«اکنون جنگ، جنگ رسانهای است و پیوست آن نظامی» این جمله به ظاهر ساده، حامل پیامی مهم درباره تغییر معادلات قدرت در دنیای امروز است. اگر در گذشته، قدرت نظامی حرف اول را میزد و رسانه نقش پشتیبان داشت، اکنون این رابطه برعکس شده است. رسانه و روایتسازی، ابزار اصلی جنگ شدهاند و قدرت نظامی تنها پشتوانهای برای تأیید آنچه در عرصه رسانه رقم میخورد.
دشمنان جمهوری اسلامی ایران بیش از دو دهه است که برنامهای گسترده برای تضعیف ایران در ابعاد مختلف فرهنگی، اقتصادی و رسانهای اجرا کردهاند. این برنامه شامل تهاجم فرهنگی برای از بین بردن پیوند میان مردم و رهبری، تحریمهای اقتصادی برای ایجاد نارضایتی عمومی و جنگ رسانهای برای تخریب چهره نظام در افکار جهانی بوده است. فتنه سال ۱۴۰۱ را میتوان آخرین حلقه این زنجیره دانست؛ تلاشی برای تضعیف پشتوانه مردمی نظام که به باور دشمن، زمینهساز ورود مستقیم به جنگ شده است.
با این حال، آنچه ایران را در این سالها سرپا نگه داشته، وحدت مردم حول محور ولایت، پرچم و وطن بوده است. این وحدت در جنگهای نیابتی گذشته، در فتنههای مختلف و در حوادث اخیر، بارها به عنوان عامل بازدارنده عمل کرده است. تجربه جنگ ۱۲ روزه اخیر نیز نشان داد که این وحدت میتواند دشمن را در میدان شکست دهد.
شکست در عرصه رسانه میتواند دستاوردهای میدانی را از بین ببرد
اما نکته هشدار آمیز اینجاست؛ پیروزی در میدان، تضمین کننده پیروزی نهایی نیست، شکست در عرصه رسانه میتواند دستاوردهای میدانی را از بین ببرد. عدم توانایی در روایتگری صحیح، ایجاد شبهات در افکار عمومی و ناتوانی در تبیین دستاوردها، از جمله آسیبهایی است که بارها تجربه شده است. از این رو، جهاد تبیین و استفاده صحیح از قدرت رسانه، به عنوان ضرورتی انکارناپذیر مطرح میشود.
در همین رابطه یک کارشناس رسانه، با اشاره به تغییر پارادایم در استراتژیهای جنگی، میگوید: معادله قدرت در جنگها وارونه شده است.
احمد محبعلی در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: قبلاً جنگ نظامی بود و رسانهها پیوست آن محسوب میشدند، اما اکنون این معادله برعکس شده است؛ جنگ، جنگ رسانهای است و پیوست آن نظامی است. این بدان معناست که عملیات روانی، جنگ روایتها و تأثیرگذاری بر افکار عمومی از طریق رسانهها، به اولین و حیاتیترین مرحله در طراحی و اجرای عملیاتهای نظامی تبدیل شده است. دشمنان در تلاشاند تا با استفاده از ابزارهای رسانهای، انسجام داخلی، روحیه مردم و اراده مقاومت را هدف قرار دهند.
وی با اشاره به اینکه این تغییر در ماهیت جنگ، مسئولیت خطیر کار رسانهها را دوچندان میکند، خاطرنشان کرد: کارشناسان رسانه نه تنها باید قادر به انتشار اخبار و اطلاعات دقیق باشند، بلکه باید بتوانند روایتهای صحیح را در برابر روایتهای نادرست دشمن ترویج دهند، توطئههای ا طلاعاتی را خنثی کنند و با امیدبخشی و تقویت روحیه ملی، مانع از تأثیرگذاری تبلیغات منفی دشمن شوند.
محبعلی تأکید کرد: این مسئولیت تنها بر دوش اهالی رسانه نیست، بلکه مردم نیز به عنوان مصرفکنندگان و همچنین تولیدکنندگان محتوا در فضای مجازی، نقش مهمی در این جنگ ایفا میکنند. وحدت در مصرف اطلاعات و پرهیز از انتشار اخبار تأیید نشده، بخشی از این مسئولیت است.
