عباس محمودآبادی، یکشنبه ۲۴ آبان به مناسبت فرارسیدن روز جهانی یادبود قربانیان سوانح رانندگی در جمع خبرنگاران اظهار کرد: بر اساس آمارهای جهانی، سالانه حدود یک‌میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در تصادفات رانندگی در دنیا جان خود را از دست می‌دهند. سازمان ملل متحد از سال ۲۰۰۵، سومین یکشنبه ماه نوامبر هر سال را به‌عنوان روز جهانی یادبود قربانیان سوانح رانندگی نام‌گذاری کرده است که امسال مصادف با ۲۴ آبان است.
وی افزود: در ایران نیز این روز به یاد قربانیان سوانح رانندگی که شمار آن‌ها سالانه به حدود ۲۰ هزار نفر می‌رسد، گرامی داشته می‌شود و هدف اصلی از نام‌گذاری این روز، در وهله نخست، حفظ کرامت افرادی است که به‌هر دلیلی در تصادفات جان خود را از دست داده‌اند و از سوی دیگر، تسلای خاطر خانواده‌ها و بستگان افرادی است که در این حوادث آسیب دیده‌اند. همچنین این مناسبت فرصتی برای یادآوری اهمیت رعایت نکات ایمنی به سایر افراد جامعه است تا با دقت و توجه بیشتری رانندگی کنند، سرعت مجاز را رعایت کنند و با پایبندی به قوانین و مقررات ایمنی، از به خطر افتادن جان خود جلوگیری کنند.
ضرورت اطلاع‌رسانی عمومی درباره اصول ایمنی رانندگی
رئیس مرکز تدوین مقررات، ایمنی حمل‌ونقل، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت راه و شهرسازی درباره اقدامات ضروری برای کاهش سوانح رانندگی خاطرنشان کرد: مهم‌ترین اقدامی که در حوزه راهداری و حمل‌ونقل می‌توان انجام داد، اطلاع‌رسانی گسترده و کافی از طریق رسانه‌های عمومی، ازجمله صداوسیما، شبکه‌های اجتماعی و سایر بسترهای ارتباطی است تا مردم به اندازه کافی با اصول ایمنی رانندگی و رعایت حقوق دیگران در هنگام رانندگی آشنا شوند و بتوانند از ایمنی خود نیز محافظت کنند.
محمودآبادی ادامه داد: یکی از نمونه‌های ساده رعایت ایمنی، استفاده موتورسیکلت‌سواران از کلاه ایمنی است. همچنین تمام افرادی که سوار خودرو می‌شوند باید کمربند ایمنی خود را ببندند. پدران و مادرانی نیز که کودک دارند، باید حتماً فرزندان خود را در صندلی مخصوص کودک قرار دهند و از محکم و ایمن بودن کودک در صندلی مربوطه اطمینان حاصل کنند. این موارد از جمله موضوعاتی است که باید به‌صورت عمومی درباره آن‌ها اطلاع‌رسانی شود.
وی با ابراز امیدواری نسبت به بهبود شرایط ایمنی جاده‌ها در سال‌های آینده یادآور شد: امیدواریم با رعایت مقررات ایمنی از سوی مردم، برخورداری از جاده‌های بهتر، استفاده از سامانه‌های هوشمند حمل‌ونقل و ایجاد تغییرات جزئی در نظام صدور گواهینامه، بتوانیم به نتایج مطلوب‌تری دست پیدا کنیم و میزان تصادفات و تلفات رانندگی را کاهش دهیم.
رانندگان باید تمام تمرکز خود را به رانندگی معطوف کنند
رئیس مرکز تدوین مقررات، ایمنی حمل‌ونقل، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت راه و شهرسازی درباره مهم‌ترین توصیه‌های ایمنی به دانش‌آموزان، موتورسیکلت‌سواران و رانندگان ناوگان حمل‌ونقل عمومی و شخصی اضافه کرد: مهم‌ترین توصیه‌ای که می‌توان در این زمینه مطرح کرد، موضوعی است که در تمام دنیا مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس، باید به دو نکته اساسی توجه کنیم. نخست اینکه هر حادثه‌ای که رخ می‌دهد، نشان‌دهنده نتیجه یک سهل‌انگاری است؛ بنابراین هنگام رانندگی باید تمام تمرکز خود را به رانندگی معطوف کنیم.
