محمدحسین رجبی‌دوانی، در نشست تخصصی معرفت فاطمی با موضوع «فاطمه زهرا(س) اولین مدافع ولایت» که امروز ۱۹ آبان ماه در سالن اجتماعات کوثر برگزار شد، ضمن اشاره به جایگاه والای حضرت فاطمه(س) گفت: با وجود اینکه پیامبر اعظم(ص) به‌عنوان سرآمد خلقت و اشرف‌الانبیاء بوده و وجود مقدسش گوهر هستی است، اما حضرت زهرا(س) مقام بسیار ویژه‌ای در پیشگاه خداوند متعال دارد که زبان از تبیین آن قاصر است.
وی افزود: خداوند در حدیث قدسی خطاب به پیامبر(ص) فرموده‌اند اگر تو نبودی جهان هستی را پدید نمی‌آوردم؛ اما زمانی که خداوند می‌خواهد در خصوص آل‌عبا به جبرئیل توضیح دهد، توجه پروردگار به حضرت زهرا(س) معطوف بوده و اصل را بر آن حضرت قرار می‌دهد و می‌فرماید «فاطمه هست و پدرش، فاطمه هست و همسرش، فاطمه هست و پسرانش».
عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین(ع) با بیان اینکه همه معصومین(ع) دارای فضیلت‌های بلند و مشابهی هستند، عنوان کرد: در زیارت‌های وارده برای ذوات مقدس ائمه معصومین(ع) تعابیر مشترکی داریم، اما برای حضرت صدیقه کبری(س) تعبیر خاصی وجود دارد که برای هیچ‌یک از معصومین دیگر به کار برده نشده است، در همه زیارت‌های حضرت زهرا(س)، سلامی که ما به وجود مقدسش می‌دهیم با این واژه آغاز می‌شود «یَا مُمْتَحَنَةُ امْتَحَنَکِ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَکِ قَبْلَ أَنْ یَخْلُقَکِ فَوَجَدَکِ لِمَا امْتَحَنَکِ صَابِرَةً»، در این فراز آمده است سلام بر تو ای بانویی که مورد امتحان قرار گرفتی، یعنی بر مورد امتحان قرار گرفتن حضرت تأکید شده است.
وی ضمن اشاره به آیه ۲ و ۳ سوره مبارکه عنکبوت، بیان کرد: خداوند در این آیات می‌فرماید آیا مردم پنداشتند به صرف اینکه بگویند ایمان آورده‌ایم رها می‌شوند و مورد امتحان قرار نمی‌گیرند؟ به تحقیق که امت‌های پیش از آن‌ها مورد امتحان قرار گرفتند تا خدا معلوم کند چه کسانی در ادعای ایمانشان صادق و چه کسانی کاذب هستند.
این پژوهشگر تاریخ اسلام خاطرنشان کرد: امتحانات الهی سنت قطعی خداوند برای همه مؤمنان هستند و پیامبران الهی نیز از این قاعده مستثنی نیستند، حضرت آدم(ع) با شجره ممنوعه امتحان و از بهشت اخراج شد، حضرت یونس(ع) به‌خاطر ترک مأموریت خود بدون اذن خدا در شکم ماهی گرفتار شد، حضرت ابراهیم(ع) با ابتلائات متعدد مورد آزمایش قرار گرفت و پس از سربلندی در امتحان ذبح اسماعیل، به مقام امامت رسید.
وی با بیان این جمله که امیرمؤمنان(ع) نیز با لیله‌المبیت امتحان شد که حاضر گشت جان خود را فدای اسلام و پیامبر(ص) کند، تصریح کرد: با وجود همه این امتحانات سخت الهی برای پیامبران، در زیارت هیچ‌یک از ائمه(ع) و معصومین از چنین لفظی در خصوص امتحانات الهی، استفاده نشده است.
