ازدواج و فرزندآوری از موضوعاتی هستند که در بسیاری از خانواده‌ها با باورها، تجربه‌ها و انتظارات مختلف همراه‌اند. در این میان، دختران نوجوان ممکن است پیش از آنکه شناخت کافی از شرایط جسمی و روانی خود و مسئولیت‌های بارداری و مادری داشته باشند، با تصمیم‌هایی روبه‌رو شوند که بر جنبه‌های مختلف زندگی‌شان اثر می‌گذارد.
آموزش درباره سلامت باروری و پیامدهای بارداری در سنین پایین، بخشی از آگاهی‌بخشی ضروری به نوجوانان و خانواده‌هاست؛ موضوعی که تنها به انتقال اطلاعات پزشکی محدود نمی‌شود و شناخت نیازهای روانی، اجتماعی و حمایتی دختران را نیز دربرمی‌گیرد. گفت‌وگو با متخصصان این حوزه می‌تواند ابعاد مختلف این موضوع و راه‌های افزایش آگاهی در خانواده‌ها را روشن‌تر کند.
آمادگی برای مادر شدن تنها به توانایی جسمی محدود نمی‌شود
دکتر مژگان میرغفوروند، متخصص مامایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به خطرات بارداری در سنین نوجوانی اظهار کرد: بارداری در این سنین می‌تواند با عوارضی برای مادر و جنین همراه باشد؛ زیرا بدن دختر نوجوان ممکن است هنوز به رشد و آمادگی کامل جسمی نرسیده باشد. احتمال بروز برخی مشکلات دوران بارداری و زایمان در مادران نوجوان بیشتر است و به همین دلیل، این بارداری‌ها نیازمند توجه و مراقبت پزشکی ویژه هستند.
وی افزود: بارداری زودهنگام ممکن است سلامت مادر و روند رشد جنین را با چالش‌هایی روبه‌رو کند؛ ازاین‌رو لازم است خانواده‌ها پیش از تصمیم‌گیری درباره ازدواج و فرزندآوری در سنین پایین، از خطرات و پیامدهای احتمالی آن آگاهی داشته باشند. توجه به سلامت دختران نوجوان و فراهم کردن شرایط مناسب برای رشد جسمی آنان، در این زمینه اهمیت زیادی دارد.
وی با اشاره به ابعاد روانی و اجتماعی بارداری زودهنگام خاطرنشان کرد: نوجوانی دوره‌ای مهم برای رشد شخصیتی، ادامه تحصیل و کسب مهارت‌های فردی و اجتماعی است. ورود زودهنگام به مسئولیت مادری می‌تواند فرصت‌های تحصیلی و مسیر زندگی دختران را تحت تأثیر قرار دهد و فشارهای روانی و مسئولیت‌هایی فراتر از آمادگی آن‌ها ایجاد کند. بنابراین، آمادگی برای مادر شدن تنها به توانایی جسمی محدود نیست و شرایط روانی و اجتماعی فرد نیز باید در نظر گرفته شود.
آگاهی‌بخشی درباره بارداری زودهنگام باید خانواده‌ها را نیز دربرگیرد
دکتر سمیه نقی‌زاده، متخصص مامایی و بهداشت باروری دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به نقش خانواده در تصمیم‌گیری درباره ازدواج و بارداری دختران عنوان کرد: باورها، نگرش‌ها و تجربه‌های خانوادگی می‌توانند بر دیدگاه والدین و فرزندان درباره زمان ازدواج و فرزندآوری اثر بگذارند. در خانواده‌هایی که ازدواج در سنین پایین تجربه شده یا امری پذیرفته‌شده به شمار می‌رود، ممکن است نگرش موافق‌تری نسبت به ازدواج و بارداری زودهنگام وجود داشته باشد؛ به همین دلیل، آگاهی‌بخشی باید مادران و دیگر اعضای خانواده را نیز دربرگیرد.
وی مطرح کرد: گاهی تصمیم‌گیری درباره ازدواج دختران نوجوان بر پایه تجربه‌های گذشته یا باورهای رایج خانوادگی انجام می‌شود، درحالی‌که آشنایی با پیامدهای جسمی، روانی و اجتماعی بارداری در سنین پایین برای تصمیم‌گیری آگاهانه ضروری است. خانواده‌ها باید بتوانند بدون قضاوت و با گفت‌وگویی صریح، اطلاعات درست را در اختیار نوجوانان قرار دهند و در این زمینه از راهنمایی متخصصان سلامت کمک بگیرند.
وی با تأکید بر اهمیت آموزش در حوزه سلامت باروری گفت: مدارس، مراکز بهداشتی و والدین هر یک نقش مهمی در افزایش آگاهی دختران نوجوان دارند. آموزش متناسب با سن، آشنا کردن نوجوانان و خانواده‌ها با پیامدهای ازدواج و بارداری زودهنگام و فراهم کردن امکان دریافت اطلاعات معتبر از کارشناسان می‌تواند به اصلاح باورهای نادرست و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک کند. این آموزش‌ها زمانی اثربخش‌تر خواهند بود که تنها به دختران محدود نشوند و خانواده‌ها نیز در آن مشارکت داشته باشند.
یافته پژوهشگران تبریزی؛ آگاهی دختران نوجوان و مادرانشان از پیامدهای بارداری زودهنگام متوسط است
در همین زمینه، پژوهشی در شهرستان تبریز با هدف بررسی میزان آگاهی و نگرش دختران نوجوان و مادران آن‌ها درباره بارداری در سنین پایین توسط دکتر میرغفوروند و دکتر نقی‌زاده در دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شده است. در این مطالعه، ۵۴۰ نفر شامل ۲۷۰ دختر نوجوان و ۲۷۰ مادر آن‌ها که در مراکز سلامت شهرستان پرونده داشتند، شرکت کردند و اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه‌های دانش و نگرش جمع‌آوری شد.
نتایج این پژوهش نشان داد آگاهی دختران نوجوان و مادرانشان درباره بارداری در سنین پایین در سطح متوسط قرار دارد. همچنین مادرانی که خودشان یا یکی از فرزندانشان پیش از ۱۸ سالگی ازدواج کرده بودند، بیشتر با بارداری در سنین پایین موافق بودند؛ یافته‌ای که نقش تجربه‌های خانوادگی را در شکل‌گیری نگرش نسبت به این موضوع برجسته می‌کند.
به گزارش ایسنا، این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقاله با شناسه https://doi.org/10.1186/s12884-022-04551-z منتشر شده است، نشان می‌دهد با وجود نگرش منفی دختران نوجوان و مادرانشان نسبت به ازدواج و بارداری زودهنگام، آگاهی آن‌ها درباره پیامدهای این موضوع همچنان کافی نیست. ازاین‌رو، افزایش دانش دختران نوجوان و خانواده‌های آنان درباره عوارض و پیامدهای نامطلوب ازدواج و بارداری در سنین پایین، از جمله اقداماتی است که پژوهشگران بر ضرورت آن تأکید کرده‌اند.
انتهای پیام
