حجتالاسلام مهدی طاهری در گفتوگو با ایسنا با تأکید بر اهمیت تربیت عقل و قلب انسان، اظهار کرد: تربیت نسل حقطلب تنها با آموزش مفاهیم و بیان خوبیها و بدیها محقق نمیشود، بلکه باید در کنار شناخت و بصیرت، اراده و انگیزه لازم برای عمل به حق نیز در افراد پرورش یابد.
عضو هیات علمی گروه سیاسی دانشگاه شهرکرد با بیان اینکه حقخواهی دو رکن اساسی دارد، افزود: نخستین رکن، شناخت حق و برخورداری از بصیرت است و رکن دوم به ایستادگی و مقاومت در مسیر حق بازمیگردد، اگر انسان حق را بشناسد، اما توانایی ایستادگی در مسیر آن را نداشته باشد، ممکن است در موقعیتهای حساس به تماشاگر تبدیل شود، بنابراین تربیت نسل حقطلب باید هر دو بُعد شناخت و اراده را در برگیرد.
طاهری با تأکید بر اهمیت دوران نوجوانی در شکلگیری شخصیت انسان، بیان کرد: برخی افراد در بزرگسالی باوجود برخورداری از تجربه و دانش، در تشخیص حق و باطل یا دفاع از حق دچار مشکل میشوند، زیرا در سالهای کودکی و نوجوانی، تربیت عقل و قلب آنان به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است، همانگونه که انسان برای تقویت جسم خود به تمرین و برنامهریزی نیاز دارد، برای پرورش عقل نیز باید وقت بگذارد و در مسیر شناخت و معرفت حرکت کند. توجه به رشد جسمانی بهتنهایی کافی نیست و در کنار آن باید زمینه رشد فکری و تقویت توانایی تشخیص درست از نادرست نیز فراهم شود.
وی تصریح کرد: نوجوان باید بیاموزد که برای شناخت مسائل، به ظواهر اکتفا نکند و درباره آنچه میبیند و میشنود، قدرت تشخیص داشته باشد. اگر این توانایی در او شکل نگیرد، ممکن است در آینده نیز نتواند در موقعیتهای حساس، تصمیم درستی بگیرد.
مدرس حوزه علمیه با اشاره به نقش آموزههای دینی در مسیر حقخواهی، گفت: انسان برای شناخت حق و باطل باید به معرفت دینی و آموزههای اهلبیت(ع) توجه داشته باشد، تربیت فکری زمانی میتواند به نتیجه مطلوب برسد که فرد علاوه بر کسب اطلاعات، معیارهای تشخیص حق را نیز بیاموزد و بتواند در زندگی خود از آنها استفاده کند.
مسئولیتپذیری را باید با کارهای کوچک تمرین کرد
عضو هیات علمی گروه سیاسی دانشگاه شهرکرد با تأکید بر اینکه تقویت اراده و مسئولیتپذیری به تمرین عملی نیاز دارد، اظهار کرد: برای شناخت ظرفیت افراد در پذیرش مسئولیتهای بزرگتر، باید به رفتار آنان در انجام کارهای کوچک توجه کرد، گاهی در یک محیط، وسیلهای از جای خود خارج شده یا نظمی برهم خورده است، در چنین شرایطی، برخی افراد بدون آنکه کسی از آنان بخواهد، برای اصلاح وضعیت اقدام میکنند، اما عدهای دیگر بدون توجه از کنار آن میگذرند.
وی افزود: همین رفتارهای ساده میتواند نشان دهد که فرد تا چه اندازه نسبت به محیط اطراف خود احساس مسئولیت دارد، کسی که بدون انتظار برای تذکر دیگران، برای انجام یک کار درست پیشقدم میشود، آمادگی بیشتری برای پذیرفتن مسئولیتهای بزرگتر دارد، باید به رفتارهای روزمره توجه کرد و اجازه نداد که بیتفاوتی به یک عادت تبدیل شود، انجام کارهای کوچک و توجه به مسئولیتهای ساده، بهتدریج اراده انسان را تقویت میکند و او را برای حضور مؤثرتر در موقعیتهای دشوار آماده میسازد.
طاهری با بیان اینکه مسئولیتپذیری باید از رفتارهای فردی آغاز شود، تصریح کرد: نمیتوان از فردی انتظار داشت که در مسائل بزرگ اجتماعی، مدافع حق باشد، اما در زندگی روزمره نسبت به مسئولیتهای خود بیتفاوت بماند. تربیت عملی باید از همین موقعیتهای ساده آغاز شود تا فرد بهتدریج توانایی اقدام و ایستادگی را در خود تقویت کند.