محمودآبادی گفت: راننده نباید هنگام رانندگی به تلفن همراه خود نگاه کند یا با گوشی صحبت کند. همچنین نباید اجازه دهد مواردی مانند تابلوهای تبلیغاتی و سایر عوامل محیطی، تمرکز وی را از رانندگی منحرف کنند. بنابراین، بخشی از مسئولیت ایمنی بر عهده راننده است که باید تمام توجه خود را به رانندگی اختصاص دهد؛ موضوعی که در اصطلاح به آن رانندگی با ذهن خودآگاه گفته می‌شود.
وی در رابطه با مسئولیت سرنشینان خودرو در پیشگیری از حوادث توضیح داد: بخش دیگری از این موضوع به سرنشینان مربوط می‌شود که در اصطلاح از آن با عنوان «مسافر ایمن» یاد می‌کنند. بدین معنا که فردی که به‌عنوان سرنشین در خودرو حضور دارد، باید توجه داشته باشد راننده رفتار خطرناکی انجام ندهد. اگر راننده اقدام خطرناکی انجام داد یا مقررات ایمنی را رعایت نکرد و به‌اصطلاح در رانندگی رفتار تهاجمی داشت، سرنشین باید به وی تذکر دهد و از وی بخواهد به‌منظور حفظ جان خود، سایر افراد و دیگر سرنشینان خودرو، مقررات را رعایت کند. این‌ها توصیه‌های کلی است که می‌توان به تمام افراد جامعه ارائه کرد.
تصادفات حاصل زنجیره‌ای از عوامل مختلف هستند
رئیس مرکز تدوین مقررات، ایمنی حمل‌ونقل، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت راه و شهرسازی در پاسخ به پرسشی درباره سهم عوامل انسانی، وضعیت جاده‌ها و کیفیت خودروها در وقوع سوانح رانندگی و راهکارهای کاهش اثرگذاری آن‌ها تأکید کرد: در نظام مهندسی ایمنی، این عوامل را به‌صورت جداگانه از یکدیگر تفکیک نمی‌کنیم، بلکه در نظام بررسی و رسیدگی به حوادث، مجموعه‌ای از عوامل را به‌عنوان یک زنجیره در نظر می‌گیریم. ممکن است جاده دارای نقص یا اشکالی باشد و هم‌زمان خطای راننده نیز در وقوع حادثه نقش داشته باشد. از سوی دیگر، احتمال دارد وسیله نقلیه نیز دچار نقص فنی باشد. در واقع، ترکیبی از این عوامل می‌تواند به وقوع یک حادثه منجر شود.
محمودآبادی گفت: در نظام تخصصی مهندسی ایمنی، این عوامل به‌صورت مجزا بررسی نمی‌شوند، بلکه مجموعه آن‌ها به‌عنوان یک زنجیره در نظر گرفته می‌شود که در صورت شکل‌گیری و تکمیل آن، حادثه رخ خواهد داد. رویکرد گذشته که بر اساس آن تلاش می‌شد سهم هر یک از عوامل انسانی، راننده و جاده به‌صورت جداگانه مشخص شود، تقریباً در دنیای امروز کنار گذاشته شده است. رویکرد کنونی بیشتر بر شناسایی و کنترل عوامل مداخله‌گر در وقوع تصادفات متمرکز است. بر همین اساس، تلاش می‌شود این عوامل شناسایی، کنترل و مدیریت شوند تا از وقوع حوادث جلوگیری شود.
اقدامات پدافند غیرعامل در شبکه جاده‌ای و حمل‌ونقل
وی درباره نقش پدافند غیرعامل در حوزه راه و راه‌سازی و اقدامات انجام‌شده در این زمینه با توجه به شرایط کشور افزود: در حوزه وزارت راه و شهرسازی، اقدامات گسترده‌ای در زمینه پدافند غیرعامل انجام می‌شود که بخشی از آن به شبکه جاده‌ای مربوط است. یکی از این موارد، شناسایی نقاط حساس و آسیب‌پذیر شبکه راه‌هاست که در این مناطق تلاش می‌کنیم مسیرهای جایگزین و کنارگذر احداث کنیم یا مسیرهای جایگزین موجود را برای استفاده در شرایط ضروری آماده نگه داریم. برای نمونه، در مورد گردنه‌ها و تونل‌های حساس، اقدامات نسبتاً تخصصی و حرفه‌ای انجام داده‌ایم.
