حجت‌الاسلام والمسلمین محمدصادق یوسفعلی در گفت‌وگو با ایسنا، با تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، اظهار کرد: حضرت زهرا(س) از شخصیت‌های بی‌بدیل تاریخ اسلام هستند که تمام ابعاد زندگی ایشان، از بندگی و معنویت گرفته تا همسرداری، تربیت فرزند، مسئولیت اجتماعی و دفاع از ارزش‌های دینی، می‌تواند برای جامعه اسلامی الگو باشد.
وی افزود: شناخت شخصیت ایشان نباید صرفاً به بیان فضائل و مصائب محدود شود، بلکه ضروری است سیره عملی و مواضع تاریخی این بانوی بزرگوار را به‌عنوان یک الگوی جامع در زندگی فردی و اجتماعی مورد توجه قرار دهیم.
یوسفعلی با بیان اینکه ایام فاطمیه فرصتی برای بازگشت به معارف و آموزه‌های مکتب اهل‌بیت(ع) است، افزود: اگر بخواهیم از این ایام بهره واقعی ببریم، باید در کنار برگزاری مراسم عزاداری و سوگواری، به تبیین چرایی شهادت حضرت زهرا(س)، اهداف و آرمان‌های ایشان و پیام‌هایی که از زندگی کوتاه اما پربرکت آن حضرت برای نسل امروز به یادگار مانده است، بپردازیم.
ایام فاطمیه؛ فرصتی برای شناخت ابعاد شخصیتی حضرت زهرا(س)
مدیر حوزه علمیه آیت‌الله پیشوا شیراز با اشاره به جایگاه ممتاز حضرت فاطمه زهرا(س) در منظومه اعتقادی اسلام بیان کرد: حضرت زهرا(س) تنها یک شخصیت تاریخی متعلق به قرن‌های گذشته نیستند، بلکه الگوی زنده‌ای برای همه دوران‌ها به شمار می‌روند. هر جامعه‌ای که به دنبال سعادت، تعالی اخلاقی و حفظ هویت دینی خود است، می‌تواند از سیره ایشان در حوزه‌های مختلف زندگی درس بگیرد.
یوسفعلی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های شخصیتی حضرت زهرا(س)، پیوند عمیق میان ایمان، معرفت و عمل بود. ایشان در اوج بندگی و ارتباط با خداوند، نسبت به مسائل جامعه نیز احساس مسئولیت می‌کردند و هیچ‌گاه معنویت را از مسئولیت اجتماعی جدا نمی‌دانستند. این مسئله برای امروز ما اهمیت فراوانی دارد، چراکه دینداری واقعی تنها در انجام عبادات فردی خلاصه نمی‌شود، بلکه باید آثار آن در رفتار اجتماعی، دفاع از عدالت، حمایت از حق و حساسیت نسبت به سرنوشت جامعه نیز آشکار باشد.
وی با تأکید بر ضرورت معرفی ابعاد مختلف شخصیت حضرت زهرا(س) به نسل جوان گفت: باید برای نسل امروز تبیین کنیم که چگونه می‌توان در عین برخورداری از عواطف، مهربانی و لطافت روحی، در اصول و اعتقادات دینی استوار بود و در بزنگاه‌های تاریخی و اجتماعی، با شجاعت و صلابت از حقیقت دفاع کرد. شخصیت حضرت زهرا(س) نمونه روشنی از جمع میان عطوفت، عقلانیت، معنویت و استواری در مسیر حق است.
دفاع از ولایت؛ برجسته‌ترین جلوه مسئولیت اجتماعی حضرت زهرا(س)
این استاد حوزه علمیه در ادامه با اشاره به نقش حضرت زهرا(س) در دفاع از ولایت امیرالمؤمنین علی(ع) اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین درس‌های زندگی حضرت فاطمه زهرا(س)، مسئولیت‌پذیری ایشان در برابر مسئله ولایت و سرنوشت امت اسلامی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) است. حضرت در شرایطی که جامعه اسلامی با تحولات و انحرافات مهمی روبه‌رو شده بود، سکوت را انتخاب نکردند و با تکیه بر معارف قرآن و آموزه‌های پیامبر(ص)، به تبیین حقیقت و دفاع از جایگاه ولایت پرداختند.
