آیت‌الله محمدتقی سبحانی امروز (دوشنبه، ۱۸ آبان) در اختتامیه سوگواره ملی «اشک قلم» با تأکید بر اهمیت و جایگاه هنر در عرصه‌های مختلف فرهنگی و اجتماعی، ادامه داد: هنر، مقوله‌ای جایگزین‌ناپذیر است که در امتداد عقیده، اندیشه، تاریخ و فرهنگ قرار دارد و نقشی اساسی در شکل‌گیری و ماندگاری تمدن‌ها ایفا می‌کند. نخستین کارکرد هنر، زنده و جاندار کردن پیام است، به این معنی که هنر می‌تواند یک واقعه یا اندیشه متعلق به هزاران سال پیش را از خط زمان عبور دهد و آن را در ذهن، اندیشه و روان انسان امروز زنده کند.
وی جذابیت‌بخشی به پیام را دومین کارکرد هنر دانست و گفت: انسان‌ها در معرض پیام‌ها و فرهنگ‌های گوناگون قرار دارند و پیامی می‌تواند در وجود انسان اثرگذار باشد که از جذابیت لازم برخوردار باشد.
او سومین کارکرد هنر را جاودانه‌سازی آثار ارزیابی و اظهار کرد: پیامی که در قالب هنر ارائه نشود، حتی اگر عمیق و اصیل باشد، ممکن است تأثیرگذاری ماندگار خود را از دست بدهد؛ اما وقتی یک حادثه، انسان یا اندیشه با هنر پیوند می‌خورد، به‌آسانی از حافظه تاریخی و فرهنگی جامعه حذف نمی‌شود.
رئیس بنیاد بین‌المللی امامت با تأکید بر اینکه ماندگاری هنر به درون‌مایه آن وابسته است، بیان کرد: هنرمند زمانی می‌تواند اثری ماندگار خلق کند که هنر خود را با پیامی عمیق و انسانی پیوند بزند، در این صورت هم خود هنرمند و هم محصول هنری او ماندگار می‌شوند و پیامی اثرگذار برای نسل‌های بعد به یادگار می‌ماند.
سبحانی با اشاره به جایگاه واقعه عاشورا در تاریخ بشر، ادامه داد: عاشورا یکی از بزرگ‌ترین حوادث تاریخ و برخوردار از پیامی عمیق، چندلایه و انسانی است که با همه فطرت‌ها در همه زمان‌ها و مکان‌ها ارتباط برقرار می‌کند. این عظمت فقط مورد تأکید شیعیان و مسلمانان نیست، بلکه شخصیت‌های فرهیخته‌ای از ادیان و فرهنگ‌های مختلف نیز درباره آن سخن گفته‌اند.
وی با تقسیم‌بندی ابعاد پیام عاشورا به چهار لایه تاریخی، عاطفی، اخلاقی و تحولات هویتی و شخصیتی، اظهار کرد: نخستین لایه، بُعد تاریخی عاشوراست، اینکه چگونه فقط ۶۰ سال پس از رحلت پیامبر اسلام (ص)، جریان نفاق توانست در حاکمیت اسلامی نفوذ کند و شرایطی را رقم بزند که فرزند پیامبر، تنها بماند و به شهادت برسد. لایه دوم، ابعاد عاطفی و احساسی عاشوراست، عواطف پدرانه، فرزندانه، برادرانه و خواهرانه و همچنین محبت و علاقه انسان به محبوب و مراد خود، جلوه‌هایی هستند که هنرمندان می‌توانند با استخراج و به تصویر کشیدن آنها، پیام عاشورا را ماندگارتر کنند.
سبحانی لایه سوم را پیام‌های اخلاقی و انسانی عاشورا دانست و گفت: عاشورا با وجود آنکه در ظاهر یک پیکار و جنگ است، سرشار از فضائل و ارزش‌های اخلاقی است؛ عدالت، محبت، صبر، پایداری بر اصول، سازش‌ناپذیری در برابر باطل و پایبندی به حق و حقیقت از جمله این ارزش‌ها هستند.
