شهرستان بافق در استان یزد، با برخورداری از اقلیمی کویری اما سرشار از موهبت‌های خدادادی، از دیرباز به عنوان نگینی در قلب کویر مرکزی ایران شناخته می‌شود.

این خطه با تکیه بر نخلستان‌های سرسبز، پیشینه غنی فرهنگی، مراتع و منابع طبیعی خاص و صنایع دستی اصیل، ظرفیت‌های بی‌بدیلی در توسعه اقتصادی و اشتغال‌زایی دارد.

در سند آمایش سرزمینی و برنامه توسعه بافق، نقش‌آفرینی نیمی از جمعیت شهرستان یعنی بانوان، به عنوان یکی از ارکان اصلی تحقق رونق تولید و اقتصاد مقاومتی تعریف شده است.

البته بانوان بافقی نیز با تلفیق سنت و مدرنیته، بهره‌گیری از مواد اولیه ارزان و فراوان بومی و درک دقیق نیازهای بازار روز، توانسته‌اند گام‌های بلندی در بالفعل کردن این پتانسیل‌ها بردارند؛ از درخشش در صنعت حصیربافی و تلاش برای ثبت جهانی آن گرفته تا نوآوری در فرآوری محصولات خرمایی متناسب با سلامت جامعه مانند بیماران دیابتی و حضور فعال در زنجیره تامین پروتئین و شترداری؛ روایتی از عزم جدی مدیریت شهری و همت پولادین بانوان کارآفرین بافق در مسیر شکوفایی اقتصادی این منطقه.

لزوم فعال‌سازی بانوان در حوزه تولید و اقتصاد

رضا فلاح فرماندار بافق در گفت‎وگو با ایسنا ضمن اشاره به جایگاه ویژه بانوان کارآفرین در برنامه توسعه و سند آمایش سرزمینی این شهرستان، می‌گوید: سند توسعه شهرستان بافق چهار محور کلیدی در نظر گرفته که در دو محور اصلی آن، بانوان نقش اساسی ایفا می‌کنند؛ محور نخست، موضوع گردشگری، میراث و صنایع دستی و محور دوم شامل کشاورزی، نخیلات و شیلات است.

وی با تأکید بر این که بافق به عنوان «شهر ملی حصیر» شناخته می‌شود، اظهار می‎کند: برای موفقیت در هر صنعتی به دو شاخص مهم یعنی ماده اولیه ارزان‌قیمت در دسترس و  تکنولوژی برتر نیاز داریم و خوشبختانه در بافق به دلیل وجود نخلستان‌های وسیع، ماده اولیه فراوان و ارزان‌قیمت برای هنرصنعت حصیربافی داریم به طوری که شاخ و برگ درخت نخل که قبلاً به عنوان خوراک دام استفاده می‌شد، اکنون با ایجاد ارزش افزوده به محصولات متنوعی تبدیل می‌شود.

فرماندار خاطرنشان می‎کند: مردم بافق در گذشته تنها تولیدکننده جارو، حصیر و بادبزن بودند، اما امروز با هنرمندی بانوان بافقی، صنعت حصیربافی و صنایع مرتبط آن در سراسر کشور می‌درخشد.

وی با بیان این که هنر بانوان بافقی در این است که از یک کالای دورریختنی، ارزش افزوده خلق می‌کنند، می‎گوید: بانوان هنرمند سرزمین نخل و آفتاب، این صنعت را با نوآوری‌ها و نیازمندی‌های روز هموطنان تلفیق کرده و محصولاتی بادوام‌تر، شیک‌تر و بازارپسندتر تولید کرده‌اند.

فلاح در همین رابطه یادآور می‎شود که بافق هم اکنون در حال برنامه‌ریزی برای تبدیل بافق به «شهر جهانی حصیربافی» است و بانوان بافقی نقش موثری در این ثبت جهانی دارند؛ لذا فرمانداری از هیچ حمایتی از آنان، دریغ نخواهد کرد.

