میترا دادجو در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه در شرایط جنگ و ناآرامی، حتی مواجهه صرف با اخبار جنگ میتواند موجب افزایش اضطراب و استرس در والدین شود، اظهار کرد: این اضطراب گاهی به تنش در محیط خانواده منجر شده و بهطور طبیعی به کودکان نیز منتقل میشود. بنابراین، مواجهه با اخبار جنگ بهتنهایی میتواند تأثیرات قابلتوجهی بر وضعیت روانی کودکان داشته باشد.
وی ادامه داد: کودکان طیف اوتیسم نیز بخشی از جامعه کودکان هستند و در شرایط فعلی، بهویژه در برخی شهرها، روزانه با صداهایی مانند انفجار، لرزش شیشهها و نگرانیهای شدید مواجهاند. این تجربیات میتواند تأثیرات عمیقتری بر روان آنها داشته باشد.
این درمانگر طیف اوتیسم با یادآوری اینکه کودکان اوتیسم را نمیتوان از سایر کودکان جدا دانست، تصریح کرد: این کودکان نیز احساساتی مانند سردرگمی، نگرانی، ترس شدید، اضطراب، بیخوابی و کابوسهای شبانه را تجربه میکنند. اما تفاوت در شدت و پیچیدگی این واکنشهاست؛ بهگونهای که این شرایط برای کودکان اوتیسم دشوارتر بوده و تأثیرات منفی بیشتری بر آنها وارد میکند.
دادجو اظهار کرد: در چنین شرایطی، شنیدن صداهایی مانند انفجار و مشاهده لرزش یا شکستن شیشهها میتواند ترس و اضطراب شدیدی ایجاد کند. این صداها میتواند به دلیل مشکلات حسی بهویژه در حوزه شنوایی و بینایی برای کودکان اوتیسم بسیار آزاردهندهتر باشد و موجب آشفتگیهای حسی شدیدتری شود.
وی افزود: کودکان بدون اختلال معمولاً با پناه بردن به آغوش والدین آرام میشوند، اما در کودکان اوتیسم، بهدلیل مشکلات حسی، این روند بهسادگی اتفاق نمیافتد و حتی ممکن است تماس فیزیکی نیز برای آنها آزاردهنده باشد. همین موضوع کار آرامسازی این کودکان را برای والدین دشوارتر میکند.
این درمانگر طیف اوتیسم با بیان اینکه کودکان اوتیسم ممکن است دچار بیشحسی یا کمحسی در حواس مختلف شوند، گفت: این موضوع شرایط را برای والدین پیچیدهتر میکند و در مواقع بحران مانند انفجار یا لرزش، حتی نزدیک شدن و در آغوش گرفتن کودک نیز بهسادگی امکانپذیر نیست. به همین دلیل، نمیتوان همه روشهای معمول آرامسازی را برای این کودکان به کار برد.
دادجو با اشاره به مجازی شدن مدارس در شرایط جنگی اظهار کرد: تغییر ناگهانی روال زندگی، بهویژه تعطیلی مدارس، برای بسیاری از خانوادهها چالشبرانگیز است. هرچند برخی والدین با مدیریت مناسب میتوانند بهتدریج کودک را با شرایط جدید سازگار کنند، اما این موضوع برای کودکان اوتیسم دشوارتر است.
وی افزود: یکی از ویژگیهای مهم کودکان اوتیسم، وابستگی به روتینها و نظم روزانه است. تغییر ناگهانی این روال میتواند باعث آشفتگی شدید در آنها شود.
اضطراب و استرس، مهمترین تجربیات این روزهای کودکان
این درمانگر طیف اوتیسم در ادامه اضطراب و استرس را از مهمترین تجربیات این روزهای کودکان و خانواده آنها برشمرد و تاکید کرد: این احساسات میتوانند منجر به تغییرات رفتاری و خلقی در کودکان، بهویژه کودکان اوتیسم شوند. برخلاف بسیاری از افراد، این کودکان به دلیل ضعف در خودتنظیمی، نمیتوانند بهراحتی هیجانات خود را کنترل کنند.
دادجو اضافه کرد: در نتیجه، اضطراب میتواند باعث افزایش رفتارهای کلیشهای، حرکات تکراری و واکنشهای شدیدتر در این کودکان شود. به عنوان مثال همانطور که برخی افراد در زمان اضطراب پاهای خود را تکان میدهند، کودکان اوتیسم ممکن است رفتارهایی مانند بالا و پایین پریدن را بروز دهند. در شرایط ناآرام، شدت و تعداد این رفتارها نیز افزایش مییابد.
وی درباره چالشهای خانوادههای دارای کودک اوتیسم اظهار کرد: اوتیسم از ابتدای زندگی، خانواده را با تغییرات و مسائل متعددی مواجه میکند. بهویژه مادران این کودکان، هر روز با چالشهای جدیدی روبهرو هستند که نیازمند صبر و مدیریت است. اوتیسم یک اختلال مادامالعمر و پرهزینه است. هزینههای بالای درمانی، آموزشی و توانبخشی در کنار نیازهای خاص این کودکان، فشار زیادی به خانوادهها وارد میکند. در شرایط فعلی، غیرحضوری شدن خدمات و افزایش هزینهها، این مشکلات را دوچندان کرده است.
این درمانگر طیف اوتیسم خاطرنشان کرد: این کودکان به حضور در محیطهای آموزشی و دریافت آموزشهای تخصصی مانند خودآرامسازی نیاز دارند، اما محدود شدن خدمات و افزایش هزینهها، چالشهای جدیدی برای آنها و خانوادههایشان ایجاد کرده است. در این شرایط، مادران ناچارند ساعات طولانیتری را صرف مراقبت از کودک کنند که میتواند فشار روانی زیادی به آنها واردکند.
لزوم حمایتهای مادی و معنوی از خانواده کودکان اوتیسم
دادجو با تاکید بر لزوم حمایتهای مادی و معنوی از خانواده کودکان اوتیسم، تصریح کرد: کاهش هزینههای درمانی، تأمین دارو و فراهم کردن اقلام ضروری مانند پوشک که برای برخی کودکان نیاز اساسی است از جمله حمایتهای مادی ضروری است. خانواده و بستگان میتوانند با کمک در نگهداری موقت از کودک، فرصتی برای استراحت والدین فراهم کنند. حضور مداوم کودک در خانه، بهویژه در این شرایط، فشار روانی زیادی به خانواده وارد میکند.
وی با بیان اینکه مهمترین توصیه به خانواده دارای کودک اوتیسم حفظ روتینهای روزانه است، خاطرنشان کرد: والدین باید برنامهای مشخص برای خواب، بیداری، تغذیه و فعالیتهای روزانه کودک تنظیم کنند. همچنین اختصاص زمانهایی برای بازی، فعالیتهای حرکتی و آموزشهای ساده در طول روز میتواند به کودک کمک کند. علاوه بر آن انجام فعالیتهای خوشایند بهصورت روزانه، در کاهش اضطراب و بهبود کنترل هیجانات مؤثر است.
این درمانگر طیف اوتیسم اظهار کرد: توجه به خواب و تغذیه مناسب و استفاده از ابزارهایی مانند هدفون برای کاهش صداهای آزاردهنده میتواند در مدیریت اضطراب این کودکان مؤثر باشد. همچنین کنترل اضطراب والدین نقش مهمی در آرامش کودکان دارد؛ چرا که کودکان بازتابی از احساسات والدین هستند.
انتهای پیام
