به گزارش ایسنا، تکثیر و پرورش ماهیان بومی بهویژه گونههای ارزشمند اقتصادی و اکولوژیکی خلیج فارس، یکی از حوزههای استراتژیک در صنعت شیلات ایران محسوب میشود. این صنعت با چالشهای متعددی از جمله وابستگی به واردات بچه ماهی گونههای غیربومی، نرخ پایین نگهداری تخم و لارو و نیاز به فناوریهای پیشرفته برای دستیابی به تولید پایدار مواجه است.
در شرایط کنونی، بخش عمدهای از نیاز مراکز پرورش ماهی کشور به بچه ماهی، از طریق واردات تأمین میشود که علاوه بر هزینههای اقتصادی، مخاطرات انتقال بیماری و از دست دادن پتانسیلهای بومی را نیز به همراه دارد. گونههای مطرحی چون قزلآلا و سیبس که در حال حاضر وارد کشور میشوند، نمونهای از این وابستگی هستند. در مقابل، تحقیقات و سرمایهگذاری در زمینه تکثیر و پرورش گونههای بومی خلیج فارس که از سازگاری بالاتری با شرایط محیطی منطقه برخوردارند، با تأخیر قابل توجهی روبرو بوده است.
نرخ پایین نگهداری تخم ماهیان، یکی از موانع اصلی در توسعه صنعت تکثیر ماهیان بومی است. در حالی که میانگین جهانی نگهداری تخم در بسیاری از گونههای پرورشی به ۲۵ درصد میرسد، در بسیاری از موارد در ایران این رقم به کمتر از یک درصد محدود میشود. این شکاف فناورانه، ضرورت دستیابی به تکنولوژیهای نوین در حوزه انکوباسیون (جوجهکشی) تخم، مدیریت شرایط محیطی، پیشگیری از بیماریها و تغذیه لارو را بیش از پیش آشکار میکند.
در این راستا فناوران یکی از شرکتهای فناور پیشرو در زمینه تکثیر گونههای بومی خلیج فارس، تمرکز اصلی خود را بر روی انتقال و بومیسازی فناوریهای لازم برای افزایش چشمگیر نرخ نگهداری تخم ماهیان گذاشته و اکنون موفق به دستیابی به چرخههای تولید پایدارتر (مانند افزایش تعداد دفعات تخمریزی در سال) و مدیریت ماهیان مولد شده است.
سید روح الله عقیلی، مدیر عامل این شرکت فناور در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه کلیه گونههای موجود در مراکز پرورش بچه ماهی از خارج به کشور وارد میشوند، گفت: حتی گونههای بچه ماهی قزل آلا از کشور اسپانیا و گونه سی بس از کشور استرالیا به کشور وارد می.شود و بر روی گونههای بومی در کشور تحقیق انجام نشده است.
وی افزود: ما تنها شرکت در کشور هستیم که اقدام به تکثیر و نرسرینگ گونههای بومی خلیج فارس کردیم. این پروژه نیازمند سرمایهگذاری بالایی است و با سرمایهگذاری ۸۰۰ میلیاردی آغاز شده است. از آنجایی که این پروژه با انتقال فناوری همراه است، دولت قول مساعد داده است که از این طرح حمایت کند.
عقیلی با بیان اینکه تکثیر گونههای بومی از اروپا به کشور منتقل شده است، خاطر نشان کرد: ماهی که حدود ۲۵۰ هزار تخم میگذارد، با فناوریهای موجود در کشور تنها قادریم یک درصد تخم ماهیها (حدود 250 تخم) را نگهداری کنیم و نیازمند فناوری هستیم که حداقل 20 درصد تخم ماهیان را نگهداری کنیم.
مدیر عامل این شرکت فناور، میانگین نگهداری تخم ماهیان در دنیا را 25 درصد عنوان کرد و ادامه داد: با تکنولوژی که در حال حاضر پیادهسازی کردیم، این میزان را به 8 درصد ارتقاء دادیم.
عقیلی در تشریح فرایند دستیابی به دانش فنی تکثیر ماهیان بومی خلیج فارس، اظهار کرد: ما با همکاری صیادان محلی، گونههای ارزشمند این منطقه را جمعآوری کرده و پس از طی مراحل اهلیسازی و سازگاری، موفق به وادار کردن ماهیان مولد به تخمریزی در شرایط کنترلشده شدیم.
وی افزود: با بهکارگیری فناوریهای نوین، توانستیم نرخ نگهداری تخم این ماهیان را از حدود یک درصد به هشت درصد افزایش دهیم.
عقیلی، گونههای بومی که این شرکت بر روی آنها تمرکز دارد را سوبیتی و صُور/شعری (شارک زرد باله) معرفی کرد و توضیح داد: فرایند رشد از مرحله تخم تا رسیدن بچه ماهیان به وزن مطلوب ۲۰ تا ۳۰ گرم، حدود ۳ تا ۳.۵ ماه به طول میانجامد. پس از تولید این مرحله، بچه ماهیان به مزارع پرورش قفس شناور در دریا منتقل میشوند.
وی با اشاره به یکی از دستاوردهای فناورانه این شرکت، بیان کرد: برخلاف چرخههای طبیعی تخمریزی که در بسیاری از ماهیان یک بار در سال رخ میدهد، ما موفق به دستیابی به فناوریای شدهایم که به موجب آن، ماهیان پرورشی ما قادرند تا سه بار در سال تخمریزی کنند.
عقیلی در ادامه به یکی از جنبههای زیستی ماهیان اشاره کرد و گفت: تغییر جنسیت در برخی ماهیان، سازوکاری طبیعی برای بقا و تضمین تولیدمثل در شرایط محیطی متغیر است. دانش فنی کسبشده توسط ما، قابلیت تکثیر گستردهتری از این گونهها را فراهم آورده است.
مدیرعامل این شرکت، ظرفیت تولید سالانه شرکت را ۲ هزار تن برآورد کرد.
انتهای پیام