فرماندار در ادامه با اشاره به هوشمندی بانوان شهرستان در درک نیازهای جامعه، تصریح می‌کند: یزد به عنوان استانی که بیشترین آمار دیابت را دارد، باید به دنبال محصولات مناسب این بیماران از جمله تولید محصولات خرمایی با قند مناسب برای بیماران دیابتی باشد و همین درک و هوشمندی، با کمک‌های دولتی به ایجاد کارگاه‌های کوچک خانگی در شهرستان برای تولید محصولات غذایی فراوری شد از خرما و مناسب برای این بیماران و دیگر هموطنان منجر شده است.

وی اظهار می‎کند: شهرستان در کنار مدل ایجاد کارگاه‌های بزرگ، راه‌اندازی کارگاه‌های کوچک با هدف رونق تولید و ارزش‌آفرینی، ضمن حفظ سنت‌های اصیل و با نگاه به نیاز جامعه را در دستور کار دارد و در این مسیر نیز از این هنرمندان که بافق را به تمام کشور معرفی می‌کنند، حمایت کامل داریم.

به گفته فلاح، بافق شهرستانی بیابانی است اما بانوانی نیز در خود پرورش داده که با استفاده از این مزیت منطقه‌ای در تامین گوشت مورد نیاز مردم در قالب صنعت شترداری فعالیت می‌کنند.

وی می‌گوید: فعال کردن نیمی از جمعیت شهرستان یعنی بانوان را مورد اهتمام داریم چرا که علاوه بر کمک به اقتصاد خانواده، به رونق تولید شهرستان یاری می‎رسانند.

وی به حمایت‌های مختلف فرمانداری در این رابطه نیز اشاره و عنوان می‎کند: علاوه بر پرداخت تسهیلات بانکی، برای بالفعل کردن ظرفیت بانوان، اقداماتی مانند برگزاری رویدادهایی همچون برگزاری جشنواره خرما در شهرستان برگزار شد که امسال در کنار این جشنواره، ۱۵۰ غرفه عمدتاً برای عرضه محصولات خانگی بانوان به صورت رایگان ایجاد شد.

فرماندار اضافه می‎کند: همچنین از اعزام بانوان بافقی به نمایشگاه‌های مختلف داخل و خارج استان نیز حمایت داریم که از جمله آخرین آنها، حضور بانوان شهرستان در نمایشگاه توانمندی‌های روستایی و عشایری کشور بود و خوشبختانه استان یزد در آن به عنوان استان برتر شناخته شد.

نگاهی به تجربیات موفق بانوان کارآفرین بافق

زهره محمدی، تولیدکننده محصولات فرآوری‌شده از خرما که سرپرست خانوار نیز هست، یکی از همین بانوان کارآفرین بافقی است که در قالب یک کارگاه خانگی با اشتغالزایی مستقیم برای هفت نفر دیگر، در حال حاضر حدود ۲۰ محصول از خرما و هسته آن که از مزیت‌خای این شهرستان است را تولید می‎کند.

وی از جمله این محصولات را شکر خرما، چای خرما، چیپس خرما، قهوه خرما، خرما آجیلی، ساقه عروس، خرما سکه‌ای، خرما شکلاتی، ترافل خرما، رولت خرما، رنگینک خرما و کوکی گردویی برمی‎شمارد و می‌گوید: علاوه بر اشتغالزایی مستقیم ایجاد شده در قالب همین کارگاه کوچک خانگی، افراد زیادی نیز به طور مستقیم در تامین مواد اولیه، هسته خرما و عرضه محصولات با ما همکاری دارند.

محمدی ابراز می‎کند: محصولات این کارگاه هم اکنون علاوه بر بافق استان یزد، به استان‌های دیگری مانند تهران و تبریز نیز ارسال می‎شود و معمولاً در ایام عید و مناسبت‌ها، سفارش‌ها از سراسر کشور فزونی می‌یابد.

وی با اشاره به ابراز تمایل بسیار از شهروندان بافقی برای فرا گرفتن و فعالیت در این حوزه، خواستار حمایت متناسب‌تر مسئولان برای توسعه این هنر شده و اظهار می‎کند: تنها تسهیلاتی که تاکنون دریافت کرده‌ام، از سوی بسیج سازندگی بوده ولی برای ایجاد یک کارگاه بزرگتر و خرید تجهیزاتی برای هسته‌گیری خرما و مخلوط کردن مواد اولیه برخی فرآورده‌ها به کمتر از یک میلیارد تومان اعتبار نیاز دارم.

