به گزارش ایسنا، حجت‌الاسلام فخرالدین صابری در مراسم عزای حضرت فاطمه زهرا(س) که در مؤسسه فرهنگی مذهبی دارالزهراء برگزار شد، با تسلیت ایام شهادت آن حضرت، اظهار کرد: همان‌گونه که درباره واقعه عاشورا به بررسی علل و عوامل وقوع آن می‌پردازیم و می‌پرسیم چه اتفاقی افتاد که جامعه اسلامی ۵۰ سال پس از رحلت پیامبر(ص) در برابر شهادت فرزند ایشان سکوت کرد، لازم است درباره حوادث پس از رحلت پیامبر و جسارت‌هایی که به تنها یادگار ایشان، حضرت فاطمه زهرا(س)، شد نیز تأمل و بررسی کنیم.
وی با اشاره به جایگاه ویژه حضرت فاطمه زهرا(س) نزد پیامبر اکرم(ص)، افزود: پیامبر هرگاه فاطمه(س) وارد مجلس می‌شد، به احترام او برمی‌خاست، به استقبالش می‌رفت، خوشامد می‌گفت، دست او را می‌گرفت و در جای خود می‌نشاند و دستش را می‌بوسید. این رفتارها صرفاً بیانگر رابطه پدر و فرزندی نبود، بلکه نشان‌دهنده جایگاه ویژه و استثنایی این بانوی بزرگوار نزد خداوند و رسول خدا بود.
جامعه اسلامی پس از رحلت پیامبر(ص) با چه عواملی روبه‌رو بود؟
صابری با برشمردن عوامل مؤثر در تحولات پس از رحلت پیامبر(ص)، گفت: نخستین عامل، شوک و حیرت ناشی از رحلت آخرین فرستاده الهی بود. جامعه‌ای که پیامبر طی ۲۳ سال آن را از شرک و بت‌پرستی به سوی توحید هدایت کرده بود، با فقدان ایشان دچار شرایطی شد که قدرت تصمیم‌گیری و تشخیص بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار داد.
وی ادامه داد: عامل دیگر، نوپا بودن اسلام و نهادینه نشدن ایمان در دل‌های برخی مسلمانان بود. عده‌ای نه از روی معرفت، بلکه تحت تأثیر قدرت و نفوذ پیامبر اسلام آورده بودند. از سوی دیگر، برخی افراد نسبت به امیرالمؤمنین علی(ع) کینه و حسادت داشتند؛ چراکه آن حضرت در جنگ‌ها با مشرکان متجاوز مقابله کرده و شماری از آنان را به هلاکت رسانده بود. گروهی نیز نفاق درونی داشتند که پس از رحلت پیامبر آشکار شد.
مدیر موزه ملی قرآن کریم با اشاره به اختلافات و منازعات پیش‌آمده درباره جانشینی پیامبر، اظهار کرد: در کنار این عوامل، ساختار قبیله‌ای جامعه آن روز نیز تأثیرگذار بود. مردم به نظام قبیله‌ای خو گرفته بودند و رقابت میان قبایل و تلاش برای به دست آوردن جایگاه و قدرت، بخشی از ویژگی‌های آن جامعه بود.
وی افزود: مجموعه این شرایط، از جمله نفاق، نهادینه نشدن ایمان، تعصبات قبیله‌ای و کینه‌های گذشته، زمینه‌ساز اتفاقاتی شد که پس از رحلت پیامبر رخ داد. در چنین فضایی، حضرت فاطمه زهرا(س) تنها شخصیتی بود که شجاعانه و بدون پشتوانه، از دستاوردهای بعثت و ولایت امیرالمؤمنین(ع) دفاع کرد.
