حملونقل و لجستیک از مهمترین حلقههای زنجیره تولید، تجارت و صادرات محسوب میشوند و هرگونه ضعف در این بخش میتواند هزینه تمامشده کالا، زمان جابهجایی محمولهها و توان رقابت فعالان اقتصادی در بازارهای داخلی و خارجی را تحت تأثیر قرار دهد. در این میان، فرسودگی ناوگان حملونقل جادهای، افزایش هزینههای نگهداری، مشکلات تأمین قطعات یدکی و ضعف برخی زیرساختهای جادهای، از جمله چالشهایی است که ضرورت بازنگری در سیاستهای این حوزه را بیش از گذشته آشکار میکند.
ناوگان فرسوده علاوه بر تحمیل هزینههای سنگین سوخت و تعمیرات به رانندگان و شرکتهای حملونقل، موجب کاهش بهرهوری، افزایش آلایندگی و افت ایمنی جادهها میشود. از سوی دیگر، در شرایطی که توسعه تجارت خارجی و افزایش صادرات غیرنفتی از اهداف مهم اقتصادی کشور به شمار میرود، برخورداری از ناوگان جوان، ایمن و مجهز، یکی از پیششرطهای حضور مؤثر در بازارهای منطقهای و بینالمللی است.
در همین راستا، فعالان حوزه حملونقل و لجستیک آذربایجانشرقی معتقدند نوسازی ناوگان باید از سطح وعدهها و طرحهای پیشنهادی فراتر رفته و با حمایت عملی دولت، تأمین منابع مالی و اصلاح مقررات اجرایی دنبال شود.
نوسازی ناوگان با صرفهجویی در مصرف سوخت امکانپذیر است
احمد فتاحزاده رئیس کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز در گفتوگو با ایسنا با تأکید بر ضرورت نوسازی ناوگان حملونقل جادهای، ارائه تسهیلات مناسب برای خرید و جایگزینی کامیونهای فرسوده را یکی از اولویتهای دولت دانست.
وی اظهار کرد: طی سالهای گذشته بارها پیشنهادهای مختلفی برای نوسازی ناوگان حملونقل به مسئولان و معاونان وزارت راه و شهرسازی ارائه شده، اما تاکنون نتیجه مطلوبی حاصل نشده است.
وی با اشاره به فرسودگی ناوگان حملونقل در آذربایجانشرقی افزود: بخش قابل توجهی از کامیونهای فعال استان فرسوده هستند و همچنان با مصرف سوخت بسیار بالا فعالیت میکنند؛ این در حالی است که کشندههای جدید با مصرف سوخت نزدیک به نصف کامیونهای قدیمی، علاوه بر کاهش هزینههای حملونقل، صرفهجویی قابل توجهی در مصرف سوخت کشور به همراه دارند.
فتاحزاده با بیان اینکه کامیونهای قدیمی در هر ۱۰۰ کیلومتر حدود ۶۰ تا ۶۵ لیتر گازوئیل مصرف میکنند، گفت: این میزان در کشندههای جدید به حدود ۲۸ تا ۳۰ لیتر میرسد.
وی ادامه داد: اگر دولت با برنامهای هدفمند، کامیونهای فرسوده را از مالکان تحویل گرفته و امکان جایگزینی آنها با ناوگان جدید را فراهم کند، طی چند سال بخش قابل توجهی از هزینههای اجرای این طرح از محل صرفهجویی در مصرف سوخت جبران خواهد شد.
رئیس کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز خاطرنشان کرد: نوسازی ناوگان علاوه بر منافع اقتصادی، آثار مثبت زیستمحیطی نیز دارد و کاهش مصرف سوخت به معنای کاهش آلایندههای زیستمحیطی و ارتقای کیفیت حملونقل کشور خواهد بود.
قطعات بیکیفیت و مجوزهای بیضابطه؛ دو چالش بخش حملونقل بینالمللی
رئیس انجمن شرکتهای حملونقل بینالمللی شمالغرب در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به مشکلات فعالان این حوزه، تأمین قطعات یدکی و افزایش قیمت تجهیزات ناوگان را از چالشهای جدی شرکتهای حملونقل دانست.
