ابوالفضل واحدی چهارشنبه ششم آبان‌ماه در نشست شورای آموزش عالی استان فارس که به میزبانی دانشگاه شیراز در سالن کنفرانس طبقه هفتم ساختمان مدیریت این دانشگاه برگزار شد، با اشاره به دشواری‌های سال تحصیلی گذشته و شرایط ویژه کشور اظهار کرد: در پی حوادثی همچون جنگ دوازده‌روزه، حوادث دی‌ماه و جنگ چهل‌روزه، بیش از ۳۰ دانشگاه و ساختمان دانشگاهی آسیب دیدند و مجموعه این شرایط، آغاز سال تحصیلی جدید را با دشواری‌هایی همراه کرد.
وی با اشاره به تصمیم وزارت علوم برای آغاز آموزش حضوری در دانشگاه‌ها افزود: با وجود محدودیت‌ها، دانشگاه‌ها از همان هفته نخست سال تحصیلی کلاس‌های خود را به‌صورت حضوری برگزار کردند و دانشجویان نیز از این شیوه استقبال کردند. امیدواریم این استقبال زمینه استمرار آموزش حضوری را فراهم کند.
معاون آموزشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در عبور کشور از شرایط دشوار و حل مسائل جامعه بیان کرد: چشم امید کشور به دانشگاه‌هاست و تأکید رئیس‌جمهور و دولت نیز بر نقش‌آفرینی مراکز آموزش عالی در حل مسائل کشور قرار دارد. براساس تأکید رهبر معظم انقلاب بر ضرورت اتکا به علم و فناوری برای دستیابی به ایران قوی، دانشگاه‌ها جایگاهی محوری در تحقق این هدف دارند.
واحدی در تشریح رویکردهای معاونت آموزشی وزارت علوم برای تحول در آموزش عالی، بر ضرورت عبور از توسعه کمی و آموزش محتوامحور و حرکت به‌سوی نظامی هوشمند، مهارت‌محور، مأموریت‌گرا و پاسخگو تأکید کرد.
وی با اشاره به لزوم پیوند بیشتر آموزش عالی با اشتغال و رشد اقتصادی، هوشمندسازی آموزش، تدوین استانداردهای کلاس‌های ترکیبی هوشمند، بهره‌گیری از آموزش الکترونیکی در کنار آموزش حضوری و به‌روزرسانی برنامه‌های درسی را از محورهای تحول آموزشی برشمرد.
به گفته وی، تقویت آموزش‌های مهارتی و اشتغال‌پذیری، حمایت از رشته‌های آینده‌ساز و راهبردی، پذیرش و حمایت از استعدادهای درخشان، ساماندهی مؤسسات و اجرای آمایش آموزش عالی نیز از اولویت‌های این حوزه است.
معاون آموزشی وزیر علوم همچنین با اشاره به اهمیت مدیریت استانی آموزش عالی، بر ضرورت استفاده از ظرفیت کارگروه‌های استانی برای هماهنگی بیشتر میان دانشگاه‌ها و تصمیم‌گیری متناسب با شرایط و نیازهای هر استان تأکید کرد.
ارتقای کیفیت و اعتباربخشی آموزش، شفافیت و پاسخ‌گویی، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و افزایش تاب‌آوری نظام آموزش عالی در شرایط بحران، از دیگر محورهایی بود که واحدی در سخنان خود به آن‌ها پرداخت.
حمایت از دانشگاه‌ها برای بازسازی کشور و حل مسائل جامعه
در ادامه این نشست، رئیس دانشگاه شیراز با اشاره به چالش‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اظهار کرد: با وجود محدودیت‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی وابسته به این وزارتخانه اثربخشی خود را در ایام اخیر، به‌ویژه در دو جنگ ۱۲ و ۴۰روزه، نشان دادند و ضرورت حمایت از آن‌ها برای عبور کشور از شرایط دشوار به مسئولان ثابت شد.
علیرضا افشاری‌فر افزود: در دوره پساجنگ نیز برای بازسازی کشور و عبور از شرایط پیش‌رو، به ظرفیت‌های علمی و تخصصی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی نیاز داریم و لازم است دانشگاه‌ها در کنار بدنه دولت و مسئولان، برای حل مسائل کشور نقش‌آفرینی کنند.
