مجید عبداللهی در گفت و گو با ایسنا سازگاری فضاهای آموزشی با محیط زیست را یکی از رویکردهای اساسی در ساخت مدارس دانست و افزود: در گذشته از این رویکرد با عنوان مدرسه سبز یاد میکردیم، اما امروز با توجه به موضوع ناترازیها در کشور، ضرورت دارد که خودمان نیز در ساختمانهایی که مسئولیت فنی آنها را بر عهده داریم، به اصول و ضوابط محیط زیستی پایبند باشیم.
وی ادامه داد: هنگامی که مقررات ملی ساختمان در کشور تدوین و ابلاغ میشود، باید این مقررات را در ساخت سازههای مدارس نیز رعایت کنیم. تلاش ما این است که حوزه مدرسه سبز و مدرسه سازگار با محیط زیست را به صورت عملیاتی در کشور اجرا کنیم.
عبداللهی با اشاره به تجربه اجرای این رویکرد در کشور خاطرنشان کرد: تاکنون ۶۴ پروژه با رویکرد سازگاری با محیط زیست در کشور طراحی و اجرا شده است.
تجربه مقاومسازی مدارس ایران مورد توجه سازمان ملل
وی در ادامه با اشاره به تجربههای گذشته کشور در حوزه مقاومسازی مدارس اظهار کرد: آنچه در کشور دنبال میکنیم، در نهایت باید در سطح شهرستانها به مرحله اجرا برسد. سیاستگذاریها در سطح ملی و در مجموعه وزارتخانه انجام میشود، اما اجرای آنها در شهرستانها و با راهبری مسئولان محلی و مجموعههای مرتبط صورت میگیرد.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با تأکید بر اهمیت پروژه مقاومسازی 8 مدرسه در کاشمر برای اولین بار در کشور با استفاده از منابع بینالمللی، گفت: کاری که اکنون در این شهرستان در حال انجام است در مجموعه وزارت آموزش و پرورش کاری بینظیر است. در مجموعه وزارت آموزش و پرورش و حوزه نوسازی مدارس، این تجربه با همکاریهای حوزه شهرسازی به عنوان نقطه اصلی ارتباط با مجموعه سازمان ملل متحد، یک حرکت منحصر به فرد و برای نخستین بار محسوب میشود.
عبداللهی با اشاره به اقدامات گسترده کشور در زمینه مقاومسازی مدارس از سال ۱۳۸۵ افزود: در آن سال، حدود چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار هزینه شد، با این اعتبارات، نزدیک به ۵۰ درصد مدارس ناایمن و مدارسی که نیازمند مقاومسازی بودند، به فضاهای ایمن برای دانشآموزان تبدیل شدند.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور تأکید کرد: اهمیت آن تجربه فقط به ایمنسازی مدارس و هزینه کرد منابع مالی محدود نبود، بلکه کار الگویی، فنی و علمی که در ایران اتفاق افتاد نیز اهمیت فراوانی داشت و به عنوان یک تجربه به دنیا معرفی شد.
آخرین وضعیت مدارس فرسوده و ناایمن کشور
وی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت مدارس فرسوده و ناایمن کشور و برنامههای پیشبینی شده برای بهسازی آنها گفت: در سطح کشور، پایش، رصد و ارزیابی وضعیت مقاومسازی و ایمنسازی مدارس در دستور کار قرار گرفته است. در احکام قانون برنامه هفتم توسعه نیز تکالیفی برای ایمنسازی مدارس کشور پیشبینی شده است.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور افزود: بر اساس برنامهریزی انجام شده، بخشی از منابع مالی مورد نیاز سالانه از محل اعتباراتی که در قالب بند «ت» ماده ۹۲ قانون برنامه پیشبینی شده، تأمین میشود. در این چارچوب، بخشی از منابع مالیات بر ارزش افزوده به وزارت آموزش و پرورش و سازمان نوسازی مدارس اختصاص پیدا میکند تا بتوانیم هر سال بخشی از مدارس فرسوده و نامقاوم را مقاومسازی کنیم یا در صورت نیاز، تخریب و بازسازی آنها را در دستور کار قرار دهیم.
عبداللهی با تأکید بر اینکه اولویتبندی مدارس برای انجام این اقدامات اهمیت زیادی دارد، اظهار کرد: با توجه به زلزلههایی که در مناطق مختلف کشور اتفاق افتاده، باید مدارس آسیب دیده و مدارسی را که در شرایط نامناسب قرار دارند، شناسایی و بر اساس اولویت برای آنها برنامهریزی کنیم. در همین راستا، ارزیابی مدارس در سطح کشور به صورت سالانه توسط همکاران ما در سازمان نوسازی مدارس انجام میشود.