فاطمه زهرا(س)؛ الگویی فراتر از مرزهای مذهبی
صابری با اشاره به دیدگاه برخی اندیشمندان غیرمسلمان و اهل سنت درباره شخصیت حضرت زهرا(س)، گفت: سلیمان کتانی، نویسنده و پژوهشگر مسیحی، عمر خود را صرف تحقیق درباره شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س) کرد و کتابی با عنوان فاطمه الزهرا نوشت. این کتاب در یک فراخوان علمی در نجف اشرف شرکت داده شد و جایزه نخست را به دست آورد.
وی با اشاره به توصیف کتانی از حضرت زهرا(س)، اظهار کرد: او این بانوی بزرگوار را دارای قلبی وسیع، اندیشه‌ای روشن و شخصیتی برجسته معرفی می‌کند و در ارزیابی قهرمانی ایشان می‌نویسد که فاطمه زهرا(س) بدون برخورداری از نیرو، امکانات و پشتیبانی، یک‌تنه از دستاوردهای پیامبر و ولایت امیرالمؤمنین(ع) دفاع کرد.
مدیر موزه ملی قرآن کریم همچنین به دیدگاه برخی نویسندگان اهل سنت اشاره کرد و افزود: احمد خلیل جمعه در کتاب خود درباره زنان اهل بیت(ع)، حضرت فاطمه(س) را آینه تمام‌نمای ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری پیامبر(ص) معرفی می‌کند. عبدالفتاح عبدالمقصود، نویسنده و استاد دانشگاه الازهر مصر نیز بر شباهت اخلاق و رفتار آن حضرت به پیامبر تأکید کرده است.
وی ادامه داد: آلوسی، مفسر و فقیه اهل سنت، در تفسیر خود ذیل آیات مربوط به حضرت مریم(س)، به بیان فضایل حضرت فاطمه زهرا(س) پرداخته است. همچنین فخر رازی در تفسیر سوره کوثر، پس از طرح مصادیق مختلف کوثر، با توجه به آیه پایانی سوره، حضرت فاطمه زهرا(س) را مصداق این خیر کثیر می‌داند.
صابری با اشاره به تداوم نسل پیامبر از طریق حضرت زهرا(س)، گفت: فخر رازی در تفسیر خود به این نکته اشاره می‌کند که با وجود باقی نماندن نسلی از برخی خاندان‌ها، نسل حضرت فاطمه(س) از طریق امام حسین(ع) ادامه یافته و امامانی همچون امام باقر(ع)، امام صادق(ع) و امام رضا(ع) از این نسل برخاسته‌اند. امروز نیز میلیون‌ها نفر از سادات از نسل آن بانوی بزرگوار هستند.
حضرت زهرا(س)؛ الگوی امام زمان(عج)
وی با اشاره به جایگاه حضرت فاطمه زهرا(س) در اندیشه شیعی، اظهار کرد: پیامبر اکرم(ص) درباره ایشان فرموده‌اند که خشم و خشنودی فاطمه، خشم و خشنودی خداوند است؛ تعبیری که نشان‌دهنده مقام و منزلت ویژه آن حضرت است.
صابری با اشاره به معرفی حضرت زهرا(س) به‌عنوان الگوی امام زمان(عج)، افزود: در دوران غیبت صغرا و در نامه‌ای که از امام زمان(عج) نقل شده، آن حضرت فرموده‌اند که دختر پیامبر، فاطمه زهرا(س)، برای من الگویی نیکوست. این موضوع نشان می‌دهد که شخصیت و سیره آن بانوی بزرگوار، حتی برای امام عصر(عج) نیز جایگاه الگویی دارد.
وی با اشاره به اینکه امام زمان(عج) تحقق‌بخش آرمان‌های پیامبران و گسترش‌دهنده عدالت در جهان است، گفت: آن حضرت از نسل حضرت فاطمه زهرا(س) هستند و در مسیر برقراری عدالت و از بین بردن ستم، تبعیض و ناهنجاری‌ها حرکت خواهند کرد.