رئیس دانشگاه شیراز با بیان اینکه جایگاه آموزش در دانشگاه‌ها طی دو دهه اخیر تا حدودی تضعیف شده است، بر ضرورت برنامه‌ریزی دقیق برای تقویت این بخش تأکید کرد و گفت: بخشی از این مسئله به تصمیم‌ها و عملکرد خود دانشگاه‌ها بازمی‌گردد. در تعریف رشته‌ها و گرایش‌های تحصیلی و تعیین مأموریت‌های دانشگاهی، باید نیازهای واقعی کشور و جامعه را در نظر گرفت.
افشاری‌فر با تأکید بر مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها، توجه به مسائل جامعه و هماهنگی برنامه‌های آموزشی با نیازهای کشور را از ضرورت‌های ارتقای نقش دانشگاه‌ها در توسعه دانست.
سهم ۶۷ درصدی شیراز از جمعیت دانشجویی بررسی‌شده فارس
در بخش دیگری از نشست شورای آموزش عالی استان فارس، مدیر دفتر نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت دانشگاه شیراز، گزارشی از وضعیت آموزش عالی استان ارائه کرد که در آن پراکندگی دانشجویان، اعضای هیئت‌علمی و کارکنان، ترکیب رشته‌های تحصیلی و میزان تکمیل ظرفیت رشته‌ها بررسی شد.
سیدهادی میرقادری افزود: شمار دانشجویان مراکز آموزش عالی استان فارس، به‌استثنای دانشگاه آزاد اسلامی و مجموعه‌های زیرمجموعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۹۴ هزار و ۴۸۱ نفر است. همچنین یک‌هزار و ۶۹۹ عضو هیئت‌علمی و سه‌هزار و ۵۰۲ کارمند در این مجموعه‌ها فعالیت دارند.
وی با اشاره به تنوع رشته‌های تحصیلی استان گفت: در بخش رشته‌های کارشناسی بررسی‌شده، حدود ۷۱ هزار دانشجو در ۳۰۳ عنوان رشته و ۸۸ دیسیپلین تحصیلی مشغول به تحصیل هستند.
مدیر دفتر نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت دانشگاه شیراز با تشریح پراکندگی جغرافیایی دانشجویان، سهم شهر شیراز از جمعیت دانشجویی بررسی‌شده را ۶۷ درصد اعلام کرد و افزود: ۶۳ هزار و ۷۲۰ نفر از دانشجویان در این شهر تحصیل می‌کنند. پس از شیراز، جهرم با چهار هزار و ۲۷۳ دانشجو و کازرون با چهار هزار و ۶۵ دانشجو از دیگر مراکز مهم دانشجویی استان به شمار می‌روند.
میرقادری در ادامه ترکیب حوزه‌های تحصیلی را تشریح کرد و توضیح داد: براساس داده‌های ارائه‌شده، علوم انسانی با حدود ۵۴ درصد بیشترین سهم را در میان گروه‌های تحصیلی دارد. پس از آن، رشته‌های فنی و مهندسی با حدود ۲۴ درصد و هنر با نزدیک به ۱۲ درصد قرار می‌گیرند. علوم پایه و کشاورزی و دامپزشکی نیز سهم کمتری از ترکیب رشته‌های بررسی‌شده دارند.
به گفته وی، بررسی دیسیپلین‌های کارشناسی نشان می‌دهد روان‌شناسی با ۶ هزار و ۵۷۴ دانشجو، حقوق با ۶ هزار و ۳۹۴ دانشجو و علوم تربیتی با ۶ هزار و ۱۰۲ دانشجو از پرجمعیت‌ترین حوزه‌های تحصیلی این بخش هستند. حسابداری، مدیریت و مهندسی کامپیوتر نیز در شمار رشته‌های دارای جمعیت دانشجویی بالا قرار دارند.
میانگین تکمیل ظرفیت رشته‌های بررسی‌شده دانشگاه شیراز ۹۳ درصد است
مدیر دفتر نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت دانشگاه شیراز در بخش دیگری از گزارش خود به تحلیل میزان تکمیل ظرفیت رشته‌ها و گرایش‌های این دانشگاه پرداخت و میانگین تکمیل ظرفیت رشته‌های بررسی‌شده را ۹۳ درصد اعلام کرد.