وی ادامه داد: اگر در جریان این ارزیابیها مشخص شود مدرسهای نیازمند تخریب و بازسازی است، این کار از سوی همکاران ما پیگیری میشود و دانشآموزان تا زمان آماده شدن فضای جدید، در محیطی ایمن مستقر خواهند شد. این فضای جایگزین میتواند به صورت مدرسه ساخته شده، احداث فضای جدید یا حتی فضای اجارهای تأمین شود.
عبداللهی با بیان اینکه سیاست کلی دولت، تأمین منابع مالی و حرکت به سمت ایمنسازی مدارس و تخریب و بازسازی فضاهای نامقاوم و فرسوده است، ابراز امیدواری کرد: با اجرای تکالیف پیشبینی شده در قانون برنامه، بتوانیم تا پایان برنامه هفتم توسعه در سال ۱۴۰۷ به حداقلهای مورد نظر در این زمینه دست پیدا کنیم.
وی در ادامه برای روشن شدن مفهوم مدارس ناایمن و فرسوده گفت: لازم است در استفاده از این اصطلاحات دقت کنیم. وقتی از مدرسه ناایمن صحبت میکنیم، منظور مدرسهای است که دانشآموز نباید در آن حضور داشته باشد. اگر در فرایند پایش، ارزیابی و رصد فنی مشخص شود مدرسهای ایمنی لازم را ندارد، قطعاً در وزارت آموزش و پرورش مورد استفاده دانشآموزان قرار نمیگیرد.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با اشاره به تجربه فرونشست زمین در اصفهان افزود: در آن منطقه، آسیبهایی به تعدادی از مدارس وارد شد و این مدارس تخلیه شدند و دانشآموزان به مکانهای ایمن انتقال پیدا کردند؛ بنابراین، مدارسی که از نظر فنی و ایمنی شرایط لازم را نداشته باشند، نباید محل حضور دانشآموزان باشند.
وی درباره آمار مدارس نیازمند مقاومسازی و بازسازی در کشور اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۱۷.۸ تا ۱۸ درصد مدارس کشور نیازمند مقاومسازی یا تخریب و بازسازی هستند. البته این آمار مربوط به مدارسی است که در دسته مدارس فرسوده و نیازمند اقدامات اصلاحی قرار میگیرند و نباید آن را به معنای حضور دانشآموزان در مدارس فاقد ایمنی تلقی کرد.
عبداللهی درباره میزان تحقق این هدف در برنامه هفتم توسعه نیز توضیح داد: هدفگذاری برنامه هفتم به این معنا نیست که تمام مدارس نیازمند مقاومسازی در همین دوره باید بهسازی یا بازسازی شوند. برنامه وزارت آموزش و پرورش این است که مدارس دارای اولویت، از جمله مدارسی که در زلزله آسیب دیدهاند یا در بافتهای فرسوده قرار دارند، شناسایی شوند و پس از آن، متناسب با منابع مالی موجود، برای آنها تصمیمگیری و اقدام شود.
ارزیابی فنی مدارس به صورت سالانه انجام میشود
وی با اشاره به روند شناسایی و رسیدگی به وضعیت مدارس گفت: ارزیابی و رصد مدارس از وظایف مستمر مدیران و همکاران ما در سطح کشور است. اگر مدرسهای نیازمند مقاومسازی باشد، عملیات مقاومسازی آن انجام میشود و پس از طی مراحل اجرایی، دانشآموزان میتوانند دوباره به فضای آموزشی بازگردند. در مواردی نیز که مدرسه نیازمند تخریب و بازسازی باشد، دانشآموزان به فضای جایگزین منتقل میشوند تا مدرسه جدید احداث شود.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با اشاره به عملکرد سال گذشته این سازمان اظهار کرد: سال گذشته ۲۳۳۱ پروژه را تحویل دادیم که ۳۰ تا ۴۰ درصد این پروژهها از جنس تخریب و بازسازی مدارس فرسوده و نیازمند جایگزینی بودند.
وی ادامه داد: در حال حاضر نیز سالانه حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد پروژههایی که در کشور ساخته میشوند، از همین نوع هستند. حجم این پروژهها حدود ۱۱ تا ۱۲ هزار کلاس درس در سال است که با هدف جایگزینی مدارسی اجرا میشوند که عمر مفید آنها به پایان رسیده و نیازمند تخریب و بازسازی هستند.
عبداللهی تأکید کرد: مدارسی که در حال حاضر مورد استفاده دانشآموزان قرار دارند، از حداقلهای ایمنی و پایداری برخوردارند. اگر کوچکترین نقطهضعف سازهای، ایمنی یا تأسیساتی در مدرسه وجود داشته باشد، موضوع از نظر فنی توسط همکاران ما پایش میشود و برای رفع آن، متناسب با اعتبارات موجود، اقدام خواهد شد.
وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره مشکلات و محدودیتهای اجرای برنامههای مقاومسازی مدارس گفت: این اقدامات به منابع اعتباری بسیار زیادی نیاز دارد. در سال ۱۳۸۵ حدود چهار میلیارد دلار منابع اعتباری دولتی برای این موضوع تأمین شد و در حال حاضر نیز از محل بند «ت» ماده ۹۲ قانون برنامه، دو دهم درصد از مالیات بر ارزش افزوده برای این موضوع پیشبینی شده است.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور خاطرنشان کرد: ارقام مربوط به این اعتبار در بودجه پیشبینی شده است و امیدواریم تخصیص منابع به موقع انجام شود تا بتوانیم اقدامات عملی در زمینه مقاومسازی، ایمنسازی و بازسازی مدارس نیازمند را با سرعت بیشتری دنبال کنیم.
مقاومسازی ۷۲ کلاس درس با مشارکت مالی سازمان ملل
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور در ادامه از اجرای طرح مشترک مقاومسازی و بهسازی فضاهای آموزشی در کاشمر با مشارکت وزارت آموزش و پرورش، سازمان نوسازی مدارس و برنامه اسکان بشر ملل متحد خبر داد و گفت: در قالب این پروژه، مقاومسازی ۷۲ کلاس درس هدفگذاری شده و دو مدرسه نیز به عنوان نمونه برای اجرای طرح انتخاب شدهاند؛ این تجربه پس از ارزیابیهای فنی و حقوقی، در قالب یک راهنمای ملی به سایر مناطق کشور ابلاغ خواهد شد.
عبداللهی درباره اهداف و زمانبندی اجرای این پروژه اظهار کرد: این طرح در قالب تفاهمنامه همکاری مشترک میان وزارت آموزش و پرورش، سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور و مجموعه یونهبیتات شکل گرفته است. تأمین مالی بخشی از پروژه از سوی سازمان ملل انجام میشود و فعالیتهای فنی، اجرایی و عملیاتی آن نیز با استفاده از دانش فنی موجود در کشور و ظرفیت مهندسان مشاور طراحی شده است.
وی افزود: پس از زلزله سال ۱۴۰۳ کاشمر، این شهرستان را به عنوان منطقهای برای اجرای طرح و آزمودن مدلهای جدید مقاومسازی فضاهای آموزشی انتخاب کردیم تا پس از ارزیابی و آزمایش این روشها، بتوانیم آنها را به عنوان الگویی برای استفاده در سراسر کشور معرفی کنیم.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با اشاره به حمایت مالی و اجرایی از این پروژه گفت: با پشتیبانی سازمان نوسازی مدارس و تأمین مالی که از سوی سازمان ملل انجام شده، اجرای کار به مجموعهای از مشاوران دارای صلاحیت واگذار شد و طراحیهای فنی و اجرایی پروژه به انجام رسیده است.
عبداللهی ادامه داد: در این طرح، مقاومسازی ۷۲ کلاس درس هدفگذاری شده و دو مدرسه نیز بهعنوان نمونه انتخاب شدهاند. اقدامات فنی و مطالعاتی انجام شده و فعالیتهای اجرایی و عملیاتی نیز در دستور کار قرار گرفته است. تأمین مالی پروژه هم از سوی وزارت آموزش و پرورش و شریک مالی خارجی آن، یعنی سازمان ملل، پیگیری شده است.
اجرای پروژه آغاز شده و منابع مالی آن در حال تأمین است
وی درباره زمانبندی اجرای طرح اظهار کرد: پروژه حدود سه ماه پیش آغاز شده است. در مرحله نخست، طراحیهای فنی و مطالعات مورد نیاز انجام و دانش فنی لازم تولید شد و عملیات اجرایی نیز از حدود دو هفته پیش آغاز شده است.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور افزود: از محل منابعی که شریک خارجی پروژه تأمین میکند، حدود یک ماه دیگر فرصت داریم تا منابع مالی مربوط به این بخش را هزینه کنیم که این اقدام مطابق زمانبندی پیشبینی شده انجام خواهد شد.
عبداللهی با اشاره به مشارکت دولت ژاپن در تأمین مالی این طرح گفت: شریک مالی خارجی پروژه، دولت ژاپن است و این مشارکت مالی در حال انجام است. بخش باقی مانده منابع مورد نیاز نیز که باید در قالب این همکاری تأمین شود، از محل منابع مالی سازمان نوسازی مدارس کشور فراهم خواهد شد.
وی با بیان اینکه این پروژه تنها به اقدامات سختافزاری و مقاومسازی ساختمانها محدود نمیشود، تصریح کرد: در کنار عملیات اجرایی، برنامههای نرمافزاری و آموزشی نیز پیشبینی شده است. دانشآموزان با موضوعات مختلفی از جمله مدارس سازگار با محیط زیست، مدیریت پسماند و شیوههای زندگی در شرایط مواجهه با حوادث آشنا خواهند شد و این آموزشها در اختیار دانشآموزان کاشمر قرار میگیرد.
انتهای پیام