حمید باراندوزی اظهار کرد: عرضه قطعات بیکیفیت در بازار، هزینههای نگهداری ناوگان را افزایش داده و ایمنی حملونقل را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
وی همچنین با انتقاد از روند صدور مجوز تأسیس شرکتهای حملونقل بینالمللی، گفت: افزایش بیرویه تعداد شرکتهای کوچک و فاقد توان تخصصی، موجب گسترش رقابت ناسالم، تخلفات و واسطهگری شده است.
باراندوزی افزود: در صورت ادامه این روند، بسیاری از این شرکتها در آینده نزدیک از چرخه فعالیت خارج خواهند شد؛ بنابراین سیاستگذاریها باید به سمت تقویت شرکتهای توانمند و جلوگیری از گسترش شرکتهای فاقد صلاحیت هدایت شود.
به گفته وی، توسعه حملونقل بینالمللی صرفاً با افزایش تعداد شرکتها محقق نمیشود، بلکه برخورداری از توان تخصصی، سرمایه کافی، ناوگان مناسب و نیروی انسانی حرفهای از الزامات فعالیت مؤثر در این بخش است.
زیرساختهای جادهای، حلقه مکمل نوسازی ناوگان
رضا کامی رئیس انجمن کارگزاران امور گمرکی آذربایجانشرقی نیز در گفتوگو با ایسنا با اشاره به ارتباط مستقیم توان ناوگان حملونقل با ظرفیت تجارت خارجی کشور، بر ضرورت توجه همزمان به نوسازی کامیونها و توسعه زیرساختهای جادهای تأکید کرد.
وی اظهار کرد: در سالهایی که ناوگان کشنده و تریلی کشور جوانتر و توانمندتر بود، ظرفیت حملونقل بینالمللی و اجرای پروژههای بزرگ تجاری نیز در وضعیت مطلوبتری قرار داشت.
وی با انتقاد از وضعیت زیرساختهای جادهای منتهی به مرز بازرگان، افزود: پروژه توسعه این مسیر حدود ۱۰ سال پیش آغاز شده، اما هنوز به بهرهبرداری کامل نرسیده است و تکمیل آن یکی از مطالبات جدی فعالان حوزه حملونقل و تجارت به شمار میرود.
کامی با اشاره به اهمیت مرز بازرگان در مبادلات تجاری کشور، تکمیل مسیرهای ارتباطی منتهی به این مرز را عاملی مؤثر در تسهیل تردد ناوگان، کاهش زمان انتقال کالا و ارتقای ظرفیت ترانزیتی کشور دانست.
ضرورت تدوین برنامه جامع برای تحول در لجستیک کشور
مجموع دیدگاههای فعالان بخش حملونقل نشان میدهد که نوسازی ناوگان جادهای را نمیتوان صرفاً به خرید کامیونهای جدید محدود کرد؛ بلکه این موضوع نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ در حوزه تأمین مالی، تولید و واردات تجهیزات، کنترل کیفیت قطعات، اصلاح مقررات، توسعه شرکتهای توانمند و تکمیل زیرساختهای جادهای است.
در این میان، دولت میتواند با طراحی سازوکارهای تسهیلاتی بلندمدت، ارائه مشوقهای اقتصادی برای اسقاط کامیونهای فرسوده و استفاده از ظرفیت صرفهجویی سوخت، زمینه مشارکت رانندگان و شرکتهای حملونقل در اجرای طرحهای نوسازی را فراهم کند.
همچنین ساماندهی صدور مجوز شرکتهای حملونقل بینالمللی، نظارت مؤثر بر بازار قطعات یدکی و تسریع در تکمیل پروژههای راهسازی بهویژه مسیرهای منتهی به مرزهای تجاری، باید در کنار نوسازی ناوگان مورد توجه قرار گیرد.
به نظر میرسد در شرایطی که ایران برای توسعه صادرات، افزایش ترانزیت و تقویت جایگاه خود در کریدورهای منطقهای تلاش میکند، سرمایهگذاری در ناوگان حملونقل و زیرساختهای لجستیکی دیگر یک انتخاب صرفاً اقتصادی نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای کاهش هزینههای ملی، افزایش بهرهوری و تقویت قدرت رقابتپذیری اقتصاد کشور محسوب میشود.
انتهای پیام