آذین بیرانوند در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به اهمیت نقش هنر و ادبیات در مواجهه با بحران‌های اجتماعی و انسانی اظهار کرد: هنر می‌تواند به بستری برای بازتاب تجربه‌های مشترک انسانی و روایت آنچه بر جامعه می‌گذرد، تبدیل شود. به اعتقاد من، اثری که از دل یک تجربه واقعی و لمس‌شده شکل می‌گیرد، ظرفیت بیشتری برای برقراری ارتباط با مخاطب دارد؛ زیرا نویسنده یا هنرمند پیش از آن که بخواهد مفهومی را به دیگران منتقل کند، خود آن را درک کرده و با آن مواجه شده است.
وی افزود: آنچه در ادبیات برای من اهمیت دارد، همین ویژگی نوشتن از تجربه و احساسی است که فرد آن را زیسته یا عمیقا لمس کرده و سپس تصمیم گرفته است با دیگران به اشتراک بگذارد. زمانی که یک اثر هنری بتواند دردها، دغدغه‌ها و زخم‌های مردم را به تصویر بکشد، مخاطب نیز امکان پیدا می‌کند ارتباطی عمیق و همدلانه با آن برقرار کند؛ چراکه ممکن است همان درد را در زندگی خود تجربه کرده یا شاهد آن بوده باشد.
این برگزیده دومین پویش ملی آیین ققنوس با بیان اینکه هنر می‌تواند به لایه‌های عمیق روحی انسان راه پیدا کند، تصریح کرد: گاهی برخی احساسات و تجربه‌ها به‌سادگی قابل بیان نیستند و حتی ممکن است افراد نتوانند آنچه را در درون خود می‌گذرد، به‌درستی توصیف کنند؛ اما هنر و ادبیات این امکان را فراهم می‌کنند که احساسات ناگفته در قالب کلمات، تصویر و روایت بیان شوند. به همین دلیل، وقتی مخاطب با اثری مواجه می‌شود که بخشی از تجربه و احساس خودش را در آن می‌بیند، نوعی همذات‌پنداری میان او و اثر شکل می‌گیرد.
این دانشجوی دانشگاه فرهنگیان البرز گفت: این همذات‌پنداری می‌تواند در شرایط دشوار و بحرانی اهمیت بیشتری پیدا کند؛ زیرا انسان در مواجهه با اتفاقات تلخ، علاوه بر نیازهای مادی و عملی، به درک شدن و همراهی عاطفی نیز نیاز دارد. هنر می‌تواند این احساس را ایجاد کند که افراد در رنج‌ها و نگرانی‌های خود تنها نیستند و تجربه‌های آنان بخشی از یک تجربه جمعی است. از این منظر، هنر می‌تواند در کاهش آلام روحی جامعه و تقویت پیوندهای انسانی نقش مؤثری داشته باشد.
وی با اشاره به ظرفیت ادبیات در انتقال مفاهیمی همچون مقاومت و ایستادگی در شرایط جنگی گفت: مفاهیمی مانند مقاومت، پایداری و امید از جمله مفاهیم کلانی هستند که برای انتقال آن‌ها به جامعه، بیان رسمی و تخصصی کافی نیست. اگر بخواهیم چنین مفاهیمی را با زبانی خشک، پیچیده و علمی برای مردم توضیح دهیم، ممکن است تنها گروهی از مخاطبان که با آن نوع ادبیات آشنایی بیشتری دارند، بتوانند با پیام مورد نظر ارتباط برقرار کنند؛ در حالی که هنر این قابلیت را دارد که همان مفاهیم را با زبانی ساده‌تر، ملموس‌تر و نزدیک‌تر به تجربه عمومی مردم بیان کند.
بیرانوند توضیح داد: زمانی که مفهومی مانند مقاومت در قالب یک روایت ادبی یا دل‌نوشته و با تکیه بر احساسات و تجربه‌های مشترک انسانی مطرح می‌شود، مخاطب راحت‌تر می‌تواند آن را درک کند؛ زیرا با موضوعی مواجه است که با زندگی، احساسات و واقعیت‌های پیرامون او ارتباط دارد. به نظرم قدرت هنر در همین است که مفاهیم بزرگ را از حالت انتزاعی خارج می‌کند و آن‌ها را به تجربه‌ای قابل لمس برای افراد مختلف جامعه تبدیل می‌کند.