وی افزود: حضرت زهرا(س) به‌خوبی می‌دانستند که مسئله ولایت صرفاً یک موضوع شخصی یا اختلاف بر سر جایگاه افراد نیست، بلکه با آینده دین، استمرار مسیر رسالت و هدایت جامعه اسلامی ارتباط مستقیم دارد. به همین دلیل، دفاع ایشان از امیرالمؤمنین(ع) دفاع از یک شخص به معنای معمول نبود، بلکه دفاع از یک اصل بنیادین در اندیشه اسلامی و صیانت از مسیر صحیح هدایت امت محسوب می‌شد.
جایگاه خطبه فدکیه در تبیین اندیشه سیاسی و اعتقادی حضرت زهرا(س)
یوسفعلی با اشاره به جایگاه خطبه فدکیه در تبیین اندیشه سیاسی و اعتقادی حضرت زهرا(س) بیان کرد: خطبه فدکیه را باید فراتر از یک سخنرانی درباره مسئله فدک مورد بررسی قرار داد. حضرت در این خطبه ابتدا معارف توحیدی، جایگاه نبوت و فلسفه برخی احکام الهی را تبیین کردند و سپس به مسائل جامعه اسلامی و موضوع ولایت پرداختند. این خطبه نشان می‌دهد که دفاع از حق باید بر پایه معرفت، استدلال، آگاهی و شناخت عمیق از مبانی دینی صورت بگیرد.
وی ادامه داد: یکی از پیام‌های مهم سیره فاطمی این است که انسان مؤمن در برابر انحراف و تضییع حق نباید بی‌تفاوت باشد. البته این ایستادگی باید همراه با شناخت و بصیرت باشد؛ زیرا دفاع آگاهانه از حق، زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که انسان ابتدا حق را به‌درستی بشناسد، از مبانی آن آگاهی داشته باشد و بتواند در شرایط مختلف از موضع صحیح خود دفاع کند.
ولایتمداری فقط اظهار محبت نیست؛ تبعیت عملی از مسیر حق است
مدیر حوزه علمیه آیت‌الله پیشوا شیراز با تأکید بر اینکه محبت به اهل‌بیت(ع) باید در رفتار و سبک زندگی انسان نمود پیدا کند، گفت: یکی از آسیب‌هایی که ممکن است در برداشت ما از سیره اهل‌بیت(ع) ایجاد شود، محدود کردن محبت و ارادت به برگزاری مراسم و بیان فضائل است. بدون تردید عزاداری و ابراز محبت به خاندان پیامبر(ص) از جایگاه والایی برخوردار است، اما این محبت زمانی به کمال می‌رسد که در عمل نیز به تبعیت از سیره و تعالیم آنان منجر شود.
یوسفعلی افزود: ولایتمداری به معنای پذیرش مسئولیت در برابر ارزش‌ها و آرمان‌هایی است که اهل‌بیت(ع) برای آن تلاش کردند. کسی که خود را پیرو مکتب فاطمی می‌داند، باید در زندگی فردی و اجتماعی به صداقت، عدالت‌خواهی، امانت‌داری، رعایت حقوق دیگران، دفاع از مظلوم و مقابله با ظلم پایبند باشد. نمی‌توان از ولایتمداری سخن گفت اما در رفتار فردی و اجتماعی نسبت به حق‌الناس، اخلاق و مسئولیت‌های دینی، اجتماعی و سیاسی بی‌تفاوت بود.
وی با بیان اینکه جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به شناخت عمیق از مفهوم ولایت نیاز دارد، اظهار کرد: باید مراقب باشیم که مفاهیم دینی به شعارهای بدون پشتوانه عملی تبدیل نشوند. سیره حضرت زهرا(س) به ما می‌آموزد که وفاداری به ولایت باید در انتخاب‌ها، مواضع، رفتارها و مسئولیت‌هایی که بر عهده می‌گیریم، آشکار باشد.
