محمود باعقیده در گفتوگو با ایسنا با اشاره به قدمت و کارکرد تاریخی آبانبار لاج اظهار کرد: این بنا که در فهرست آثار تاریخی به ثبت رسیده، مربوط به دوره قاجار است و با توجه به اقلیم گرم و خشک شهرستان خواف، تا حدود ۶۰ تا ۷۰ سال پیش یکی از منابع اصلی تأمین آب مردم محلی بود.
وی افزود: پس از اجرای شبکه لولهکشی آب، بهتدریج کارکرد آبانبارها کاهش یافت و بسیاری از این بناها به مخروبه تبدیل شدند. آبانبار تاریخی لاج نیز به دلیل قرارگیری در بافت تاریخی و در مرکز محله لاج، در کنار مسجد جامع، مورد توجه قرار گرفت و مرمت آن با هدف جلوگیری از تخریب و تبدیلشدن به زبالهدانی انجام شد.
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خواف با بیان اینکه امکان بازگرداندن کارکرد پیشین این بنا بهعنوان محل ذخیره آب وجود ندارد، گفت: هدف این است که در آینده از آبانبار بهعنوان یک مرکز فرهنگی استفاده شود و ظرفیت تبدیل آن به کتابخانه، نمایشگاه یا فضایی فرهنگی برای کودکان وجود دارد.
باعقیده با اشاره به وضعیت بنا پیش از آغاز عملیات مرمت بیان کرد: این آبانبار پیش از مرمت برای مردم اهمیت چندانی نداشت و معمولاً محل دفع زبالههای ساختمانی و زبالههای خانگی بود و در معرض تخریب قرار داشت.
وی ادامه داد: عملیات مرمت و حفاظت از این بنا حدود ۴۵ روز طول کشید و اقدامات اصلی شامل بهسازی دیوارها، جادهسازی، استحکامبخشی، نماسازی و بندکشی بود. امسال حدود ۷۰ درصد کار انجام شد و بخش اصلی بنا از نظر استحکامبخشی و کلیات مرمت به پایان رسید.
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خواف با بیان اینکه ساختمان در شرایط مناسبی از نظر مرمت و استحکام قرار دارد، افزود: در حال حاضر فقط بخشی از فضای داخلی بنا نیازمند کار و آمادهسازی است تا بتوان از آن بهعنوان فضای فرهنگی استفاده کرد. همچنین فضای داخلی آبانبار از نظر صوتی ظرفیت مناسبی دارد و با انجام اقدامات لازم میتوان از این ویژگی نیز بهره برد.
باعقیده درباره اعتبار و شیوه اجرای عملیات مرمت اظهار کرد: برای اجرای این پروژه حدود ۲۰۰ میلیون تومان هزینه شد و در مرمت بنا هیچگونه الحاقات اضافی انجام ندادیم، بلکه با توجه به الگوی موجود آبانبارهای شهرستان و بر اساس معماری و مصالح سنتی اقدام کردیم.
وی افزود: در بخش بامسازی از مصالح و الگوی سنتی استفاده شد و آجر سنتی و ملات برای بندکشی به کار رفت. تلاش کردیم هیچگونه الحاق یا دخل و تصرفی خارج از ساختار و الگوی اصلی بنا انجام نشود؛ چراکه الگوی معماری آن مشخص بود و نمونه مشابه مرمتشدهای نیز در اختیار داشتیم. به همین دلیل در مرمت آن مشکل خاصی وجود نداشت و کار بر اساس الگوی موجود انجام شد و استاد مرمت نیز از روند کار رضایت داشت.
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خواف درباره برنامههای مربوط به نگهداری و معرفی این اثر تاریخی گفت: موقعیت آبانبار بهگونهای نیست که در مسیر اصلی گردشگری شهرستان قرار داشته باشد، اما به دلیل واقعشدن در بافت تاریخی و اصلی محله لاج، دسترسی به آن آسان است و از خیابانهای منتهی به محل آبانبار میتوان بهراحتی به آن رسید؛ بنابراین برای بازدید گردشگران مشکل خاصی وجود ندارد.
انتهای پیام