وی با تأکید بر اینکه زبان هنر می‌تواند زمینه‌ساز تقویت امید و پایداری اجتماعی باشد، بیان کرد: در شرایط بحران، مردم با نگرانی‌ها، فشارهای روحی و تجربه‌های متفاوتی روبه‌رو می‌شوند و در چنین وضعیتی، روایت هنری می‌تواند به بازنمایی احساسات مشترک و تقویت حس همدلی کمک کند. وقتی یک اثر ادبی از ایستادگی مردم و تلاش آن‌ها برای عبور از شرایط دشوار سخن می‌گوید، در واقع بخشی از واقعیت اجتماعی را ثبت می‌کند و به مخاطب امکان می‌دهد از زاویه‌ای انسانی‌تر به مفهوم مقاومت نگاه کند.
بیرانوند درباره موضوع اثر خود در دومین پویش ملی آیین ققنوس نیز اظهار کرد: موضوع دل‌نوشته‌ای که برای این پویش نوشتم، ایران و شرایط جنگی بود. تلاش کردم در این اثر به موضوع پایداری ایران، سلامت مردم و مقاومت آنان در برابر شرایط دشوار بپردازم. برای من مهم بود که به این موضوع توجه کنم که جامعه ایران در مواجهه با بحران چگونه می‌تواند بر همبستگی، ایستادگی و حفظ امید تکیه کند.
وی افزود: انتخاب این موضوع نیز از دغدغه‌ای شکل گرفت که نسبت به شرایط جامعه و آنچه مردم در دوران جنگ تجربه می‌کنند، داشتم. به نظرم پرداختن به چنین موضوعاتی در قالب ادبیات اهمیت دارد؛ زیرا نوشتن می‌تواند فرصتی برای بیان احساسات و دغدغه‌هایی باشد که در سطح فردی باقی نمی‌مانند و با تجربه جمعی مردم پیوند می‌خورند.
این برگزیده دومین پویش ملی آیین ققنوس با اشاره به چگونگی آشنایی خود با این رویداد گفت: فراخوان پویش را در کانال دانشگاه مشاهده کردم و پس از آشنایی با موضوع آن، تصمیم گرفتم دل‌نوشته‌ای متناسب با محورهای مطرح‌شده بنویسم و اثر خود را ارسال کنم. در نهایت نیز موفق به کسب رتبه سوم این پویش شدم.
بیرانوند درباره پیشینه فعالیت ادبی خود نیز گفت: پیش از این در دوران تحصیل، تجربه نوشتن دل‌نوشته را داشتم و در برخی فعالیت‌های ادبی در سطح مدرسه و استان نیز موفق به کسب مقام شده بودم، اما حضور در جشنواره‌ها و پویش‌های ادبی به شکل جدی، تجربه‌ای نبود که پیش از این به‌طور گسترده دنبال کرده باشم. شرکت در این پویش برایم تجربه ارزشمندی بود.
وی با تأکید بر اهمیت توجه به هنر به‌عنوان زبانی برای بیان تجربه‌های انسانی خاطرنشان کرد: ادبیات به دلیل ارتباط مستقیمی که با روح، احساسات، منش و منزلت انسانی دارد، می‌تواند مفاهیم را به شکلی عمیق‌تر و قابل‌فهم‌تر به مخاطب منتقل کند. به باور من، هر اندازه آثار هنری به واقعیت‌های زندگی مردم نزدیک‌تر باشند و بتوانند احساسات و دغدغه‌های آنان را صادقانه بازتاب دهند، امکان برقراری ارتباط مؤثرتر با مخاطب نیز افزایش پیدا می‌کند. هنر می‌تواند صدای تجربه‌هایی باشد که شاید در هیاهوی حوادث کمتر شنیده شوند و از همین مسیر، به تقویت همدلی، امید و احساس تعلق جمعی در جامعه کمک کند.
انتهای پیام