وی با اشاره به اینکه ایران در طی ۵۰ روز گذشته، پیروزیهای خود را مدیون «وحدت و اتحاد» دانسته است، بر اهمیت این عامل در مواجهه با چالشهای پیش رو تأکید و تصریح کرد: اکنون بیش از گذشته به این وحدت نیازمندیم؛ چراکه در دومین جنگ مستقیم با نظام سلطه هستیم. این نبرد تنها یک درگیری نظامی صرف نیست، بلکه تقابلی چندوجهی است که ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را نیز در بر میگیرد. در چنین شرایطی، انسجام داخلی و همبستگی ملی به عنوان یک سپر دفاعی قدرتمند عمل میکند.
این کارشناس رسانه بیان کرد: دشمنان ما فکر کردند در این ۴۷ سال توانستهاند برنامهریزی کنند و عوامل قدرت ما را بگیرند در صورتی که نمیدانند قدرت هر انقلابی به خصوص انقلاب جمهوری اسلامی، به مردمش است.
محبعلی یادآور شد: پیروزی انقلاب، تثبیت آن و تداوم حیاتش، همگی مرهون حضور فعال و مستمر مردم در صحنه بوده است. اگرچه نقش رهبران انقلاب (امامین انقلاب) و همچنین نیروهای مسلح غیرقابل انکار است، اما قدرت واقعی، مردم هستند. این نگاه، قدرت نرم و سرمایه اجتماعی را به عنوان مهمترین عامل برتری در معادلات قدرت به رسمیت میشناسد.
با توجه به تحلیل کارشناسان، آینده جنگها به طور فزایندهای به جنگ اطلاعاتی و رسانهای گره خورده است. دشمنان با بهرهگیری از فناوریهای نوین، تلاش خواهند کرد تا روایتهای خود را به صورت گسترده منتشر کرده و بر افکار عمومی تأثیر بگذارند. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران نیازمند تقویت زیرساختهای رسانهای خود، آموزش نیروهای متخصص و توسعه سواد رسانهای در میان جامعه است. همچنین، لازم است تا با شفافیت، صداقت و سرعت عمل در انتشار اخبار، اعتماد عمومی را جلب کرده و روایتهای صحیح را تقویت کند.
محبعلی، گفت: در این شرایط، تقویت وحدت ملی، افزایش بصیرت رسانهای و تلاش برای ترویج روایتهای صحیح، امری حیاتی برای عبور از چالشهای پیش رو و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی محسوب میشود. رسانهها در این میان، نه تنها ابزار اطلاعرسانی، بلکه خط مقدم جبهه فرهنگی و روانی محسوب میشوند که نقش آنها در پیروزی یا شکست در جنگهای نوین، کمتر از نقش نیروهای نظامی نیست.
روایت شکست در جنگ رسانهای
در دنیای پرشتاب امروز، مفهوم جنگ دستخوش تحولات بنیادینی شده است. دیگر نبردها تنها به صحنههای فیزیکی و رویارویی مستقیم نیروهای نظامی محدود نمیشوند؛ بلکه عرصه نبرد به فضای رسانهای و اطلاعاتی نیز کشیده شده است.
در این میان یکی از فرماندهان سپاه پاسداران، بر نقش تعیینکننده و بیبدیل رسانهها در جنگهای نوین تأکید کرد و آن را پیوست اول نبردها نامید و گفت: گرچه در جنگ ۱۲ روزه میدان را بردیم اما در عرصه رسانه باختیم، این شکست رسانهای منجر به ایجاد شبهات و حتی کودتای دیماه شد.
سرهنگ حسین دهقانی، در گفت و گو با ایسنا با اشاره به تجربیات گذشته و پذیرش برخی توافقات توسط دولتمردان، از قدرت رسانه در کوچکنمایی دستاوردها و بزرگنمایی نقاط ضعف انتقاد کرد.
وی اظهار کرد: ما در جنگ ۱۲ روزه در میدان بردیم اما در رسانه و روایت جنگ باختیم. نتوانستیم از دستاوردهای جنگ ۱۲ روزه هم در فرهنگ، هم در اقتصاد و هم در سیاست خارجی استفاده کنیم.