سعه صدر و مهرورزی در سیره حضرت فاطمه(س)
مدیر موزه ملی قرآن کریم با اشاره به نمونه‌هایی از رفتار و منش اخلاقی حضرت زهرا(س)، گفت: در کتاب محجةالبیضاء مرحوم فیض کاشانی، روایتی درباره سعه صدر و حوصله آن حضرت نقل شده است. بر اساس این روایت، بانویی برای پرسیدن سؤالی درباره اشتباه مادر سالخورده‌اش در نماز به محضر حضرت فاطمه(س) رفت، اما در ادامه پرسش‌های دیگری نیز مطرح کرد و پس از طرح ۱۰ سؤال، از اینکه وقت آن حضرت را گرفته بود، ابراز شرمندگی کرد.
وی افزود: حضرت زهرا(س) در پاسخ به نگرانی آن زن، با مثالی درباره پاداش انجام یک کار دشوار، توضیح داد که عالمان شیعه به دلیل دانش فراوان و تلاش برای هدایت و ارشاد بندگان خدا، در روز قیامت از پاداش و کرامت الهی برخوردار می‌شوند. این روایت نشان‌دهنده حوصله، مهربانی و توجه آن حضرت به پرسشگران و کسانی است که برای کسب معرفت مراجعه می‌کنند.
صابری همچنین با اشاره به روایت مربوط به مهریه حضرت زهرا(س)، اظهار کرد: بر اساس روایتی که آیت‌الله جوادی آملی با بررسی سند و راویان آن نقل کرده‌اند، هنگام تعیین مهریه حضرت فاطمه(س)، پس از مطرح شدن مهریه ۵۰۰ درهمی، آن حضرت از پیامبر درخواست کرد که مهریه ایشان شفاعت گناهکاران امت باشد.
وی ادامه داد: در این روایت آمده است که پس از بیان این درخواست، جبرئیل با نوشته‌ای از سوی خداوند فرود آمد که در آن پذیرفته شده بود مهریه حضرت فاطمه(س)، شفاعت گناهکاران امت پیامبر باشد. این روایت نشان‌دهنده گستردگی نگاه و خیرخواهی آن حضرت است؛ بانویی که حتی در شب ازدواج خود نیز به فکر آمرزش و نجات گناهکاران امت پیامبر بود.
دفاع از ولایت حتی پس از شهادت
صابری با اشاره به روزهای پایانی زندگی حضرت فاطمه زهرا(س)، گفت: پس از آنکه برخی افراد برای عیادت از حضرت به خانه امیرالمؤمنین(ع) مراجعه کردند، امام علی(ع) موضوع را با همسر خود در میان گذاشت و تصمیم‌گیری را به ایشان واگذار کرد. حضرت زهرا(س) نیز با وجود آنچه بر ایشان گذشته بود، انتخاب را به همسر خود سپرد و از او خواست هرگونه صلاح می‌داند عمل کند.
وی افزود: حضرت فاطمه(س) در آن دیدار، سخنان پیامبر درباره آزار و اذیت خود و ارتباط آن با آزار پیامبر و خشم خداوند را یادآوری کرد. این رفتار نیز در کنار دیگر نمونه‌های زندگی ایشان، بیانگر سعه صدر و بزرگواری آن حضرت بود.
مدیر موزه ملی قرآن کریم با اشاره به وصیت حضرت زهرا(س) درباره محل دفن ایشان، اظهار کرد: آن حضرت وصیت کرد که پیکرشان شبانه به خاک سپرده شود و محل قبرشان مشخص نباشد تا این اقدام، نشانه‌ای از اعتراض ایشان به شرایط ایجادشده پس از رحلت پیامبر و مظلومیتشان در تاریخ باقی بماند.
وی در پایان با اشاره به لحظات پایانی زندگی حضرت فاطمه زهرا(س) و وداع امیرالمؤمنین(ع) و فرزندان ایشان با مادر، به بیان روایاتی از آخرین لحظات زندگی آن حضرت پرداخت.
انتهای پیام