مقاومت فاطمی؛ ایستادگی آگاهانه در برابر انحراف و ظلم
این استاد حوزه علمیه با اشاره به مفهوم مقاومت در سیره حضرت زهرا(س) بیان کرد: وقتی از مقاومت فاطمی سخن می‌گوییم، منظور صرفاً تحمل سختی‌ها و مشکلات نیست، بلکه مقصود، ایستادگی آگاهانه و مسئولانه در برابر انحراف، بی‌عدالتی و فاصله گرفتن جامعه از ارزش‌های الهی است. حضرت زهرا(س) در شرایطی دشوار، از موضع اعتقادی و حق‌طلبانه خود عقب‌نشینی نکردند و با روشنگری و تبیین، اجازه ندادند حقیقت در هیاهوی تحولات اجتماعی به فراموشی سپرده شود.
یوسفعلی ادامه داد: مقاومت در مکتب اهل‌بیت(ع) ریشه در ایمان و باور عمیق به وعده‌های الهی دارد. انسانی که به خداوند و حقانیت مسیر الهی ایمان دارد، در برابر فشارها و دشواری‌ها دچار تزلزل نمی‌شود. حضرت زهرا(س) با رفتار و مواضع خود نشان دادند که دفاع از حقیقت، گاهی هزینه‌هایی به همراه دارد، اما مؤمن نباید به دلیل دشواری مسیر، از مسئولیت خود در برابر حق دست بکشد.
وی با تأکید بر اینکه ایستادگی باید با بصیرت همراه باشد، افزود: مقاومت بدون شناخت و آگاهی ممکن است به رفتارهای احساسی و مقطعی تبدیل شود. آنچه در سیره حضرت زهرا(س) اهمیت دارد، پیوند میان ایمان، آگاهی، شناخت زمانه و تشخیص وظیفه است. ایشان با شناخت دقیق شرایط جامعه و با بهره‌گیری از معارف دینی، موضع خود را در برابر تحولات آن دوران مشخص کردند. این الگو برای جامعه امروز نیز راهگشاست.
سبک زندگی فاطمی؛ الگویی برای خانواده و جامعه امروز
مدیر حوزه علمیه آیت‌الله پیشوا شیراز با اشاره به ضرورت الگوبرداری از سبک زندگی حضرت زهرا(س) در خانواده‌ها گفت: یکی از مهم‌ترین عرصه‌هایی که سیره حضرت می‌تواند برای جامعه امروز راهگشا باشد، بنیان خانواده است. حضرت زهرا(س) در زندگی مشترک با امیرالمؤمنین علی(ع)، نمونه‌ای از همراهی، احترام متقابل، مسئولیت‌پذیری، ساده‌زیستی و توجه به تربیت فرزندان بودند.
وی افزود: امروز خانواده‌ها با مسائل و آسیب‌های مختلفی مواجه هستند و بخشی از این مشکلات به فاصله گرفتن از ارزش‌های اخلاقی و معنوی بازمی‌گردد. توجه به سبک زندگی فاطمی می‌تواند به تقویت بنیان خانواده، افزایش محبت و همدلی میان اعضای خانواده، کاهش تجمل‌گرایی و توجه بیشتر به تربیت دینی و اخلاقی فرزندان کمک کند.
یوسفعلی با بیان اینکه ساده‌زیستی حضرت زهرا(س) به معنای دوری از پیشرفت و امکانات زندگی نیست، اظهار کرد: آنچه در سبک زندگی فاطمی اهمیت دارد، اسیر نشدن در تجملات و وابستگی‌های مادی و قرار دادن ارزش‌های انسانی و الهی در اولویت زندگی است. خانواده‌ای که محبت، احترام، قناعت، مسئولیت‌پذیری و تربیت صحیح فرزندان را محور زندگی خود قرار دهد، به بخشی از آموزه‌های این مکتب عمل کرده است.