فرمانده سپاه کاشمر، نتیجه این شکست رسانهای را «شکلگیری شبهات و کودتای هجدهم و نوزدهم دیماه» دانست و افزود: دشمن به خیال خودش هجدهم و نوزدهم کودتا کرده است، آمار کشتهها را در فضای رسانهای ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر معرفی کرد، در حالی که فقط چند نفر جیرهخواران دشمن بودند و بسیاری از محافظین نظم و امنیت و بعضی جوانها به شهادت رسیدند.
وی با اشاره به قدرت رسانهای ترامپ، خاطرنشان کرد: گرچه ترامپ در این جنگ بسیاری از ناوها، جنگندهها، هواپیماهای سوخترسان و نیروهایش را از دست داد اما از یک پل عکس میگذارد و وقتی فقط یک خلبان را نجات میدهند، احساس قدرت میکند، در صورتی که از لحظه نجاتش هیچ تصویری منتشر نمیکند.
دهقانی با بیان اینکه متأسفانه این همه شکست دشمن را نمیتوانیم برای جوانان و نسلی که مدام در فضای مجازی است و تأثیر میپذیرد، مشخص کنیم، اظهار کرد: شکستهای پیدرپی دشمن در عرصههای مختلف، از جمله میدان، خیابان، رسانه و دیپلماسی، منجر به پذیرش شروط ایران شده است.
وی با تأکید بر شکست دشمن در عرصههای مختلف، بیان کرد: دشمن امروز در میدان، در خیابان با حضور مردم و در عرصه رسانه و دیپلماسی هم شکست خورده است.
فرمانده سپاه کاشمر، وحدت را رمز پیروزی و تداوم آن دانست و گفت: اگر در این ۵۰ روز دشمن را شکست دادیم، دلیل آن چیزی نبوده است جز اتحاد مقدسی که حول محور میدان و خیابان و دموکراسی شکل گرفته و باید تداوم پیدا کند.
وی با بیان اینکه برخی گمان میکنند مذاکره به معنای پایان جنگ است، تأکید کرد: نیروهای مسلح دستشان روی ماشه است و ما هم باید در میدان بمانیم تا به حق و حقوق خودمان برسیم.
دهقانی با هشدار نسبت به فریب دشمن، اظهار کرد: ما با اسرائیل مذاکره نداریم در واقع آنها را اصلاً به رسمیت نمیشناسیم و باید محو شود؛ آمریکا هم باید از منطقه برود و خسارت پرداخت کند؛ ولی این امر نیازمند وحدت و دوری از تفرقه و اختلاف است.
وی با بیان اینکه پیروزی و تداوم آن نیازمند وحدت است و هیچ اعتمادی به دشمن نداریم، بیان کرد: رسانهها باید ظرفیت شهرستانهای مختلف و حضور مردم در خیابانها را به خوبی به دنیا معرفی کرده و نشان دهند.
این فرمانده نظامی با تأکید بر اهمیت قدرت رسانه و ضرورت جهاد تبیین، هشدار داد: عدم استفاده صحیح از رسانهها و غفلت از جنگ روانی دشمن، میتواند منجر به شکست در داخل کشور شود. آمادگی نیروهای مسلح، حفظ وحدت و انسجام ملی شرط پیروزی در کنار قدرت رسانهای است.
فرمانده سپاه کاشمر با اشاره به تأثیر قدرت رسانه در تحولات اخیر، بیان کرد: قدرت رسانه کاری کرد که بعد از ۶ ماه از جنگ (۱۲ روزه) با دشمن در داخل کشور در اغتشاشات داخلی درگیر شدیم.
وی با بیان اینکه در صورت عدم نمایش قدرت رسانهای ایران در عرصه جهانی، ظرف چند ماه آینده مجدداً شاهد مسائل مشابه در داخل کشور خواهیم بود، افزود: اگر نتوانیم جهاد تبیین درستی انجام دهیم و از قدرت رسانه درست استفاده کنیم، جبهه را باختهایم.
انتهای پیام
