صادق هاشمیان در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تغییر ذائقه فکری دانش‌آموزان و تأثیرپذیری آنان از فضای مجازی، اظهار کرد: نسل امروز پرسشگر است و اگرچه ممکن است در برابر بسیاری از اتفاقات موضع‌گیری علنی نداشته باشد، اما پرسش‌ها، ابهامات و دغدغه‌هایی در ذهن خود دارد که نمی‌توان از کنار آن‌ها به‌سادگی عبور کرد.
وی ادامه داد: باید اجازه داد دانش‌آموزان مسائل موردنظر خود را مطرح کنند و در فضایی مناسب پاسخ پرسش‌هایشان را دریافت کنند. فعالیت تشکل‌ها و محافل دانش‌آموزی نیز بر همین اساس شکل می‌گیرد و تلاش می‌شود زمینه گفت‌وگو و پاسخ‌گویی فراهم شود.
این کارشناس مسائل فرهنگی با اشاره به اهمیت حضور فعالان فرهنگی در مدارس، اضافه کرد: هنگامی که دانش‌آموز احساس کند می‌تواند بدون محدودیت ذهنی، موضوعات و پرسش‌های خود را مطرح کند، زمینه آزاداندیشی برای او فراهم می‌شود و با بررسی مسائل و شنیدن پاسخ‌ها به جمع‌بندی مناسبی می‌رسد.
هاشمیان با بیان اینکه بسیاری از پرسش‌های نوجوانان دغدغه‌هایی مشترک میان آنان است، اظهار کرد: این پرسش‌ها لزوماً پیچیده و غیرقابل پاسخ نیستند، بلکه ممکن است ذهن تعداد زیادی از نوجوانان را درگیر کرده باشند. بنابراین، نباید از طرح آن‌ها نگران بود، بلکه باید فرصت مناسبی برای شنیدن و پاسخ‌گویی به این دغدغه‌ها ایجاد کرد.
وی با اشاره به شرایط رسانه‌ای و جنگ شناختی، خاطرنشان کرد: امروز درگیر جنگ رسانه‌ای چندوجهی و جنگ شناختی تمام‌عیار هستیم و دشمن نیز با تمام ظرفیت خود در این زمینه فعالیت می‌کند. در چنین شرایطی، لازم است نسبت به محتوایی که از طریق رسانه‌ها و فضای مجازی به ذهن نوجوانان منتقل می‌شود، توجه بیشتری داشته باشیم.
این کارشناس مسائل فرهنگی ادامه داد: در حالی که به اذعان بسیاری از رسانه‌های دنیا، ایران از نظر قدرت نظامی در جایگاه قابل‌توجهی قرار دارد و در تحولات اخیر نیز دست برتر را داشته است، همچنان تلاش می‌شود تصویری متفاوت از وضعیت کشور به نوجوانان ارائه شود.
هاشمیان اضافه کرد: نمی‌توان صرفاً با ارائه مطالب یک‌طرفه انتظار داشت دانش‌آموزان به درک روشنی از مسائل برسند. باید امکان گفت‌وگو و طرح پرسش برای آنان فراهم باشد تا بتوانند موضوعات مختلف را بررسی کنند. این رفت‌وبرگشت‌های فکری و پاسخ‌گویی به سؤالات می‌تواند به روشن شدن ذهن دانش‌آموزان و تقویت دلبستگی آنان به کشور کمک کند.
وی درباره بازنمایی الگوهایی همچون شهید حسین فهمیده و نوجوانان دوران دفاع مقدس برای نسل جدید و باورپذیر کردن مفاهیمی مانند ایثار و شجاعت آگاهانه، بیان کرد: همان‌طور که در مقاطع مختلف تاریخ کشور شاهد حضور نوجوانانی همچون شهید فهمیده و پس از آن افرادی مانند شهید محسن حججی بوده‌ایم، امروز نیز نوجوانانی در عرصه‌های مختلف حضور دارند و متناسب با شرایط زمانه خود نقش‌آفرینی می‌کنند.
این کارشناس مسائل فرهنگی با اشاره به حضور نوجوانان در تجمعات و فعالیت‌های میدانی، خاطرنشان کرد: در میدان‌های مختلف، از چهارراه‌ها و مساجد گرفته تا محله‌ها و خیابان‌ها، حضور نوجوانان را مشاهده می‌کنیم. این حضور تنها به شرکت در تجمعات محدود نیست و نوجوانان در بخش‌هایی مانند توزیع چای، تدارکات، امور صوتی و فعالیت‌های اجرایی مشارکت دارند.