وی با تأکید بر اینکه این ابعاد هنوز به‌درستی در آثار هنری معرفی نشده‌اند، به لایه چهارم پیام عاشورا اشاره کرد و گفت: یکی از ابعاد کمتر مورد توجه قرارگرفته، تحول شخصیت‌ها و جهش‌های هویتی انسان‌هایی است که در واقعه عاشورا حضور داشتند؛ افرادی با پیشینه‌ها و جایگاه‌های اجتماعی و اعتقادی متفاوت که در پرتو ارتباط با امام حسین (ع) دچار تحول شدند.
او با تأکید بر نقش ولایت در هویت‌سازی جوامع، گفت: یکی از عوامل پایداری و مقاومت مردم این سرزمین در طول تاریخ، ریشه‌های عمیق فرهنگی و اعتقادی و پیوند با ولایت بوده است. این خطه و مردم آن در سده‌های مختلف در برابر تهدیدها ایستادگی و هویت خود را حفظ کرده‌اند. اگر امروز شاهد پایداری و مقاومت مردم ایران در برابر دشمن هستیم، باید ریشه‌های تاریخی و فرهنگی این مقاومت را بشناسیم؛ این هویت حاصل یک جریان عمیق تاریخی است که از نسل‌های گذشته به امروز رسیده است و در جان، روح و حافظه جمعی جامعه ریشه دارد.
رئیس بنیاد بین‌المللی امامت با تأکید بر مسئولیت هنرمندان در تبیین و گسترش این پیام، اضافه کرد: هنرمندان باید در زنده کردن، تعمیق و جذابیت‌بخشی به پیام عاشورا و ولایت نقش‌آفرینی کنند، چراکه نسل جوان و نسل‌های آینده برای استمرار این حرکت به چنین پیام‌هایی نیاز دارند. امیدوارم برگزاری رویدادها و نشست‌های فرهنگی و هنری با محوریت عاشورا بتواند در زنده نگه داشتن این پیام و انتقال مؤثر آن به نسل‌های آینده نقش‌آفرین باشد.
میثم محتشم‌آرا، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان نیز در این مراسم، با بیان اینکه عاشورا مکتب آزادگی، عزت، وفاداری، حقیقت‌طلبی و ایستادگی در برابر ظلم است، افزود: عاشورا مفاهیم والای اخلاق، انسانیت و کرامت را در روشن‌ترین شکل خود به نمایش می‌گذارد.
وی با اشاره به پیوند هنر خوشنویسی با شعر و ادبیات عاشورایی، بیان کرد: شعر عاشورایی از همان ظهر عاشورا آغاز شد و این جریان در طول تاریخ در فرهنگ و ادب فارسی تداوم یافته است.
محتشم‌آرا با تأکید بر ماندگاری فرهنگ عاشورا در هنر و ادبیات ایرانی، اظهار کرد: بسیاری از جریان‌های هنری به دلیل نداشتن پشتوانه و آبشخور فکری مناسب، در گذر زمان از حرکت بازمانده‌اند؛ اما فرهنگ عاشورا پس از گذشت قرن‌ها همچنان زنده و پویاست و هنر ایران همواره به این جریان عظیم فرهنگی متصل بوده است.
امین سلاحورزیان، رئیس جهاد دانشگاهی واحد لرستان نیز در این مراسم، از تغییر رویکرد این سوگواره در سال جاری خبر داد و گفت: سوگواره امسال با رویکردی متفاوت و تحت عنوان «اشک قلم» برگزار شد تا بستری برای نمایش هنر خوشنویسی در راستای اهداف معنوی فراهم شود. در این راستا، از هنرمندان و خوشنویسان سراسر کشور دعوت شد تا آثار خود را در این سوگواره به اشتراک بگذارند.
او با ارائه گزارش آماری از روند برگزاری این رویداد، افزود: از زمان اعلام فراخوان، ۴۲۳ اثر از ۲۰۰ خوشنویس برجسته از سراسر کشور به دبیرخانه ارسال شد. این آثار پس از طی مراحل دقیق داوری توسط کارشناسان و اساتید برجسته حوزه خوشنویسی ارزیابی شدند. در نهایت، ۴۵ اثر تأیید شدند که از میان آنها، ۱۹ اثر به عنوان برترین‌های این دوره انتخاب شدند و در این مراسم مورد تقدیر قرار گرفتند.
انتهای پیام