رجبی‌دوانی با تأکید بر اینکه مهم‌ترین امتحان الهی از امت اسلامی، امتحان اعتقاد به ولایت و دفاع از ولایت است، اظهار کرد: این امتحان برای پیامبر(ص) و امیرمؤمنان(ع) وجود نداشت، چون خودشان صاحب ولایت بودند، اما برای دیگران و برای حضرت زهرا(س) وجود داشت. مهم‌ترین امتحان الهی از امت اسلامی، امتحان اعتقاد به ولایت و دفاع از ولایت است، حضرت زهرا(س) نخستین شهیده در راه ولایت بوده و بزرگ‌ترین الگو برای شناخت ولایت، دفاع از ولایت و جانفشانی در راه ولایت است.
وی با اشاره به امتحانات سخت مسلمانان صدر اسلام مانند هجرت به حبشه و مدینه و جهاد هشت ساله با قریش، ادامه داد: خداوند در آیه ۱۰۰ سوره توبه از مهاجرین و انصار ابراز خشنودی و رضایت می‌کند، اما این تا زمانی است که امتحان نهایی باقی مانده است، امتحان نهایی، امتحان ولایت بود که با رحلت پیامبر(ص) اتفاق افتاد.
این پژوهشگر تاریخ اسلام عنوان کرد: امیرمؤمنان(ع) هنگام تدفین پیکر مقدس پیامبر(ص)، وقتی خبر سقیفه را شنید، بیل را به دیوار تکیه داد و فرمود آیا مردم می‌پندارند همین که گفتند ایمان آورده‌ایم، رها می‌شوند و مورد آزمون قرار نمی‌گیرند؟ فردای رحلت پیامبر(ص)، خداوند امت آن حضرت را امتحان کرد و کسانی که به‌دنبال بیعت با خلیفه رفته بودند، در این امتحان مردود شدند.
وی با بیان اینکه امتحان ولایت، امتحان اصلی و نهایی است، خاطرنشان کرد: امت پیامبر(ص) که در امتحانات قبلی نمرات عالی گرفته بودند و همواره در جنگ‌ها پیامبر(ص) را یاری می‌کردند، در امتحان نهایی یعنی آزمون پیروی از ولایت، مردود شده و نمرات قبلی خود را هم از دست دادند، در میانه این میدان، حضرت زهرا(س) تنها کسی بود که در آزمون ولایت‌مداری نمره عالی گرفت.
رجبی‌دوانی با اشاره به اینکه تشیع همیشه در اقلیت بوده‌اند و بقای آن معجزه است، اظهار کرد: در طول تاریخ، دشمنی‌های زیادی برای نابودی تشیع صورت گرفته است، در دوره‌ای از تاریخ اسلام، حتی گذاشتن نام علی بر نوزادان جرم بود، بیان فضائل امیرالمؤمنین(ع) حکم اعدام داشت، شیعه بودن جرم بود و حتی شیعیان مظلوم را به جرم عزاداری برای امام حسین(ع) گردن می‌زدند، در چنین شرایطی همین که شیعه باقی مانده، مانند یک معجزه است.
وی با اشاره به سه عامل شهادت حضرت زهرا(س)، عنوان کرد: عامل اول، غم و اندوه فراوان فقدان اشرف‌الانبیاء(ص) بود، وقتی امیرمؤمنان(ع) پیکر مقدس حضرت زهرا(س) را در قبر می‌گذاشت، عرضه داشت خدایا مصیبت بزرگ از دست دادن فاطمه را با یادآوری مصیبت رحلت پیامبر(ص) به خود تسکین می‌دهم.
این محقق تاریخ اسلام بیان کرد: عامل دوم شهادت حضرت زهرا(س)، غم و اندوه فراوانی بود که به‌دلیل انحراف در اسلام بر دل حضرت زهرا(س) نشسته بود و حضرت می‌دید که دستاوردهای پدرشان در حال از دست رفتن است.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: عامل سوم شهادت حضرت زهرا(س) ضرباتی است که بر پیکر مقدس حضرت وارد شد، متأسفانه در تاریخ سعی کرده‌اند نحوه حمله به خانه حضرت را سانسور کنند، ولی در منابع معتبر تاریخی آمده است ابوبکر در بستر مرگ تأسف خورد و گفت ای کاش مردانی را مأمور حمله به خانه فاطمه(س) نمی‌کردم، این اعتراف ابوبکر در منابع مهم تاریخی اهل تسنن آمده است.