وی با بیان اینکه وضعیت رشته‌ها یکسان نیست و در برخی موارد، میزان تکمیل ظرفیت از ظرفیت اسمی فراتر رفته است، گفت: زیست‌شناسی سلولی و مولکولی با ۱۲۵ درصد، فلسفه و کلام اسلامی با ۱۲۰ درصد، مدیریت صنعتی با ۱۱۹ درصد و مدیریت بازرگانی با ۱۰۹ درصد، در میان رشته‌های دارای درصد تکمیل ظرفیت بالاتر قرار دارند.
میرقادری ادامه داد: در مقابل، برخی رشته‌ها فاصله بیشتری با ظرفیت پیش‌بینی‌شده دارند؛ از جمله زیست‌شناسی گیاهی با ۴۹ درصد، مهندسی اقتصاد کشاورزی با ۵۵ درصد و علم اطلاعات و دانش‌شناسی با ۶۶ درصد. این تفاوت‌ها ضرورت بررسی دقیق شرایط رشته‌ها و پرهیز از تصمیم‌گیری یکسان درباره همه حوزه‌های تحصیلی را برجسته می‌کند.
وی با تأکید بر محدودیت‌های این تحلیل تصریح کرد: داده‌های مربوط به دانشگاه شیراز به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری درباره کل آموزش عالی استان کافی نیست؛ زیرا ظرفیت خالی یک دیسیپلین در این دانشگاه لزوماً به معنای وجود ظرفیت خالی در همه رشته‌های مرتبط یا سایر دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی نیست. ازاین‌رو، تحلیل دقیق وضعیت رشته‌ها باید بر پایه اطلاعات واقعی ظرفیت و پذیرش همه مراکز آموزش عالی انجام شود.
میرقادری در بخش پیشنهادهای سیاستی گزارش خود، بر ضرورت توجه به وضعیت ظرفیت رشته‌ها در سیاست‌گذاری آموزشی تأکید کرد. بر این اساس، توسعه یا افزایش ظرفیت پذیرش در رشته‌ها باید با بررسی پیامدهای آن در آینده همراه باشد و سیاست جذب اعضای هیئت‌علمی و تعریف رشته‌های جدید نیز متناسب با وضعیت هر دیسیپلین و بر پایه داده‌های جامع انجام شود.
تأمین زیرساخت‌های آموزشی و اصلاح سیاست‌ها در دستور کار دانشگاه‌ها
به گزارش ایسنا، در ادامه نشست شورای آموزش عالی استان فارس، رؤسای دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی استان دیدگاه‌ها، پیشنهادها و دغدغه‌های خود را مطرح کردند.
تأمین منابع مالی و زیرساخت‌های آموزشی، توسعه بورسیه‌های صنعتی، اجرای طرح آمایش آموزش عالی، ایجاد سازوکار مناسب برای بهره‌گیری از هوش مصنوعی در نظام آموزش عالی، اصلاح آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت‌علمی و ضرورت حضور مسئولان استانی در کارگروه آموزش عالی استان، از جمله موضوعات مطرح‌شده در این بخش بود.
حاضران همچنین بر ضرورت تقویت هماهنگی میان دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی، استفاده مؤثر از ظرفیت‌های مدیریت استانی و بهره‌گیری از توان علمی و تخصصی مراکز آموزش عالی برای پاسخ‌گویی به نیازهای استان تأکید کردند.
این نشست با محوریت بررسی مسائل و اولویت‌های آموزش عالی در آغاز سال تحصیلی جدید، استقبال و حمایت از نودانشجویان، ارتقای کیفیت فرایندهای آموزشی، بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین در آموزش و تقویت نقش دانشگاه‌ها در پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه برگزار شد.
همچنین ضرورت حرکت به‌سوی آموزش عالی هوشمند، مهارت‌محور و متناسب با مأموریت‌های دانشگاه‌ها، با هدف بهبود کیفیت یادگیری، توانمندسازی دانش‌آموختگان و افزایش اثربخشی اجتماعی آموزش عالی، از محورهای اصلی این نشست بود.
انتهای پیام
