مجید مقدم، یکشنبه ۲۴ آبان در رویداد کارآفرینی با محوریت کارآفرینی جوانان در عصر عدم قطعیت در دانشگاه اصفهان، اظهار کرد: حضور پرشمار دانشجویان در چنین برنامه‌هایی نشان می‌دهد که نسل جوان به دنبال آشنایی با فرصت‌های جدید و کسب تجربه در حوزه کارآفرینی است. این استقبال در حالی است که در برخی دیگر از برنامه‌های دانشگاه، برای حضور دانشجویان و پر شدن سالن با دشواری بیشتری مواجه هستیم.
وی با اشاره به کتاب کفش‌باز نوشته فیل نایت، بنیان‌گذار شرکت نایک، بیان کرد: فیل نایت در این کتاب به انگیزه خود برای تأسیس شرکت نایک اشاره می‌کند و یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری این انگیزه را گذراندن یک درس کارآفرینی در دوران دانشگاه در دهه ۱۹۶۰ میلادی می‌داند. این موضوع نشان می‌دهد که آموزش کارآفرینی می‌تواند از دوران دانشجویی زمینه‌ساز شکل‌گیری کسب‌وکارهای بزرگ باشد.
معاون دانشجویی دانشگاه اصفهان با اشاره به آموزش کارآفرینی در دانشگاه‌ها، تصریح کرد: در حال حاضر، درس کارآفرینی به‌عنوان یکی از دروس اجباری در رشته‌های دانشگاهی ارائه می‌شود و دانشجویان علاوه بر آن، در قالب درس کاربینی از ترم نخست با محیط‌های کاری و فرصت‌های شغلی مرتبط با رشته تحصیلی خود آشنا می‌شوند.
مقدم با تأکید بر اهمیت انتقال تجربه میان فعالان اقتصادی و نسل جوان، خاطرنشان کرد: گفت‌وگو با افرادی که در حوزه کارآفرینی فعالیت کرده‌اند، به جوانان کمک می‌کند تا از مسیرهای ناموفق و اشتباهاتی که دیگران تجربه کرده‌اند، درس بگیرند و از تکرار آن‌ها جلوگیری کنند.
وی اشتغال‌زایی را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای کارآفرینی دانست و گفت: یکی از لذت‌بخش‌ترین دستاوردهای یک فرد، ایجاد شغل برای تعداد زیادی از افراد است، زیرا اشتغال زمینه تشکیل خانواده و رشد جامعه را فراهم می‌کند.
معاون دانشجویی دانشگاه اصفهان با تأکید بر ضرورت توجه دانشجویان به مهارت‌آفرینی در کنار تحصیلات دانشگاهی، اظهار کرد: دانشجویان باید علاوه بر کسب مدرک دانشگاهی توانایی ایجاد فرصت شغلی برای خود و دیگران را نیز به دست آورند. برخی رشته‌ها این امکان را فراهم می‌کنند که افراد حتی با مدرک کارشناسی کسب‌وکار مستقلی ایجاد کنند و بسیاری از کارآفرینان موفق نیز فقط تحصیلات دانشگاهی ندارند.
وی گفت: دانشجویان با بهره‌گیری از تجربیات فعالان این حوزه و آشنایی با فرصت‌های سرمایه‌گذاری و اشتغال می‌توانند مسیر مناسبی برای آینده شغلی خود انتخاب کنند.
عبور از بحران با برداشتن گام‌های کوچک و تصمیم‌گیری آگاهانه امکان‌پذیر است
رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی سیتی‌سنتر اصفهان با تأکید بر ضرورت شناخت موانع ذهنی در مسیر کارآفرینی، گفت: ترس از شکست و انتظار برای فراهم شدن تمام شرایط، از مهم‌ترین عواملی است که افراد را از اقدام و تصمیم‌گیری بازمی‌دارد؛ در حالی که عبور از بحران با برداشتن گام‌های کوچک، قابل ارزیابی و واقع‌بینانه امکان‌پذیر است.
