در تمام سال، ماهی به عظمت ماه پربرکت رمضان نیست؛ زیرا ماهی است که خداوند آن را جهت اهدای بالاترین هدیه خود به جهان بشریّت، یعنی «قرآن مجید» برگزیده است.
از سوی دیگر، ماهی است که شب قدر در آن واقع شده، شبی که مقدّرات یکسال انسانها - بر حسب شایستگیها و لیاقتهایشان - تعیین میشود و عبادت آن برتر از عبادت هزار ماه است!
از سوی سوم، بهار عبادت و ماه تعلیم و تربیت، ماه طهارت و پاکی، و ماه تقوا و خودسازی است؛ ماهی که مراحل قرب الهی و سیر و سلوک الیاللّه را با گامهای سریع و استوار میتوان پیمود.
به گزارش خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در اهمّیّت این ماه همین بس که پیغمبر اکرم(ص) در آستانه ماه مبارک رمضان طیّ خطبهای چنین فرمودند:«ای مردم! ماه خدا با برکت و رحمت و مغفرت به شما روی آورده، ماهی که نزد خدا برترین ماههاست، روزهایش برترین روزها و شبهایش برترین شبها و ساعاتش برترین ساعات است. ماهی است که در آن به میهمانی خدا دعوت شدهاید و مورد کرامت و احترام الهی قرار گرفتهاید نفسهای شما در آن حکم تسبیح را دارد، خواب شما در آن عبادت، عمل شما مقبولِ (درگاه الهی) و دعای شما در آن مستجاب است! با نیّتهای صادق و قلبهای پاک از خدا بخواهید که شما را موفّق به روزه این ماه و تلاوت قرآن در آن کند، زیرا شقیّ و دور از سعادت کسی است که در این ماه (که دریای رحمت الهی موّاج است) از رحمت و مغفرت او محروم گردد...».
سپس دستورهای مؤکّدی درباره صدقه به نیازمندان، احترام به بزرگترها، محبّت به کوچکترها، صله رحم، حفظ زبان و چشم و گوش از گناه، نوازش یتیمان و توبه از گناه، دعا کردن به ویژه هنگام نمازها فرمودند، سپس درباره اهمّیّت افطاری دادنِ روزه داران سخن گفت، تا آن جا که حتّی کسانی که توانایی ندارند، میتوانند با دانهای خرما یا جرعهای از آب در این کار خیر شرکت جویند! در پایان خطبه فرمودند: «ای مردم! درهای بهشت در این ماه گشوده است، از خداوند بخواهید آن را به روی شما نبندد، و درهای دوزخ بسته است، از پروردگارتان بخواهید آن را به روی شما نگشاید! و شیاطین در این ماه در زنجیرند، از خداوند بخواهید آنها را بر شما مسلّط نکند!»
امیرمؤمنان علی(ع) عرض کرد: یا رسول اللّه! برترین اعمال در این ماه چیست؟ فرمود: پرهیز از گناهان!» خوشبخت و سعادتمند کسانی هستند که ارزش والای این ماه را بشناسند و از برکاتِ بی پایان آن بهره گیرند و مشکلات معنوی و مادّی خود را به برکت روزهها و عبادات در این ماه حل کنند. البتّه برای بهرهگیری بیشتر از برکات مادّی و معنوی و آثار و ثوابهای ماه مبارک رمضان، نباید تنها به روزه گرفتن اکتفا کرد، بلکه باید از گناهان اجتناب نمود و با خودسازی و مراقبت و دوری از آلودگیها، جان خویش را در معرض وزش نفحات رحمانی و عنایات ویژه سبحانی قرار داد. بارالها! همه ما را موفّق بدار، و قرین رحمت و عنایت کن.
همچنین پیامبر گرامی اسلام(ص) در روایتی در بیان علت نامگذاری ماه مبارک رمضان به نام "رمضان"میفرمایند: "این ماه را "رمضان" نامیدند چون گناهان را میزداید."
"رمضان" نام خدا
در برخی احادیث آمده است که "رمضان" یکی از نامهای خدای سبحان است و نهی شده است که آن را بدون احترام و افزودن واژهی "ماه" به کار ببرند.
رسول گرامی اسلام(ص) میفرمایند: "نگویید "رمضان" چون "رمضان" یکی از نامهای خدای تعالی است. بلکه بگویید "ماه رمضان."
امام رضا (ع) میفرمایند: "ماه رمضان، ماه برکت، رحمت، آمرزش، توبه و بازگشت به سوی خداست پس آنکه در این ماه آمرزیده نشود پس کدام ماه آمرزیده میشود؟"
در مورد اعمال ماه مبارک رمضان در مفاتیح الجنان اعمال زیادی ذکر شده است که خوانندگان گرامی را جهت خواندن و انجام این اعمال به مراجعه به این کتاب دعوت میکنیم، اما به طور کلی اعمال ذیل در ماه رمضان وارد شده است.
1- روزه: که از واجبات بر مؤمنین میباشد. روزه وسیلهای است