مهدیه اسماعیلی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به آموزه‌های نهج‌البلاغه در بازتعریف مفهوم ایثار و صبر در فضای معاصر فاطمیه، اظهار کرد: برای بهره‌گیری از آموزه‌های نهج‌البلاغه در بازتعریف مفهوم ایثار و صبر، ابتدا باید میان دو برداشت از صبر تمایز قائل شد؛ صبر به معنای تحمل منفعلانه شرایط و صبر به معنای پایداری آگاهانه در مسیر حق. آنچه در سیره حضرت زهرا(س) و سخنان امیرالمؤمنین(ع) مشاهده می‌کنیم، برداشت دوم است.
وی افزود: صبر در منطق علوی به معنای تسلیم شدن در برابر ظلم یا چشم‌پوشی از حقیقت نیست، بلکه به معنای حفظ اصول، پایداری در برابر فشارها و ترجیح حقیقت بر مصلحت‌های زودگذر است.
اسماعیلی بیان کرد: حضرت زهرا(س) در دوران کوتاه پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، با وجود شرایط دشوار روحی و جسمی، در برابر آنچه تضییع حق و انحراف از مسیر پیامبر می‌دانستند، سکوت نکردند. از این منظر، صبر ایشان را باید صبری همراه با آگاهی، مسئولیت‌پذیری و دفاع از حقیقت دانست.
صبر؛ استواری درونی در مواجهه با مصیبت
این دکتری علوم قرآن و حدیث تصریح کرد: در اینجا توجه به خطبه ۲۰۲ نهج‌البلاغه اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. این فراز از نظر معرفتی بسیار عمیق است؛ زیرا نشان می‌دهد که حتی در اوج مصیبت و اندوه، ارتباط انسان مؤمن با وعده الهی و امید به رحمت خداوند قطع نمی‌شود.
وی ادامه داد: امام علی(ع) در عین آنکه شدت اندوه خود را پنهان نمی‌کنند، صبر را نیز به‌عنوان یک اصل ایمانی و اعتقادی حفظ می‌کنند. بنابراین، صبر نه به معنای انکار رنج است و نه به معنای بی‌تفاوتی در برابر حوادث؛ بلکه نوعی استواری درونی است که انسان را از فروپاشی در برابر مصیبت حفظ می‌کند.
ایثار فاطمی؛ گذشتن از آسایش برای حفظ حقیقت
اسماعیلی با اشاره به مفهوم ایثار در سیره حضرت زهرا(س) گفت: مفهوم ایثار در سیره حضرت زهرا(س) نیز باید با همین نگاه مورد بررسی قرار گیرد. ایثار صرفاً بخشیدن امکانات مادی یا چشم‌پوشی از منافع شخصی نیست؛ گاهی ایثار در آن است که انسان برای حفظ یک حقیقت، از آسایش، اعتبار و حتی آرامش زندگی خود بگذرد.
وی یادآور شد: حضرت زهرا(س) در دفاع از ولایت و حق، جایگاه اجتماعی و نسبت خانوادگی خود با پیامبر(ص) را به ابزاری برای منفعت شخصی تبدیل نکردند، بلکه از این جایگاه برای تبیین حقیقت و دفاع از اصول بنیادین دین بهره گرفتند.
این دکتری علوم قرآن و حدیث افزود: از این منظر، ایثار فاطمی را می‌توان در سه سطح بررسی کرد؛ نخست، ایثار در عرصه خانواده و مسئولیت‌پذیری؛ دوم، ایثار در عرصه اجتماعی و دفاع از حقوق پایمال‌شده؛ و سوم، ایثار در عرصه اعتقادی و حفظ مسیر اصیل رسالت.
سیره حضرت زهرا(س)؛ الگویی برای مسئولیت‌پذیری اجتماعی
اسماعیلی با اشاره به پیام‌های اجتماعی ایثار و صبر فاطمی یادآور شد: این برداشت از ایثار و صبر برای جامعه معاصر نیز پیام روشنی دارد. در روزگاری که گاهی مصلحت‌اندیشی‌های فردی، منافع گروهی و حفظ موقعیت اجتماعی بر حقیقت‌گویی غلبه می‌کند، سیره حضرت زهرا(س) به ما یادآوری می‌کند که مؤمن واقعی نمی‌تواند نسبت به تضییع حق بی‌تفاوت باشد. البته دفاع از حق نیز باید با آگاهی، استدلال، اخلاق و رعایت موازین دینی همراه باشد.
وی اظهار کرد: بنابراین، اگر بخواهیم ایام فاطمیه را از سطح برگزاری مراسم سوگواری به سطح یک جریان تربیتی و معرفتی ارتقا دهیم، باید صبر و ایثار فاطمی را به‌عنوان دو الگوی عملی در زندگی فردی و اجتماعی معرفی کنیم؛ الگویی که در آن، انسان هم در برابر دشواری‌ها استقامت می‌کند و هم در برابر ظلم و انحراف، مسئولیت خود را فراموش نمی‌کند.
انتهای پیام