کوروش محمدی، با اشاره به مفهوم عدم قطعیت اظهار کرد: در شرایطی که با بحران و بی‌ثباتی مواجه هستیم و بسیاری از امور مطابق انتظار پیش نمی‌رود، باید بپذیریم که قطعیت می‌تواند نوعی توهم باشد. انسان تنها زمانی می‌تواند مسیر زندگی خود را به‌درستی ارزیابی کند که به گذشته نگاه کند، اما برای حرکت به سمت آینده نمی‌توان همواره درگیر بررسی گذشته و انتظار برای اطمینان از نتیجه بود.
وی افزود: قطعیت زمانی شکل می‌گیرد که افراد قدمی بردارند و وارد عمل شوند. تا زمانی که اقدام نکنیم و صرفا به تحلیل شرایط بپردازیم، در وضعیت «فلج تحلیلی» باقی می‌مانیم و فرصت‌های پیش رو را از دست می‌دهیم.
محمدی با بیان اینکه بحران لزوما به معنای شکست نیست، تصریح کرد: جنگ، همه‌گیری بیماری، ورشکستگی و سایر اتفاقات دشوار، به‌خودی‌خود به معنای پایان مسیر نیستند، بلکه می‌توانند زمینه‌ای برای آزمایش توانایی‌ها و ورود به شرایط جدید باشند. در دوران بحران، مسائل و چالش‌ها به‌شدت با یکدیگر درگیر می‌شوند و ابهام و اختلال در حوزه تصمیم‌گیری و ارتباطات افزایش می‌یابد.
رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی سیتی‌سنتر اصفهان ادامه داد: زمانی که ذهن انسان به‌طور کامل درگیر بحران شود، تمرکز خود را از دست می‌دهد و امکان برنامه‌ریزی برای خروج از شرایط دشوار کاهش می‌یابد. در چنین موقعیتی، آنچه اهمیت دارد، بازگرداندن تمرکز و شناسایی اهرم‌هایی است که می‌توانند به تصمیم‌گیری صحیح کمک کنند.
وی با اشاره به نقش ترس از شکست در توقف اقدامات افراد، گفت: ترس گاهی پیش از آنکه فرد اقدامی انجام دهد، در ذهن او شکل می‌گیرد. این ترس به‌ویژه در مسیر کارآفرینی و اشتغال، افراد را به سمت پیش‌بینی پیامدهای منفی سوق می‌دهد و باعث می‌شود پیش از شروع یک فعالیت، احتمال شکست را قطعی تلقی کنند.
محمدی با اشاره به تأثیر خطاهای شناختی بر تصمیم‌گیری، چهار مورد از مهم‌ترین موانع ذهنی را فاجعه‌سازی، تفکر همه یا هیچ، مقایسه خود با دیگران و تعویق در اقدام دانست و اظهار کرد: در فاجعه‌سازی، فرد هر اتفاق نامطلوبی را به معنای پایان همه‌چیز تلقی می‌کند. در تفکر همه یا هیچ نیز تصور می‌کند تمام شرایط و امکانات باید به‌طور کامل فراهم باشد تا بتواند قدم اول را بردارد.
وی افزود: مقایسه مداوم خود با دیگران و توجه به زمان‌بندی و شرایطی که دیگران در آن موفق شده‌اند، از دیگر موانع ذهنی است. همچنین، به تعویق انداختن تصمیم‌ها با این تصور که در آینده شرایط مناسب‌تری فراهم خواهد شد، می‌تواند فرصت‌های بسیاری را از افراد بگیرد.
رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی سیتی‌سنتر اصفهان با اشاره به کتاب «غلبه بر شیطان» نوشته ناپلئون هیل، بیان کرد: این کتاب که در سال ۱۹۳۸ نوشته شد، تا سال ۲۰۱۱ اجازه انتشار پیدا نکرد. هیل در قالب گفت‌وگویی نمادین با شیطان، به بررسی عوامل کنترل‌کننده ذهن انسان می‌پردازد و ترس را یکی از مهم‌ترین ابزارهای این سلطه معرفی می‌کند. بر اساس این نگاه، تا زمانی که انسان نتواند ترس‌های خود را بشناسد و از فرمانروایی آن‌ها بر ذهنش فاصله بگیرد، امکان حرکت مؤثر به سمت موفقیت برای او دشوار خواهد بود.
