سیدمهدی ابطحی، پنج‌شنبه ۲ بهمن‌ماه در چهل‌وچهارمین اجلاس روسای دانشگاه‌های سطح یک کشور که در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: یک گزارش در شورای عالی برنامه‌ریزی آموزشی در قالب آزمایشگاه‌های ملی مرجع، آزمایشگاه‌های منطقه‌ای، آزمایشگاه‌های مرکزی دانشگاه‌های برتر، آزمایشگاه تحقیقاتی اساتید و تعمیر و نگهداری وسایل آزمایشگاهی خدمت رئیس جمهور و وزیر علوم تقدیم کردیم.

وی درباره این گزارش تشریح کرد: به این ترتیب پیش رفت که آزمایشگاه‌های ملی مرجع، برای ۱۰ آزمایشگاه ۲۰۰ میلیون یورو، آزمایشگاه‌های منطقه‌ای برای ۶ آزمایشگاه ۶۰ میلیون یورو، ۱۵ آزمایشگاه مرکزی در ۱۵ دانشگاه برتر ۷۵ میلیون یورو باید حمایت شوند.  

معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: همچنین آزمایشگاه‌های تحقیقاتی اساتید با تعداد ۵۰۰ آزمایشگاه در موسسات کشور به ۱.۵ همت و تجهیز آزمایشگاه‌های سایر دانشگاه‌ها برای ۱۰۰ آزمایشگاه، به ۱۰۰ میلیون یورو نیاز دارند.   

ابطحی با پیشنهاد یک ساختار مدیریت طرح‌های پژوهش و فناوری در راستای رفع چالش‌ها و نیازهای ضروری کشور، بیان کرد: با اعتماد رئیس‌جمهور امروزه چالش‌های کشور روی میز دانشگاه‌ها گذاشته شده است. در برخورد با چالش‌ها، موضوع اولیه طرح شده است اما اگر سیستماتیک برخورد نکنیم به سرعت اعتماد جای خود را به طلبکاری می‌دهد.  

وی افزود: اگر ما بخواهیم حل چالش‌ها را سیستماتیک به جلو ببریم به دانشگاه‌ها نیاز داریم. در سند نقشه جامع علمی کشور لیست ابرچالش‌های کشور از جمله چالش‌های مهندسی، اجتماعی و اقتصادی مطرح شده است. به نظر رویکردهای کلان کشور تاکنون سیستماتیک نبوده و ما گاهی فقط پشت زمینه‌های آن را می‌ببینیم.

 معاون پژوهشی وزارت علوم با تاکید بر اینکه اکنون در زمان فرصت‌های محدود قرار داریم، گفت: طبیعتا باید پژوهش انجام شود و واگذاری ماموریت حل چالش‌ها به دانشگاه‌ها برای دانشگاه‌ها نیز آورده‌های خوبی دارد و دانشجویان و هیات علمی می‌توانند از آن استفاده کنند.

وی با بیان اینکه به یک جایگاه تصمیم‌سازی و تاثیرگذاری بر سیاست‌های کلان توسط دانشگاه‌ها نیاز داریم، تاکید کرد: خود دانشگاه‌ها در جایگاه تصمیم‌سازی در سیاست‌های کلان نیستند و ما به شبکه‌سازی نخبه‌گری در دانشگاه نیاز داریم و حتما در دانشگاه‌های برتر نخبگانی برای این منظور وجود دارند.

 ابطحی با اشاره به اینکه ساختار پشتیبانی لازم برای این ساختار، MC است، ادامه داد: کارفرما ظرفیت هدایت کافی برای پروژه را ندارد و به MC واگذار می‌کند. MC تمام شئون کارفرما، غیر از پرداخت مالی پروژه را انجام می‌دهد و پروژه را هدایت و برای تامین بودجه آن تلاش می‌کند.  

وی با تاکید بر توجه دانشگاه‌های بزرگ به ظرفیت پژوهشگاه‌ها و پارک‌های فناوری، بیان کرد: علاوه بر این MC باید با کارفرمای بزرگ، سازمان برنامه بودجه، وزارتخانه‌ها و دستگاه اجرایی برای اغنا خروجی‌ها رابطه داشته باشد.  

معاون پژوهشی وزارت علوم فرایند مناسب مدیریت طرح‌های کلان را این‌گونه نام برد: شناسایی توانمندی‌ها و انتخاب دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها، تعیین دانشگاه محوری انجام طرح، تعریف ساختار شکست پروژه، پیش‌بینی زمان و اعتبار مورد نیاز، حمایت در دریافت داده‌هاب مورد نیاز، مدیریت معنوی در مشارکت‌ها، کنترل پیشرفت پروژه، تدوین و انتشار بسته‌های سیاستی و تحویل‌گیری و مشارکت در ارائه.

ابطحی درباره منافع اجرای ساختار مدیریت طرح‌های حل ابرچالش‌ها تصریح کرد: بدون ساختار، ساخت اول پروژه‌ها توسط دانشگاه پرهزینه انجام می‌شود و در جایی دیگر تولید انبوه می‌شود اما حفظ این بانک اطلاعاتی، استفاده از دانش ایجاد شده و تدوام پروژه‌ها بسیار مهم است. هم‌افزایی، تعیین مسئولیت‌های اجرایی و طبقه‌بندی گزارش‌ها می‌تواند از خروجی اجرای این ساختار باشد.

نظرات رؤسای دانشگاه‌های سطح یک کشور نسبت به ساختار مدیریت طرح‌های کلان حل ابرچالش‌های کشور

رئیس دانشگاه شهید بهشتی اظهار کرد: تاکنون در مدیریت کلان چالش‌ها، سلیقه‌ای عمل می‌شد. اگر اشکالات طرح کلان ملی برطرف شود، تقسیم غیرعلمی و سهم دادن‌های بی‌جا برداشته شود، می‌تواند امیدوار کننده باشند. نباید به دانشگاهی که استعداد آن را ندارد، کاری را محول کنیم در ارزیابی‌ها عدم موفقیت را مشاهده خواهیم کرد.

رئیس دانشگاه امیرکبیر نیز با اشاره به اینکه دانشگاه‌ها باید در خدمت جامعه و حل چالش‌های کشور باشند، اظهار کرد: در طرح ساختار مدیریت کلان حل ابرچالش‌های کشور باید ارتباط آن با سازمان‌ها و معاونت‌ها مشخص شده و میران همپوشانی با معاونت علمی ریاست جمهوری کاملا تعیین شود تا بانی خیر شود. توزیع امکانات بین دانشگاه‌ها مشخص و به‌صورت عادلانه نیست و اگر قرار باشد این سرنوشت در انتظار این ساختار نیز باشد، امیدوارکننده نخواهد بود.

در این امه رئیس دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به اینکه وزن علوم انسانی در این طرح کمتر به چشم‌ می‌خورد، اظهار کرد: از سال ۷۸ تاکنون و در حوادث اخیر، مشکلات در حوزه علوم اجتماعی و انسانی پررنگ بوده‌اند، اما در لیست کلان مشکل‌ها وزن کمتری به علوم اجتماعی اختصاص دادند. اگر این‌گونه باشد، وقتی طرح وارد مرحله عملیاتی شود هیچ بازخوردی دریافت نمی‌کند.

انتهای پیام