این بانوی کارآفرین بافقی با بیان این که متاسفانه به رغم وعده مسئولان هنوز این تسهیلات محقق نشده است، عنوان می‎کند: راه‌اندازی این کارگاه می‎تواند حداقل برای ۳۰ نفر اشتغال‌زایی کند.

زهرا قائمی از فعالان باسابقه صنایع دستی شهرستان با ۲۱ سال سابقه در هنر حصیربافی نیز از دیگر بانوان هنرمند این شهرستان است که در حال حاضر بیش از ۵۰ نیروی کار را در فعالیت خود مدیریت می‌کند.

وی که در جوار دفتر مدیریت میراث فرهنگی شهرستان در میدان خان فعالیت دارد، محصولات خود را از طریق نمایشگاه‌های داخلی و خارجی، مغازه‌ها و فضای مجازی عرضه می‌کند.

قائمی به ایسنا می‌گوید: در گذشته بیشتر کلاه، بادبزن و جارو تولید می‌کرده اما اکنون براساس نیاز بازار، محصولات متنوعی را تولید و عرضه می‎کند.

وی خاطرنشان می‎کند: هرچند مواد اولیه حصیربافی در شهرستان به فراوانی وجود دارد اما برخی مواد مانند انواع سفیدتر برگ خرما را باید از سایر شهرها تهیه کند که گاهاً در تامین هزینه این اقدام با مشکلاتی مواجه می‎شود.

این هنرمند حصیربافی می‎گوید: برای خرید مواد اولیه و توسعه کار خود به ۵۰۰ میلیون تومان تسهیلات ارزان‌قیمت نیاز دارم و این در حالیست که گاها تسهیلات ارائه شده با نرخ بهره بالاست و برخی اوقات نیز بانک‌ها برای پرئداخت وام درخواست ارائه فاکتور خرید تجهیزات می‎کنند؛ موضوعی که حداقل هیچ سنخیتی با حصیربافی که با دست انجام می‎شود، ندارد.

قائمی در پایان نیز خواستار حمایت بیشتر مسئولان به ویژه در زمینه بازاریابی و فروش محصولات صنایع دستی است.

در بخش دیگری از این پویایی اقتصادی، به سراغ معصومه فتاحی میراث‌دار آبا و اجداد خود در صنعت شترداری رفتیم.

این بانوی سختکوش که پرورش شتر را به صورت خانوادگی با حدود ۱۰۰ نفر شتر (که تعدادی متعلق به مردم است) دنبال می‎کند، می‎گوید: مهمترین مشکل این صنعت عدم همراهی برخی از بخشها با دامداران است.

وی در این رابطه اظهار می‎کند: منابع طبیعی، جنگل تاغ و گز را برای پسته‌کاری واگذار می‌کند اما از اختصاص آن به شترداران ممانعت می‌ورزد و به بهانه نابودی تاغ‌داران از واگذاری آن به شترداران خودداری می‌کند و این در حالیست که ما از دیرباز در این منطقه شترداری می‌کردیم و این جنگل‌ها تاکنون با درایت شترداران حفظ شده است.

فتاحی به ایسنا می‎گوید: در عوض، مرتع‌های باقرآباد، حسن‌آباد و کلوت که فاقد آب و گیاهان شورزیست مناسب برای شتر هستند را برای این صنعت در نظر گرفته‎اند و این عدم همراهی‌های بر سختی‌های کار شترداری در اقلیم کویری بافق و شرایط اقتصادی حاضر افزوده است.

وی از مسئولان به ویژه منابع طبیعی و محیط زیست شهرستان می‎خواهد که با توجه به خشکسالی‌های چندین ساله، از این صنعت اصیل که در شرایط کنونی کشور می‎تواند در خودکفایی و امنیت غذایی مردم موثر باشد را مورد حمایت قرار دهند.

البته در شهرستان بافق از این دست زنان سخت‎کوش و با همت کم نیست ولی ضرورت دارد با اهتمام مسئولان شهرستان و استان از این بانوان و ویژگی‎های آنها صیانت کرده و در جهت ترویج این شاخص‌ها کوشید و از آنها برای رونق بیشتر این خطه بهره برد.

انتهای پیام