رئیس مرکز تدوین مقررات، ایمنی حمل‌ونقل، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: بخش دیگری از اقدامات ما در حوزه حمل‌ونقل جاده‌ای، به نحوه جابه‌جایی کالاهای اساسی مربوط می‌شود. هنگامی که حادثه‌ای رخ می‌دهد، به‌ویژه در شرایط جنگی، تمرکز ما به سمت مدیریت حمل کالاهای اساسی معطوف می‌شود و تلاش می‌کنیم سایر امور را نیز در کنار این موضوع مدیریت کنیم. در این بخش، تلاش کرده‌ایم ناوگان حمل‌ونقل را به‌گونه‌ای مدیریت کنیم که در صورت بروز شرایط اضطراری، هم از منظر شرکت‌های حمل‌ونقل و هم از منظر رانندگان، امکان انتقال به‌موقع کالاهای اساسی فراهم باشد.
محمودآبادی گفت: در حوزه بنادر، تمرکز ما بیشتر بر استفاده از بنادر مختلف و بهره‌گیری از ساختارهای متفاوت برای جابه‌جایی کالا است. استفاده از بنادر مختلف به این معناست که تلاش کرده‌ایم بنادر شمالی کشور را فعال‌تر نگه داریم؛ چراکه این بنادر در مقایسه با برخی دیگر از بنادر، کمتر در معرض آسیب قرار دارند. منظور از استفاده از ساختارهای مختلف نیز تغییر در شیوه جابه‌جایی کالا در بنادر است که به دلیل برخی ملاحظات، امکان تشریح جزئیات آن وجود ندارد. اقدامات حوزه ریلی نیز تا حدودی مشابه حوزه جاده‌ای است. در این بخش، نقاط خاصی ازجمله ایستگاه‌ها و زیرساخت‌های ریلی شناسایی شده‌اند و تلاش کرده‌ایم آن‌ها را تقویت کنیم.
آموزش نیروها برای تخلیه اضطراری مسافران
وی افزود: در حوزه حمل‌ونقل ریلی، بخشی با عنوان تخلیه اضطراری داریم که در این زمینه تلاش کرده‌ایم تجهیزات و تابلوهای موردنیاز را به‌اندازه کافی در ایستگاه‌ها مستقر کنیم. همچنین تمام همکاران خود را آموزش داده‌ایم تا در صورت بروز شرایط اضطراری بتوانند در زمان مناسب، مسافران را هدایت کنند. نمونه‌ای از این اقدامات در روز پایانی جنگ رمضان اجرا شد؛ زمانی که مشکلی در شبکه ریلی برای ما به‌وجود آمد، توانستیم در مدت‌زمان مناسبی مسافران را از ایستگاه و همچنین قطار تخلیه کنیم و در آن اتفاق، خسارت جانی در مجموعه نداشتیم.
رئیس مرکز تدوین مقررات، ایمنی حمل‌ونقل، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت راه و شهرسازی اظهار کرد: در حوزه حمل‌ونقل هوایی، یکی از اقداماتی که می‌توانیم انجام دهیم، رعایت مقررات بین‌المللی در شرایطی است که آسمان کشور در معرض تهدید قرار می‌گیرد. بر اساس این مقررات، هواپیماها باید در نخستین فرودگاهی که امکان فرود در آن وجود دارد، به زمین بنشینند و در این زمینه اطلاعیه‌های هوانوردی موسوم به نوتام صادر می‌کنیم. تمام این اقدامات نیز بر اساس مقررات و ضوابط بین‌المللی انجام می‌شود. در داخل فرودگاه‌ها نیز تلاش کرده‌ایم اقدامات ایمنی بیشتری انجام دهیم. برای نمونه، در مورد مراکز ذخیره و تأمین سوخت، اقداماتی ازجمله جابه‌جایی محل استقرار مخازن، کاهش حجم و پراکنده‌سازی آن‌ها انجام شده است.
بازگشت زیرساخت‌های ریلی به شرایط عادی در ۱۵ ساعت
محمودآبادی در پاسخ به پرسشی درباره میزان موفقیت اقدامات پدافندی و کاهش خسارات در شرایط جنگی گفت: این اقدامات در بخش‌های مختلف انجام شده و با توجه به حجم فعالیت‌ها و اقداماتی که در حال انجام بوده، میزان آسیب‌ها نسبتاً محدود بوده است. رویکرد ما در این زمینه این است که تا حد امکان از میزان آسیب‌ها جلوگیری کنیم و در صورت بروز خسارت نیز بتوانیم در کوتاه‌ترین زمان ممکن آن‌ها را جبران کنیم. در حوزه ریلی و جاده‌ای، در مناطقی که مورد حمله قرار گرفتند، توانستیم در مقایسه با استانداردها و عملکردهای جهانی، اقدامات مناسبی انجام دهیم. برای مثال، در مشهد و بندرعباس، توانستیم در مدت‌زمان حدود ۱۵ ساعت، زیرساخت ریلی آسیب‌دیده را به شرایط اولیه بازگردانیم که این زمان در مقایسه با استانداردهای جهانی، عملکرد و رکورد قابل‌توجهی محسوب می‌شود.