هاشمیان ادامه داد: هرکدام از این نوجوانان متناسب با توانایی و ظرفیت خود مسئولیتی برعهده می‌گیرند و در فعالیت‌های جمعی نقش ایفا می‌کنند. همان‌طور که نوجوانان دوران دفاع مقدس متناسب با شرایط آن زمان مسئولیت‌هایی برعهده می‌گرفتند، نوجوانان امروز نیز در عرصه‌هایی که برای خود تعریف کرده‌اند، حضور دارند.
وی با بیان اینکه شکل حضور نسل جدید ممکن است با نسل‌های گذشته تفاوت داشته باشد، اضافه کرد: شرایط و عرصه‌های نقش‌آفرینی در هر دوره متفاوت است، اما آنچه اهمیت دارد، فراهم شدن زمینه حضور و مشارکت نوجوانان است. امروز کودکان و نوجوانان حتی در سنین پایین نیز در این فضاها حضور پیدا می‌کنند و تجربه‌هایی از فعالیت‌های جمعی و اجتماعی به دست می‌آورند.
این کارشناس مسائل فرهنگی با تأکید بر ضرورت توجه به هویت و ظرفیت‌های نوجوانان، خاطرنشان کرد: باید به آنان فرصت داده شود متناسب با سن، توانایی و شرایط خود در عرصه‌های مختلف نقش‌آفرینی کنند و احساس کنند حضور و مشارکتشان مورد توجه قرار می‌گیرد.
همگرایی تشکل‌های دانش‌آموزی باید تقویت شود
وی درباره مهم‌ترین آسیب‌ها و گسست‌های ارتباطی میان تشکل‌های ارزشی دانش‌آموزی و عموم نوجوانان در مدارس، اظهار کرد: نمی‌توان در این زمینه از آسیب جدی یا ضعف اساسی صحبت کرد، بلکه یکی از مسائل موجود، آگاهی نداشتن کافی دانش‌آموزان از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های یکدیگر است.
هاشمیان با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط میان تشکل‌های مختلف دانش‌آموزی، اضافه کرد: در ماه‌های اخیر و تحت تأثیر اتفاقاتی که در کشور رخ داده، روند همگرایی میان تشکل‌ها رو به جلو بوده است. اگر این وحدت و یکدلی ادامه پیدا کند، می‌توان انتظار داشت ارتباط میان تشکل‌های دانش‌آموزی تقویت شود و زمینه همکاری بیشتری میان آن‌ها به وجود بیاید.
این کارشناس مسائل فرهنگی با تأکید بر نقش همبستگی تشکل‌ها در جذب دانش‌آموزان غیرعضو، بیان کرد: در مدارس تعداد زیادی از دانش‌آموزان عضو هیچ تشکلی نیستند. این گروه که می‌توان از آن‌ها به‌عنوان قشر خاکستری دانش‌آموزی یاد کرد، ممکن است هنوز مسیر و نوع فعالیت موردعلاقه خود را انتخاب نکرده باشند.
وی خاطرنشان کرد: اگر این دانش‌آموزان شاهد همدلی و یکپارچگی میان تشکل‌های مختلف باشند، راحت‌تر می‌توانند برای انتخاب مسیر آینده خود تصمیم بگیرند. هنگامی که تشکل‌ها به جای تأکید بر تفاوت‌ها، بر اشتراکات و آرمان‌های مشترک تمرکز کنند، ارتباط دانش‌آموزان غیرعضو با این مجموعه‌ها نیز آسان‌تر می‌شود.
وی تصریح کرد: نمی‌توان گفت در حال حاضر ضعف جدی و غیرقابل‌جبرانی در ارتباط میان تشکل‌های دانش‌آموزی وجود دارد، اما آنچه باید بیش از گذشته مورد توجه قرار بگیرد، تقویت همگرایی و پررنگ‌تر کردن وحدت میان این مجموعه‌هاست. اگر تشکل‌ها بتوانند همکاری و یکدلی خود را حفظ کنند، زمینه ارتباط مؤثرتر با عموم دانش‌آموزان و مشارکت بیشتر نسل نوجوان در فعالیت‌های جمعی فراهم خواهد شد.
انتهای پیام
