احمد عاشوری در میزگرد تخصصی علم در خدمت غذا، سلامت و محیط‌زیست؛ رویکرد صلح و توسعه آینده که روز چهارشنبه ۲۰ آبان در دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در کرج برگزار شد، با اشاره به نقش اکوسیستم‌های طبیعی در تأمین غذا افزود: پیش از دخالت گسترده انسان، اکوسیستم‌ها چرخه‌های طبیعی خود را داشتند، اما بخشی از این چرخه‌ها بر اثر مداخلات انسانی برهم خورده و حتی به تخریب محیط‌زیست منجر شده است.
عاشوری با اشاره به اهمیت گرده‌افشان‌ها در تولید محصولات کشاورزی گفت: تصور کنید زنبورها و دیگر گرده‌افشان‌ها از چرخه طبیعت حذف شوند. در چنین شرایطی بخش مهمی از تولید غذا با مشکل مواجه می‌شود. بسیاری از محصولات از جمله گوجه‌فرنگی، مغزها و شمار زیادی از میوه‌ها به گرده‌افشانی وابسته‌اند و از این رو، حفاظت از گرده‌افشان‌ها باید بخشی از برنامه‌های تأمین امنیت غذایی باشد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه نباید امنیت غذایی را صرفاً در بهینه‌سازی ابزارها و فناوری‌های تولید خلاصه کرد، ادامه داد: باید در کنار استفاده از فناوری، با طبیعت آشتی کنیم و از مداخلات مخرب در محیط زیست بکاهیم.
وی با اشاره به وضعیت منابع آب در استان البرز و ضرورت مدیریت روان‌آب‌ها بیان کرد: بخش زیادی از آبی که از طریق بارندگی در ارتفاعات و دامنه‌های البرز جاری می‌شود، به جای نفوذ در زمین و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی، همراه با فاضلاب به پایین دست منتقل می‌شود. در حالی که این آب می‌تواند به تغذیه قنات‌ها و چشمه‌ها و تأمین منابع آب مناطق پایین‌دست کمک کند.
عاشوری با اشاره به کاهش سطح آب چاه‌ها در برخی مناطق استان عنوان کرد: در گذشته چاه‌های باغ‌های فاتح در عمق حدود ۹۰ تا ۱۰۰ متر به آب می‌رسید، اما اکنون عمق آنها به حدود ۲۳۰ متر رسیده است. یکی از دلایل این وضعیت، تغییر در مسیر طبیعی نفوذ آب و گسترش ساخت و ساز در پهنه‌هایی است که باید امکان نفوذ بارش در آنها حفظ شود.
وی افزود: وقتی بارندگی به جای نفوذ در زمین به روان آب تبدیل می‌شود، هم خطر سیلاب افزایش می‌یابد و هم خاک شسته شده و فرسایش پیدا می‌کند. در نهایت، این روند بر منابع آب و خاک و به دنبال آن بر امنیت غذایی اثر می‌گذارد.
این استاد دانشگاه با انتقاد از برخی تصمیم‌های کلان در حوزه ساخت‌وساز و توسعه زیرساخت‌ها اظهار کرد: جاده سازی، شهرسازی و برخی طرح‌های عمرانی مانند سدسازی، اگر بدون توجه به ظرفیت‌های طبیعی و مسیرهای نفوذ آب اجرا شوند، می‌توانند به تخریب پهنه‌های طبیعی و تضعیف امنیت غذایی منجر شوند. در بخش‌هایی از مسیر دامنه‌های البرز تا دشت‌های اطراف کرج، هشتگرد و قزوین، عرصه‌هایی که باید محل نفوذ آب باشند، به ساخت و ساز و فعالیت‌های صنعتی اختصاص یافته‌اند.
عاشوری با بیان اینکه استفاده از فناوری به تنهایی تضمین کننده امنیت غذایی نیست، یادآور شد: حتی می‌توان گفت در برخی موارد، استفاده نادرست از فناوری امنیت غذایی را به خطر انداخته است. البته این به معنای کنار گذاشتن فناوری نیست، بلکه باید آن را هوشمندانه و متناسب با ظرفیت‌های محیط زیست به کار گرفت.
وی تأکید کرد: حفاظت از محیط زیست و تولید غذا نباید دو موضوع متضاد تلقی شوند. باید این نگاه در جامعه و رسانه‌ها تقویت شود که حفاظت از محیط زیست، مانع تولید غذا نیست، بلکه شرط پایداری تولید و تأمین امنیت غذایی در بلند مدت است.
انتهای پیام
