹ همچنین می‌تواند بر اقدامات بعدی فرد از جمله رعایت احتیاط برای کاهش خطر انتقال ویروس به افراد آسیب‌پذیر یا پیگیری درمان برای خود فرد تاثیر بگذارد.

درمان کووید-۱۹ در حال حاضر چگونه است؟

یانسی می‌گوید: رویکرد کلی درمان کووید-۱۹ طی چند سال گذشته تغییر چندانی نکرده است. برای بسیاری از افراد سالم که به نوع خفیف بیماری مبتلا می‌شوند، درمان همچنان بر استراحت، نوشیدن مایعات کافی و تسکین علائم متمرکز است.

بااین‌حال، داروهای ضدویروسی نیز ممکن است گزینه درمانی مناسبی باشند. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا(CDC) توصیه کرد، افرادی که به کووید-۱۹ خفیف تا متوسط مبتلا شده‌اند و در معرض خطر بیشتر ابتلا به بیماری شدید قرار دارند، حتی اگر علائمشان خفیف باشد، درباره درمان با پزشک مشورت کنند.

گروه‌های پرخطر شامل سالمندان، افراد واکسینه‌نشده و مبتلایان به بیماری‌های مزمن هستند. باید توجه داشت که درمان با داروهای ضدویروسی باید زود آغاز شود و معمولا طی پنج تا هفت روز پس از شروع علائم است.

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا همچنین اعلام کرد: سازمان غذا و داروی این کشور داروهای پیشگیرانه‌ای را برای افراد دارای نقص ایمنی متوسط تا شدید تایید کرده است تا لایه دیگری از محافظت در برابر کووید-۱۹ فراهم شود. بااین‌حال، داروهای ضدویروسی و داروهای پیشگیرانه جایگزین واکسیناسیون نیستند.

چگونه در فصل جاری از خود محافظت کنیم؟

یانسی گفت: بهترین راه دفاع در برابر بیماری در فصل پاییز، تزریق واکسن آنفلوانزا و واکسن به‌روزشده کووید-۱۹ است. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا نیز توصیه کرد، همه افراد ۱۸ سال به بالا واکسن به‌روزشده کووید-۱۹ را دریافت کنند. همچنین توصیه می‌شود همه افراد ۶ ماهه و بزرگ‌تر واکسن آنفلوانزای امسال را تزریق کنند.

استفاده از ماسک در فضاهای بسته و شلوغ نیز همچنان به کاهش مواجهه با ویروس‌های در گردش در فصل سرماخوردگی و آنفلوانزا کمک می‌کند.

اگر درباره تزریق واکسن به‌روزشده کووید-۱۹ به فرزندتان تردید دارید، یانسی توصیه کرد، از منابع معتبر و مبتنی بر شواهد استفاده کنید، این نهادها راهنمایی‌های روشن و به‌روزی درباره واکسیناسیون ارائه می‌دهند. به‌طور کلی، بیشتر کودکان و بزرگسالان باید واکسن کووید-۱۹ را دریافت کنند. زنان باردار به‌ویژه باید واکسینه شوند تا از خود و نوزادشان محافظت کنند.

آکادمی متخصصان اطفال آمریکا برای فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ توصیه کرد، همه کودکان ۶ تا ۲۳ماهه واکسن به‌روزشده کووید-۱۹ را دریافت کنند. همچنین، این توصیه شامل کودکان دو تا ۱۸ساله‌ای می‌شود که در معرض خطر بیشتر ابتلا به بیماری شدید هستند یا با وجود خطر معمول، والدینشان تمایل دارند آن‌ها واکسینه شوند.

جمع‌بندی وضعیت کووید-۱۹ در ۲۰۲۶

سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد: کووید-۱۹ هنوز در سراسر جهان به الگوی فصلی مشخص و تثبیت‌شده‌ای نرسیده است. بااین‌حال، از دیدگاه پزشکان، این ویروس تا حدی در برخی مناطق قابل پیش‌بینی‌تر شده است.

یانسی می‌گوید: کووید-۱۹ به‌تدریج به بیماری‌ بومی و فصلی تبدیل می‌شود و مشابه سایر ویروس‌های کرونای بومی خواهد بود.

اگرچه کووید-۱۹ دیگر وضعیت اضطراری در مقیاس همه‌گیری گذشته را ندارد، این بیماری همچنان می‌تواند برای افراد آسیب‌پذیر، از جمله سالمندان و افراد دارای نقص ایمنی، خطر جدی ایجاد کند. علت‌ها و پیامدهای بلندمدت کووید طولانی‌مدت نیز هنوز به‌طور کامل مشخص نشده‌اند.

به همین دلیل، یانسی بر به‌روز نگه‌داشتن واکسیناسیون تاکید و اظهار کرد: با واکسینه‌شدن، از خود و اطرافیانتان محافظت می‌کنید. هرچه شمار بیشتری از مردم دست‌کم مقداری ایمنی داشته باشند، شاهد غلبه موارد خفیف‌تر بیماری خواهیم بود.

وب‌سایت هلث گزارش کرد، درباره کووید طولانی‌مدت نیز مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا اعلام کرد که واکسیناسیون بهترین ابزار موجود برای کمک به پیشگیری از این عارضه است.

انتهای پیام