رجبی‌دوانی افزود: ابن‌قتیبه می‌گوید عمر با ۳۰۰ نفر از اراذل و اوباش به طرف خانه حضرت زهرا(س) حرکت کرد در حالی که شعله آتشی در دست داشت و می‌گفت می‌خواهم این خانه را با کسانی که در آن پناه گرفته‌اند به آتش بکشم، اطرافیانش به او گفتند دختر رسول خدا(ص) در این خانه است، اما او پاسخ داد این خانه را به آتش می‌کشم، حتی اگر فاطمه(س) در آن باشد.
وی تصریح کرد: وقتی این جماعت به خانه حضرت زهرا(س) رسیدند، حضرت فاطمه(س) از پشت در فرمود ای پسر خطاب، این بود سفارش رسول خدا(ص) درباره اهل بیتش؟ هنوز کفن پدر من خشک نشده است که با اهل بیتش اینگونه رفتار می‌کنی؟ عمر گفت اگر در را باز نکنید و علی(ع) و همراهانش بیرون نیایند و بیعت نکنند، خانه را به آتش می‌کشم، سپس حضرت زهرا(س) با صدای بلند خطاب به پدر استغاثه کردند و فرمودند بعد از تو از پسر ابی‌قحافه و پسر خطاب چه‌ها که ندیدیم.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین(ع) عنوان کرد: در نهایت عمر تهدید را عملی کرد، هیزم‌ها را به آتش کشید و با لگد در را شکست، به‌طوری‌که حضرت زهرا(س) بین در و دیوار ماند و پهلوی مبارکش شکست و بر زمین افتاد، سپس امیرمؤمنان(ع) را در حالت دست‌بسته به مسجد بردند، در حالی که عمر شمشیر بر بالای سر حضرت گرفته بود و تهدید به قتل ایشان می‌کرد.
این پژوهشگر تاریخ اسلام افزود: حضرت زهرا(س) با همان پهلوی شکسته به مسجد آمد و فریاد زد اگر دست از علی(ع) برندارید به‌سوی قبر پیامبر(ص)رفته و شما را نفرین می‌کنم و سپس راهی مزار مطهر پدر شد، امیرمؤمنان(ع) به سلمان فرمود جلوی دختر پیامبر(ص) را بگیر، به خدا سوگند او در پیشگاه خداوند چنان مقام و قربی دارد که اگر نفرین کند بلایی نازل می‌شود که احدی روی زمین باقی نمی‌ماند.
وی خاطرنشان کرد: وقتی حضرت زهرا(س) دید صاحب ولایت دستور داده است، همان‌جا ایستاد و فرمود چون او فرمان داده است اطاعت کرده و شکیبایی پیشه می‌کنم، این صحنه چنان سهمگین بود که ابوبکر فریاد زد دست بردارید، تا زمانی که او همراه علی(ع) است، ما نمی توانیم علی(ع) را مجبور به بیعت کنیم؛ بنابراین اگر وجود مقدس حضرت زهرا(س) و حضور به موقع ایشان نبود، ولایت همان زمان از بین رفته بود.
رجبی‌دوانی در پایان یادآور شد: حضرت زهرا(س) نخستین شهیده در راه ولایت بوده و بزرگ‌ترین الگو برای شناخت ولایت، دفاع از ولایت و جانفشانی در راه ولایت است، از خداوند متعال درخواست می‌کنیم که ما را با این اعتقاد راسخ به ولایت، شناخت ولایت، حمایت و جانفشانی در راه ولایت زنده بدارد، بمیراند و محشور بفرماید.
انتهای پیام