محمدی با تأکید بر اینکه اعتمادبه‌نفس از طریق اقدام و مشاهده نتایج حاصل می‌شود، خاطرنشان کرد: زمانی که فرد قدمی برمی‌دارد و نتیجه مثبت آن را مشاهده می‌کند، اعتمادبه‌نفس بیشتری برای ادامه مسیر به دست می‌آورد؛ اما اگر همواره در حال محاسبه و بررسی تمام احتمالات باشد، فرصت‌های خود را از دست خواهد داد. قرار نیست پیش از آغاز هر فعالیتی همه‌چیز را بدانیم و تمام شرایط را در اختیار داشته باشیم.
وی با تأکید بر ضرورت حمایت استادان و فعالان حوزه کارآفرینی از دانشجویان، گفت: برای کمک به افراد در عبور از ترس‌ها، نخستین گام شنیدن روایت و نگرانی‌های آن‌هاست. باید با دانشجویان گفت‌وگو کرد و به آن‌ها فرصت داد تا نگرش و برداشت خود را از شرایط بیان کنند. ممکن است فرد تصور کند در شرایط نوسان اقتصادی و افزایش قیمت‌ها، شروع هیچ فعالیتی منطقی نیست، اما این نگاه می‌تواند یکی از همان تله‌های ذهنی باشد که مانع حرکت و اقدام می‌شود.
محمدی با بیان اینکه شجاعت لزوما به معنای انجام اقدامات بزرگ و پرخطر نیست، اظهار کرد: گاهی شجاعت واقعی در برداشتن یک قدم کوچک و مثبت است؛ قدمی که بتوان نتیجه آن را ارزیابی کرد و بدون وارد کردن آسیب به جامعه، مسیر را ادامه داد.
وی چهار گام را برای عبور از موانع ذهنی و مدیریت شرایط بحرانی پیشنهاد کرد و افزود: نخست باید مسئله واقعی خود را تعریف کنیم و به‌جای تعمیم دادن مشکلات، مشخص کنیم دقیقا با چه مسئله‌ای مواجه هستیم. سپس باید یک اقدام کوچک را آغاز کنیم، نتیجه آن را بسنجیم و در صورت مواجهه با شکست، مسیرهای جدیدی برای ادامه کار پیدا کنیم.
رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی سیتی‌سنتر اصفهان همچنین چهار سرمایه روان‌شناختی شامل خودکارآمدی، امید، خوش‌بینی و سازگاری را از عوامل مؤثر در عبور از بحران برشمرد و گفت: خودکارآمدی به معنای باور واقع‌بینانه فرد به توانایی خود برای برداشتن گام بعدی است. امید نیز صرفا ایجاد هیجان و تصور نتایج مطلوب نیست، بلکه به معنای داشتن هدف و توانایی طراحی مسیرهای مختلف برای رسیدن به آن است.
محمدی ادامه داد: خوش‌بینی باید بر پایه واقع‌بینی باشد و به معنای نادیده گرفتن محدودیت‌ها نیست. همچنین، سازگاری با شرایط و محیط کاری، به‌ویژه پس از تجربه فشارها و مشکلات، اهمیت زیادی دارد. بنابراین، اقدام مؤثر باید کوچک، واقعی و قابل ارزیابی باشد.
وی با اشاره به اهمیت تبدیل ترس به داده و یادگیری، تصریح کرد: برای آغاز یک فعالیت کارآفرینانه، لزوما به حجم گسترده‌ای از اطلاعات نیاز نداریم؛ زیرا بررسی بی‌پایان اطلاعات و مقایسه شرایط می‌تواند موجب افزایش ترس و از دست رفتن فرصت‌ها شود. در عین حال، نباید ریسک را به‌طور کامل از فرایند تصمیم‌گیری حذف کرد، چراکه پذیرش ریسک حساب‌شده می‌تواند زمینه‌ساز شناسایی فرصت‌های جدید باشد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی سیتی سنتر اصفهان با اشاره به نقش سرمایه‌گذاری خطرپذیر در حمایت از ایده‌های نوآورانه، افزود: شکل‌گیری صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر نشان‌دهنده توجه به فعالیت‌هایی است که با وجود ریسک بالا، ظرفیت ایجاد فرصت‌های اقتصادی و دستیابی به نتایج جدید را دارند.