نبود آمار دقیق درباره سهم ایمنی خودروها در تصادفات
رئیس مرکز تدوین مقررات، ایمنی حمل‌ونقل، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت راه و شهرسازی تأکید کرد: تاکنون در کشور، آمار دقیقی که با رویکردهای تخصصی و مهندسی، میزان تأثیر خودروها در وقوع تصادفات و تلفات ناشی از آن را مشخص کند، مشاهده نکرده‌ام. طبیعتاً خودرو در وقوع و شدت پیامدهای تصادفات تأثیرگذار است و سطح ایمنی و رتبه‌بندی ایمنی خودروها اهمیت دارد. بسیاری از خودروهایی که در حال حاضر در جاده‌های کشور مورد استفاده قرار می‌گیرند، اساساً بر مبنای طراحی برای ترددهای برون‌شهری ساخته نشده‌اند. برخی از این خودروها در ابتدا برای استفاده شهری، مسافت‌های کوتاه و سفرهای با شرایط مشخص طراحی شده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان انتظار ویژه‌ای از آن‌ها در تمام شرایط داشت.
محمودآبادی ادامه داد: تاکنون در کشور مطالعه‌ای را که بتوان به‌صورت تخصصی و حرفه‌ای به آن استناد کرد و بر اساس آن تأثیر دقیق ایمنی خودروها را مشخص کرد، مشاهده نکرده‌ام. یکی از دلایل این موضوع نیز آن است که نظام رتبه‌بندی ایمنی خودروها به شکلی که در دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرد، در کشور ما وجود نداشته است. البته طی چند سال گذشته، مرکزی برای آزمایش و ارزیابی خودروها راه‌اندازی شده است. وزارت صنعت نیز به‌تدریج خودروهای تولیدی را برای انجام آزمایش‌های مربوطه به این مرکز منتقل می‌کند. این آزمایش‌ها هم درباره خودروهای تازه تولیدشده و هم درباره برخی خودروهایی که از قبل در چرخه تولید و استفاده قرار داشته‌اند، انجام می‌شود. با این وجود، تاکنون گزارش مشخص و جامعی از نتایج این آزمایش‌ها منتشر نشده است که بتوان به آن استناد کرد.
وی درباره امکان استفاده از آمار تصادفات برای تعیین میزان ایمنی خودروهای مختلف افزود: آمار تصادفات به‌تنهایی نمی‌تواند به‌خوبی نشان دهد کدام خودرو ایمن‌تر و کدام خودرو ناایمن‌تر است. برای نمونه، نمی‌توان صرفاً بر اساس اینکه بیشترین تصادفات مربوط به چه خودروهایی بوده یا بیشترین خسارت‌ها به کدام خودروها وارد شده است، درباره میزان ایمنی آن‌ها قضاوت کرد. این موضوع به عوامل متعددی از جمله میزان تردد خودروها، نحوه برخورد و تصادف آن‌ها و انتظاری که از عملکرد وسیله نقلیه در شرایط مختلف وجود دارد، بستگی دارد. تمام این موارد از جمله عوامل تأثیرگذار هستند و نمی‌توان به‌سادگی درباره خطرناک بودن یا نبودن یک خودرو اظهارنظر کرد.
رئیس مرکز تدوین مقررات، ایمنی حمل‌ونقل، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت راه و شهرسازی اظهار کرد: رتبه‌بندی ایمنی خودروها بر اساس چنین تصمیم‌گیری‌های ساده‌ای انجام نمی‌شود. در این فرآیند، از آدمک‌های آزمایشی در داخل خودرو استفاده می‌کنند و آزمایش‌های مختلفی انجام می‌دهند. سپس میزان انرژی یا نیرویی که به بخش‌های مختلف بدن این آدمک وارد می‌شود، اندازه‌گیری و بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، رتبه ایمنی خودرو مشخص می‌شود.
انتهای پیام