مدرس حوزه با اشاره به اینکه برخی افراد با وجود شناخت درست، در مقام عمل از مسئولیت خود فاصله میگیرند، گفت: ممکن است فرد بداند که در یک موقعیت، حقی پایمال شده است، اما به دلیل نداشتن جرئت و جسارت لازم، برای دفاع از آن اقدامی نکند و در چنین شرایطی، شناخت بهتنهایی نمیتواند مانع گسترش بیتفاوتی شود، ممکن است کسی در محیط مدرسه شاهد ظلم به دیگری باشد یا در جامعه با رفتار نادرستی روبهرو شود، اما تنها نظارهگر بماند. این وضعیت نشان میدهد که فرد برای تبدیل شناخت خود به عمل، به تقویت اراده نیاز دارد.
وی با تأکید بر ضرورت پرورش روحیه ایستادگی از سنین پایین بیان کرد: اگر انسان از دوران نوجوانی به فرار از مسئولیت عادت کند، ممکن است در بزرگسالی نیز هنگام مواجهه با مسائل مهم، به جای دفاع از حق، سکوت را انتخاب کند. در مقابل، تمرین مسئولیتپذیری و ایستادگی در موقعیتهای کوچک میتواند زمینه رفتار درست در شرایط دشوارتر را فراهم کند.
طاهری با اشاره به اهمیت پرورش همزمان اندیشه و انگیزه اظهار کرد: انسان برای حرکت در مسیر درست، به اندیشه سالم و انگیزه سالم نیاز دارد، اندیشه به او کمک میکند حق را بشناسد و انگیزه و اراده، توانایی حرکت در مسیر آن را فراهم میکند. اگر این دو در کنار یکدیگر رشد نکنند، تربیت انسان به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
حقپذیری، آزمونی برای تربیت اخلاقی انسان است
عضو هیات علمی گروه سیاسی دانشگاه شهرکرد حقپذیری را یکی از موضوعات مهم در تربیت اخلاقی دانست و گفت: حقخواهی زمانیکه انسان از دیگران مطالبه حق میکند، قابل مشاهده است؛ اما مسئله مهمتر، زمانی است که حق به زیان خود فرد باشد. در چنین شرایطی مشخص میشود که آیا انسان حقیقت را میپذیرد یا تنها تا جایی از حق حمایت میکند که با منافعش تعارض نداشته باشد.
وی افزود: همه افراد ممکن است از دیگران بخواهند حق را رعایت کنند، اما حقپذیری زمانی اهمیت پیدا میکند که فرد در برابر حقیقتی قرار بگیرد که مطابق میل و خواسته او نیست در این موقعیت، انسان باید بتواند حق را بپذیرد و از ترجیح دادن خواستههای شخصی بر حقیقت پرهیز کند.
طاهری با تأکید بر اینکه تربیت اخلاقی باید به رفتار واقعی منجر شود، تصریح کرد: اگر انسان تنها در سخن از حق دفاع کند، اما هنگام مواجهه با حقیقتی که به سود او نیست، آن را نپذیرد، هنوز در مسیر حقپذیری به مرحله مطلوب نرسیده است. بنابراین، تربیت نسل حقطلب باید بهگونهای باشد که افراد هم قدرت تشخیص حق را داشته باشند و هم در برابر آن تسلیم باشند.
عضو هیات علمی گروه سیاسی دانشگاه شهرکرد با اشاره به پیوند میان تربیت فکری و مسئولیت اجتماعی، اظهار کرد: تربیت انسان نباید تنها به انتقال اطلاعات محدود شود، بلکه باید او را برای تصمیمگیری درست و پذیرش مسئولیت آماده کند، فردی که معیارهای حق را میشناسد، اما در عمل از مسئولیت خود فاصله میگیرد، نمیتواند نقش مؤثری در دفاع از حق ایفا کند.
طاهری ادامه داد: توجه به رشد عقل، تقویت اراده و تمرین مسئولیتپذیری باید در کنار یکدیگر قرار گیرند، نوجوان باید بیاموزد که در برابر رفتارهای نادرست بیتفاوت نباشد، مسئولیتهای خود را جدی بگیرد و برای انجام کار درست، منتظر درخواست دیگران نماند.
وی در پایان تأکید کرد: تربیت نسل حقطلب از شناخت آغاز میشود، اما در شناخت متوقف نمیماند، انسان باید در کنار بصیرت، اراده و انگیزه لازم برای عمل را نیز در خود تقویت کند و از دوران نوجوانی بیاموزد که مسئولیتپذیری، حقپذیری و ایستادگی در مسیر درست، بخش جداییناپذیر زندگی اوست.
انتهای پیام