محمدی گفت: بحران می‌تواند محدودیت‌هایی در برابر دید انسان ایجاد کند، اما نباید اجازه داد این محدودیت‌ها به سقف توانایی‌های او تبدیل شوند. ترس نیز می‌تواند به‌جای آنکه فرمانده تصمیم‌های ما باشد، همچون هشداری برای شناخت خطرها و آمادگی بیشتر در مسیر حرکت عمل کند.
وی خاطرنشان کرد: شجاعت واقعی به معنای حرکت در تاریکی مطلق و پریدن از روی پرتگاه نیست، بلکه به معنای روشن کردن چراغی کوچک برای دیدن حتی یک متر جلوتر است. همین میزان شناخت و آگاهی می‌تواند زمینه برداشتن نخستین قدم را فراهم کند.
محمدی با اشاره به تجربه افرادی که با وجود دشواری‌های متعدد مسیر پیشرفت را ادامه داده‌اند، از علیرضا مختاری به‌عنوان نمونه‌ای از اراده و پشتکار یاد کرد و گفت: علیرضا مختاری سال‌ها تلاش کرده و با وجود معلولیت و مشکلات جسمانی، هرگز تسلیم محدودیت‌ها نشده است و امروز از پهلوانان پرافتخار ایران و اصفهان به شمار می‌رود.
سرمایه‌گذاری خطرپذیر فرصتی برای رشد ایده‌های نوآورانه و توسعه کارآفرینی است
مدیرعامل شرکت هاب اصفهان با تأکید بر ضرورت حمایت از ایده‌های نوآورانه و کارآفرینان جوان، گفت: سرمایه‌گذاری خطرپذیر به معنای همراهی با ایده‌هایی است که ممکن است در نگاه نخست ریسک بالایی داشته باشند، اما ظرفیت رشد و ایجاد فرصت‌های اقتصادی را دارند.
حمیدرضا گودرزی، مدیرعامل شرکت هاب اصفهان، گفت: اصفهان شخصیت‌های برجسته‌ای همچون حکیم نظامی، حکیم شفایی و حکیم سنایی را در تاریخ خود دارد و حفظ این میراث و تلاش برای حرکت یک گام فراتر از دستاوردهای گذشته، مسئولیتی است که بر دوش نسل امروز قرار دارد. این پرسش می‌تواند برای جامعه امروز ما مطرح باشد، اینکه با وجود ظرفیت‌های انسانی، علمی و اقتصادی کشور، چه عواملی مانع پیشرفت شده‌اند و چگونه می‌توان با استفاده از توان جمعی، مسیر توسعه را هموار کرد.
وی اظهار کرد: حتی یک قطعه کوچک می‌تواند بر سرنوشت یک مجموعه عظیم تأثیر بگذارد، بنابراین نباید نقش افراد، گروه‌ها، انجمن‌های علمی و مجموعه‌های کوچک را در ایجاد تغییرات بزرگ نادیده گرفت. گاهی یک اقدام محدود می‌تواند تأثیری فراتر از انتظار داشته باشد.
مدیرعامل شرکت هاب اصفهان با اشاره به مفهوم پادشکنندگی افزود: برخی پدیده‌ها شکننده‌اند و در برابر فشار از بین می‌روند، برخی مقاوم‌اند و در برابر فشار دوام می‌آورند و برخی دیگر از مواجهه با فشار و دشواری، قوی‌تر می‌شوند. انسان نیز می‌تواند با یادگیری از شکست‌ها و تجربه‌های دشوار، توانایی بیشتری برای مواجهه با چالش‌های آینده به دست آورد.
گودرزی با تأکید بر اینکه هدف از کارآفرینی نباید ایجاد تصور موفقیت‌های سریع و یک‌شبه باشد، گفت: مسیر کارآفرینی با شکست، آزمون و خطا و تجربه‌های دشوار همراه است. واقعیت‌های اقتصادی را نمی‌توان نادیده گرفت، اما این شرایط نباید بهانه‌ای برای کنار گذاشتن تلاش و دست روی دست گذاشتن باشد.
