یک روانشناس در گفتوگو با ایسنا گفت: هر ساله با نوجوانانی روبرو میشوم که نه از بابت نرسیدن به یک رشته تحصیلی، بلکه از نگاه سنگین و پر از سرزنش والدین خود در حال فروپاشی هستند. این فشارها اغلب از جایی آغاز میشود که خانواده، ارزش و هویت فرزند خود را تنها در قبولی در رشتههای خاص خلاصه میکند.
دکتر شبنم مشحونی ادامه داد: بسیاری از والدینی که فرزندشان نتیجه دلخواه را کسب نکرده، بلافاصله نسخه تکرار را میپیچند: «باید بمانی و دوباره بخوانی.» گاهی این اجبار، سال دوم، سوم و حتی چهارم نیز ادامه پیدا میکند.
وی افزود: والدین تصور میکنند با فشار، سرزنش و مقایسه فرزندشان با همسالان یا فرزندان بستگان، به او انگیزه میدهند؛ در حالی که در علم روانشناسی ثابت شده این شیوه دقیقاً به پدیده درماندگی آموختهشده و سرخوردگی عمیق ختم میشود. تحقیر کلامی و سرکوفت زدن، عزتنفس نوجوان را نابود میکند و انگیزه درونی او را به ترسی فلجکننده از شکست دوباره تبدیل میسازد.
وی تاکید کرد: در چنین بستری، ماندن دوباره پشت کنکور نه تنها به موفقیت منجر نمیشود، بلکه سالهای طلایی جوانی را در چرخهای از افسردگی و اضطراب مزمن تلف میکند.
دانشگاه؛ تنها شاهراه سعادت نیست
این روانشناس خاطرنشان کرد: خطای شناختی بزرگی که هنوز در تفکر جمعی ما موج میزند، این است که سعادت، ثروت و موفقیت اجتماعی تنها از ورودی دانشگاههای خاص و رشتههای انگشتشمار میگذرد. این نسخه کلی، دیگر راههای زندگی را از میز انتخاب جوانان حذف میکند.
وی ادامه داد: روانشناسی به ما میگوید که انسانها هوشها و استعدادهای متکثری دارند. هوش تنها به ریاضیات یا حافظه آزمونمحور محدود نمیشود؛ هوش بینفردی، هوش فضایی، مهارتهای هنری، نبوغ کارآفرینی و استعدادهای فنی، ابعاد دیگری از شایستگی انسان هستند که نظام آزمونهای تستی قادر به سنجش آنها نیست.
وی افزود: بسیاری از این نوجوانان که در یک رقابت نابرابر و غیرمنعطف مانند کنکور موفقیتی کسب نمیکنند، در حوزههای عملی، بازارهای مدرن، مهارتهای فنی، هنر، ارتباطات و کسبوکارهای آزاد ظرفیت فوقالعادهای برای درخشیدن دارند. اما وادار کردن آنها به ماندن در میدانی که نقطه قوتشان نیست، حاصلی جز دفن استعدادهای واقعی آنها ندارد.
پذیرش واقعیت و باز کردن مسیرهای نو
مشحونی گفت: خانوادهها باید شجاعت روبرو شدن با این واقعیت را داشته باشند که فرزندشان یک کپی برای جبران آرزوهای برآوردهنشده آنها نیست؛ او انسانی مستقل با توانمندیها و محدودیتهای ویژه خود است.
وی بیان کرد: حمایت واقعی در این مقطع حساس، اصرار کورکورانه بر تکرار یک مسیر اشتباه نیست، بلکه همراهی برای کشف راههای تازه است. وقتی نوجوانی پس از یک سال یا دو سال تلاش به نتیجه دلخواه نمیرسد، وقت آن است که زوایای دید خود را تغییر دهیم.
وی اظهار کرد: ورود به بازار کار از طریق یادگیری مهارتهای عملی، دورههای کوتاهمدت تخصصی، شناخت استعدادهای نهفته و تقویت مهارتهای فردی میتواند مسیر بسیار مطمئنتر و سریعتری برای رسیدن به استقلال و کامیابی باشد.
به گزارش ایسنا، مشحونی در پایان گفت: پذیرفتن اینکه کنکور پایان دنیا نیست، نخستین گام در ترمیم سلامت روان فرزندان ماست. والدینی که به جای تحقیر، بازوی امن فرزند خود میشوند، دریچههای نامحدودی از امید و موفقیت را به رویش میگشایند. بیایید با سنجش همه جوانان با یک خطکش نامتناسب، بالهای پرواز آنها را در آسمانهایی که واقعاً به آن تعلق دارند، نشکنیم.
انتهای پیام