پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا دریافتند موشهای جوان مبتلا به چاقی، پس از واکسیناسیون تعداد کمتری از سلولهایی را تولید کردند که به ایجاد دفاع ایمنی پایدار کمک میکنند.
این یافتهها اهمیت دارند، زیرا چاقی دوران کودکی با ابتلا به بیماریهای شدیدتر ناشی از ویروسهای تنفسی ارتباط دارد و دانشمندان در تلاش هستند سازوکارهای درون سیستم ایمنی را شناسایی کنند که این ارتباط را توضیح میدهند.
هنگامی که فرد واکسن دریافت کند، بدن خود را برای مواجهه احتمالی با عاملی بیماریزا در آینده آماده میکند. سلولهای ایمنی ویژه به تولید پادتنها کمک و این پادتنها، عامل بیماریزا را شناسایی میکنند و میتوانند مقابله با عفونتهای بعدی را آسانتر کنند. گروهی از سلولهای «تی» (T) در این فرایند نقش حمایتی مهمی دارند، در صورت کمبود این سلولهای کمککننده، بدن ممکن است در ایجاد دفاع پادتنی قوی و پایدار با مشکل مواجه شود.
پژوهشگران در آزمایشهایی روی موشهای جوان دریافتند چاقی، روند تکامل این سلولهای کمککننده را مختل میکند و این حیوانات همچنین پس از دریافت واکسن، پاسخ ایمنی ضعیفتری نشان دادند.
گروه پژوهشی با بررسی دقیقتر، چگونگی انتخاب مسیر تکامل سلولهای ایمنی جوان را بررسی کرد و نتایج نشان داد تعداد کمتری از این سلولها به سلولهای کمککننده برای تولید پادتن تبدیل شدند، در حالی که تعداد بیشتری از آنها به سلولهای مرتبط با التهاب تمایز یافتند.
پروتئینی به نام «A۲۰» نیز بخشی از توضیح این فرایند بود، کاهش فعالیت ژنی که این پروتئین را تولید میکند، با تغییر روند تکامل سلولهای ایمنی ارتباط داشت.
دانشمندان سپس پنج فرد مبتلا به تغییر ژنتیکی نادر را بررسی کردند که موجب کاهش میزان پروتئین «A۲۰» میشود، نمونههای خون این افراد در مقایسه با افرادی که این تغییر ژنتیکی را نداشتند، کمبود مشابهی در سلولهای کمککننده تولید پادتن نشان داد.
یافتههای کنونی سرنخ مفیدی در اختیار پژوهشگران قرار میدهد، اما ثابت نمیکند که رژیم غذایی پرچرب پاسخ بدن کودکان انسان به واکسنها را تضعیف میکند. افراد بررسی شده به یک بیماری ژنتیکی نادر مبتلا بودند و پژوهشگران نیز بهطور مستقیم میزان محافظت واکسن در کودکان در معرض چاقی را آزمایش نکردند.
نتایج این پژوهش نشان میدهد که دوره پیش از تولد و سالهای نخست کودکی ممکن است برای تکامل دفاع ایمنی بدن اهمیت ویژهای داشته باشد و همچنین، احتمال استفاده از درمانهای آینده با هدف قرار دادن مسیر عملکرد پروتئین «A۲۰» مطرح شده است، هرچند در این پژوهش هیچ درمانی از این نوع آزمایش نشد.
در مجموع، قویترین شواهد این پژوهش از آزمایشهای انجام شده روی موشها به دست آمده و پیش از آنکه دانشمندان بتوانند درباره میزان تاثیر رژیم غذایی در اوایل زندگی بر ایمنی بلندمدت بدن یا راههای پیشگیری از مشکلات احتمالی اظهارنظر کنند، انجام پژوهشهای گستردهتر روی انسان ضروری است.
نتایج این پژوهش در نشریه Nature Immunology منتشر شده است.
انتهای پیام