وی ادامه داد: تجربه به من آموخت که شکست پایان مسیر نیست. تکرار تلاش‌ها و شناخت اشتباهات گذشته می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر در فعالیت‌های بعدی کمک کند. مهم این است که از هر تجربه، حتی اگر به نتیجه مطلوب نرسیده باشد، آموخته‌ای برای ادامه مسیر به دست آوریم.
مدیرعامل شرکت هاب اصفهان اظهار کرد: فعالیت اقتصادی در محیط‌های دشوار و پرابهام امکان‌پذیر است، اما برای این کار باید شیوه مواجهه با ریسک را یاد بگیریم. حتی در شرایطی که راه‌اندازی یک کسب‌وکار با محدودیت‌های محیطی و زیرساختی همراه است، می‌توان با شناخت شرایط و استفاده از ظرفیت‌های موجود فعالیت را آغاز کرد.
گودرزی با تأکید بر ضرورت مدیریت هوشمندانه ریسک گفت: نباید تمام سرمایه و دارایی اصلی زندگی را در معرض ریسک قرار داد. بخشی از منابع باید با رویکردی محافظه‌کارانه حفظ شود و در مقابل، برای آزمایش ایده‌ها و کسب‌وکارهای جدید می‌توان از سرمایه و منابع محدود و قابل مدیریت استفاده کرد.
وی افزود: به‌جای اینکه یک کسب‌وکار را در ابعاد گسترده آغاز کنیم و پس از چند ماه متوجه شویم ایده قابلیت اجرا ندارد، بهتر است ابتدا آن را در مقیاسی کوچک آزمایش کنیم. در این صورت، اگر ایده به نتیجه نرسید، می‌توان بدون صرف زمان و انرژی بیش از اندازه، مسیر دیگری را انتخاب کرد.
مدیرعامل شرکت هاب اصفهان خاطرنشان کرد: کارآفرینی برای همه افراد مناسب نیست و قرار نیست تمام افراد جامعه وارد این مسیر شوند، اما باید واقعیت‌های اقتصادی و تفاوت فرصت‌های درآمدی در مسیرهای شغلی مختلف را شناخت. آنچه اهمیت دارد، انتخاب آگاهانه مسیر و پذیرش مسئولیت تصمیم‌های فردی است.
گودرزی با بیان اینکه شکست‌های کارآفرینان می‌تواند به افزایش تجربه جمعی جامعه منجر شود، گفت: اگر کارآفرینان در مسیر فعالیت خود با شکست مواجه شوند، اما تجربه‌ها و اشتباهاتشان را با دیگران به اشتراک بگذارند این آموخته‌ها می‌تواند مانع تکرار همان خطاها در کسب‌وکارهای بعدی شود. به همین دلیل، انتقال تجربه میان فعالان اکوسیستم نوآوری اهمیت زیادی دارد.
وی اظهار کرد: اصفهان یکی از مهم‌ترین قطب‌های صنعتی کشور است و هزاران واحد صنعتی در این استان فعالیت می‌کنند. این ظرفیت گسترده می‌تواند زمینه مناسبی برای شکل‌گیری همکاری میان صنعت، دانشگاه، مراکز نوآوری و کسب‌وکارهای نوپا فراهم کند.
مدیرعامل شرکت هاب اصفهان گفت: پیشرفت علمی و اقتصادی حاصل تلاش فردی به‌تنهایی نیست، بلکه نتیجه بهره‌گیری از دستاوردهای دیگران و همکاری میان افراد و مجموعه‌هاست. ما نیز می‌توانیم با همکاری و استفاده از تجربه مجموعه‌هایی مانند هاب اصفهان، دانشگاه‌ها، مراکز علمی و انجمن‌های تخصصی، زمینه رشد ایده‌های نوآورانه را فراهم کنیم.
گودرزی تصریح کرد: هر فردی می‌تواند حتی با یک اقدام کوچک به رشد و پیشرفت فرد دیگری کمک کند. اگر بتوانیم در کنار یکدیگر قرار بگیریم، از تجربه‌های هم استفاده کنیم و زمینه رشد افراد و کسب‌وکارهای نوپا را فراهم آوریم، می‌توانیم در حل مسائل شهر و کشورمان نقش مؤثری داشته باشیم.
انتهای پیام
