سعیده زنوزیان در گفتوگو با ایسنا، با تشریح نتایج طرح پژوهشی انجام شده با حمایت مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، اظهار کرد: مبنای این شیوه درمان شناختی - رفتاری است که بهعنوان استاندارد طلایی رواندرمانی در جهان شناخته میشود. در این مطالعه، اثربخشی این روش روی ۴۰ نفر از افراد ۱۸ تا ۵۰ ساله ساکن زنجان که نشانههای پیشبالینی اختلالات هیجانی داشتند، در قالب یک کارآزمایی بالینی و با پیگیری سهماهه ارزیابی شد.
وی با اشاره به شیوع ۳۶ تا ۴۰ درصدی اختلالات اضطرابی و خلقی در کشور و اهمیت مداخله بههنگام، افزود: در این کارآزمایی بالینی، ۲۰ نفر تحت درمان حضوری و ۲۰ نفر تحت درمان آنلاین قرار گرفتند و هر گروه ۱۲ جلسه انفرادی ۴۵ دقیقهای دریافت کرد.
زنوزیان ادامه داد: نتایج ارزیابیها نشان داد تفاوت معناداری میان اثربخشی درمان حضوری و آنلاین وجود ندارد. جلسات برخط توانستند با کیفیتی همعرض با شیوه حضوری، علاوه بر کاهش علائم اضطراب و افسردگی، نشخوار فکری و اجتناب تجربهای را بهطور چشمگیری کاهش دهند و تحمل ابهام مراجعان را افزایش دهند؛ این آثار در مرحله پیگیری سهماهه نیز پایدار ماند.
مجری طرح پژوهشی با اشاره به تفاوت پروتکل یکپارچه با روشهای سنتی رواندرمانی، بیان کرد: در شیوههای کلاسیک، برای هر اختلال بهصورت جداگانه دوره درمانی تعریف میشد؛ بهطوریکه درمان فردی که همزمان چند تشخیص، مانند اضطراب و افسردگی، داشت، گاهی تا ۵۰ جلسه طول میکشید. این روند به دلیل هزینههای سنگین و فرسایشی بودن، در برخی موارد به رها کردن درمان از سوی مراجع منجر میشد.
وی افزود: پروتکل یکپارچه با تکیه بر یافتههای نوین عصبروانشناختی، عوامل زیربنایی و مشترک اختلالات هیجانی را هدف قرار میدهد و مسیر درمان را کوتاهتر، سادهتر و کمهزینهتر میکند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با تأکید بر ضرورت توسعه این روش در زنجیره خدمات نظام سلامت، گفت: شیوه آنلاین هزینههای رفتوآمد و محدودیتهای زمانی را کاهش میدهد و فرصت دسترسی عادلانهتر به خدمات سلامت روان را، بهویژه برای ساکنان مناطق دورافتاده، فراهم میکند.
زنوزیان اضافه کرد: این مداخله ظرفیت ورود به برنامههای آموزشی دانشگاه، بازآموزی روانشناسان مراکز بهداشتی و درمانی استان و مراکز مشاوره دانشجویی را دارد. همچنین با همکاری رسانهها و تولید نرمافزارهای کاربردی با رویکرد پیشگیرانه و عامه فهم، میتوان مفاهیم کلیدی آن، از جمله آگاهی هیجانی و ارزیابی واقعبینانه افکار را به جامعه منتقل کرد.
او با اشاره به نقش بهورزان در نظام شبکه بهداشت، عنوان کرد: اگرچه اجرای تخصصی این پروتکل به روانشناس آموزشدیده نیاز دارد، بهورزان در پایگاهها و خانههای بهداشت میتوانند با غربالگری اولیه و ارجاع بهموقع افراد دارای علائم خفیف و متوسط، زمینه مداخله زودهنگام را فراهم کنند.
زنوزیان یادآور شد: با گسترش این آموزشها در سطح معاونتهای بهداشت و درمان دانشگاه، امکان ارائه خدمات استاندارد با تعرفههای دولتی فراهم میشود تا این مداخلات اثربخش از انحصار بخش خصوصی خارج شده و در دسترس عموم شهروندان قرار گیرد.
انتهای پیام