وی ادامه داد: همچنین نقش تربیتی حضرت زهرا(س) در پرورش فرزندانی همچون امام حسن مجتبی(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) نشان می‌دهد که تربیت نسل مؤمن، آگاه و مسئولیت‌پذیر تا چه اندازه در آینده جامعه تأثیرگذار است. خانواده‌ها باید بدانند که تربیت فرزندان تنها به تأمین نیازهای مادی آنان محدود نمی‌شود، بلکه مهم‌تر از آن، پرورش شخصیت، تقویت ایمان، آموزش مسئولیت‌پذیری و ایجاد روحیه حق‌طلبی در نسل آینده است.
ضرورت معرفی سیره فاطمی به نسل جوان
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر ضرورت بازخوانی سیره حضرت زهرا(س) برای نسل جوان بیان کرد: نسل جوان امروز پرسش‌ها و نیازهای فکری متفاوتی دارد و نمی‌توان تنها با بیان مطالب کلی و تکراری، ارتباط عمیقی میان آنان و معارف اهل‌بیت(ع) برقرار کرد. باید شخصیت حضرت زهرا(س) را با زبانی مستدل، مستند و متناسب با نیازهای روز معرفی کنیم و نشان دهیم که آموزه‌های ایشان چگونه می‌تواند به مسائل واقعی زندگی امروز پاسخ دهد.
یوسفعلی افزود: حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی و رسانه‌ها در این زمینه مسئولیت مهمی بر عهده دارند. لازم است در کنار برگزاری مراسم عزاداری، نشست‌های معرفتی، جلسات تبیینی، برنامه‌های مطالعاتی و فعالیت‌های فرهنگی با محوریت سیره حضرت زهرا(س) برگزار شود تا نسل جوان با ابعاد علمی، معنوی، اجتماعی و سیاسی شخصیت ایشان بیشتر آشنا شود.
وی بیان کرد: یکی از راه‌های مؤثر برای انتقال این معارف، پیوند دادن آموزه‌های سیره فاطمی با مسائل روزمره زندگی است. هنگامی که جوانان مشاهده کنند آموزه‌های حضرت زهرا(س) در زمینه صداقت، پاکدامنی، مسئولیت‌پذیری، عدالت‌خواهی، دفاع از حق، استحکام خانواده و ایستادگی در برابر ظلم کاربرد عملی دارد، ارتباط عمیق‌تری با این مکتب برقرار خواهند کرد.
عزاداری فاطمی باید به شناخت و عمل منتهی شود
مدیر حوزه علمیه آیت‌الله پیشوا شیراز در پایان با تأکید بر اینکه بزرگداشت ایام فاطمیه باید زمینه‌ساز تحول در رفتار فردی و اجتماعی باشد، گفت: برگزاری مجالس عزاداری و زنده نگه داشتن یاد و نام حضرت زهرا(س) از اهمیت فراوانی برخوردار است، اما نباید اجازه دهیم این مراسم صرفاً به یک مناسبت تقویمی و عاطفی محدود شود. هدف اصلی باید آشنایی بیشتر مردم با سیره و معارف آن حضرت و حرکت در مسیر عملی کردن این آموزه‌ها باشد.
وی افزود: اگر بتوانیم از ایام فاطمیه برای تقویت ایمان، افزایش بصیرت، تحکیم خانواده، ترویج اخلاق اسلامی و تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری استفاده کنیم، در حقیقت به بخشی از اهداف این مناسبت دست یافته‌ایم.
یوسفعلی تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند آن هستیم که سیره حضرت زهرا(س) را نه فقط در مجالس و محافل، بلکه در متن زندگی خود جاری کنیم. جامعه‌ای که به دنبال عزت، استقلال، عدالت و حفظ ارزش‌های الهی است، باید از مکتب فاطمی درس بگیرد؛ مکتبی که در آن ایمان با آگاهی، محبت با تبعیت، معنویت با مسئولیت اجتماعی و دفاع از حق با ایستادگی و مقاومت همراه است.
انتهای پیام
